Ύστερα από μήνες συνεχών βομβαρδισμών, πυρών και απόλυτης καταστροφής, η συμφωνία εκεχειρίας στη Γάζα που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση ΗΠΑ, Κατάρ, Αιγύπτου και Τουρκίας τέθηκε σε ισχύ. Οι δρόμοι, για πρώτη φορά εδώ και εβδομάδες, δεν σείστηκαν από εκρήξεις αλλά από βήματα ανθρώπων που επιστρέφουν προσεκτικά και με φόβο στα κατεστραμμένα σπίτια τους.
Στο Ισραήλ, το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε τη συμφωνία με οριακή πλειοψηφία, χαρακτηρίζοντάς την «στρατηγική παύση» και όχι «λήξη του πολέμου». Στη Γάζα, η Χαμάς μιλά για «ιστορική στιγμή», υποστηρίζοντας ότι έλαβε εγγυήσεις για οριστικό τερματισμό των επιχειρήσεων και για ανεμπόδιστη είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας. Όμως, κανείς δεν μιλά για ειρήνη, όλοι μιλούν για δοκιμή.
Η συμφωνία με αριθμούς και χρονοδιαγράμματα
Η εκεχειρία προβλέπει:
- Αποχώρηση ισραηλινών δυνάμεων προς τις νότιες γραμμές της Γάζας μέσα σε 48 ώρες.
- Απελευθέρωση 48 ομήρων από τη Χαμάς εντός 72 ωρών, σε αντάλλαγμα για περίπου 300 Παλαιστίνιους κρατουμένους.
- Άνοιγμα σημείων διέλευσης για ανθρωπιστική βοήθεια με στόχο πάνω από 600 φορτηγά ημερησίως.
- Δέσμευση μη επανάληψης στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων για τη «μετά-εκεχειρία» περίοδο.
Ο ΟΗΕ χαρακτήρισε τη συμφωνία «εύθραυστη αλλά σωτήρια». Ο εκπρόσωπος της UNRWA, Τζόναθαν Φάουλερ, προειδοποίησε: «Η σιωπή δεν έχει αξία αν δεν συνοδευτεί από δράση. Η πείνα, η δίψα και οι ασθένειες δεν σταματούν με διατάγματα».
Δύο αφηγήσεις, δύο αλήθειες
Από τη μία πλευρά, ο διαπραγματευτής της Χαμάς, Khalil al-Hayya, δήλωσε πως η συμφωνία «εξασφαλίζει τον τερματισμό του πολέμου και την πλήρη αποχώρηση του ισραηλινού στρατού». «Είναι μια νίκη της αντοχής του λαού μας», είπε, «και μια υπόσχεση ότι η Γάζα δεν θα γονατίσει».
Απειλεί ο Νετανιάχου
Από την άλλη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου επιμένει πως πρόκειται για προσωρινή παύση: «Η Χαμάς συμφώνησε επειδή ηττήθηκε στρατιωτικά. Αν παραβιάσει τους όρους, θα επιστρέψουμε με πλήρη ισχύ».
Ανάμεσά τους, οι οικογένειες των ομήρων και των εκτοπισμένων περιμένουν με ανάμικτα συναισθήματα: φόβο, ανακούφιση και δυσπιστία. Στο Τελ Αβίβ, συγκεντρωμένοι διαδηλωτές κρατούσαν πανό που έγραφαν «Φέρτε τους πίσω, αλλά μην ξεχάσετε τους ζωντανούς».
Η ανθρωπιστική δοκιμασία
Μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής, περίπου 200 φορτηγά είχαν εισέλθει στη Γάζα μεταφέροντας τρόφιμα, νερό και ιατρικά εφόδια. Ωστόσο, οι οργανώσεις προειδοποιούν ότι απαιτούνται τουλάχιστον πενταπλάσιες ποσότητες για να σταθεροποιηθεί η κατάσταση.
Η UNICEF περιέγραψε τη Λωρίδα ως «το πιο επικίνδυνο μέρος στον κόσμο για ένα παιδί», ενώ η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας κατήγγειλε ότι το 70% των νοσοκομείων παραμένει εκτός λειτουργίας. «Αν αυτή η εκεχειρία καταρρεύσει», ανέφερε η ανακοίνωση, «θα είναι η κατάρρευση μιας ολόκληρης γενιάς».
Τα αγκάθια της συμφωνίας
- Η ανταλλαγή ομήρων και κρατουμένων: το πιο λεπτό σημείο. Αν υπάρξει καθυστέρηση ή αθέτηση, η εκεχειρία μπορεί να σπάσει σε ώρες.
- Η διανομή βοήθειας: καθυστερήσεις στα τελωνεία και επιθέσεις στα κονβόι ήδη προκαλούν ανησυχία.
- Οι «ανεξέλεγκτες» ένοπλες ομάδες: τμήματα εκτός της Χαμάς ή αυτόνομες φατρίες που μπορεί να δράσουν εναντίον της συμφωνίας.
- Η πολιτική πίεση στο Ισραήλ: ο Νετανιάχου αντιμετωπίζει σφοδρή κριτική από ακροδεξιούς υπουργούς που θεωρούν την εκεχειρία «παράδοση».
- Το ερώτημα της επόμενης μέρας: ποιος θα κυβερνήσει τη Γάζα; Οι ΗΠΑ πιέζουν για μεταβατική παλαιστινιακή διοίκηση υπό διεθνή επίβλεψη — κάτι που το Ισραήλ δεν αποδέχεται ακόμη.
Από την ανακούφιση στον φόβο και πάλι πίσω
Η νύχτα κύλησε χωρίς αεροπορικές επιδρομές. Από τα ερείπια της Ράφα ακούγονται παιδικές φωνές, το πρώτο σημάδι ότι η ζωή επιμένει. Όμως η ανακούφιση είναι εύθραυστη. Οι πολίτες της Γάζας γνωρίζουν πως αυτή η σιωπή μπορεί να σπάσει ξανά με τον πρώτο ήχο σειρήνας. Ένας γιατρός της UNRWA είπε χαρακτηριστικά: «Δεν πανηγυρίζουμε. Αναπνέουμε. Και περιμένουμε να δούμε αν θα μας αφήσουν να συνεχίσουμε να αναπνέουμε».
«Η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα»
Η εκεχειρία δείχνει να αντέχει στα πρώτα 24ωρα, αλλά οι διπλωμάτες προειδοποιούν πως «η πραγματική δοκιμασία αρχίζει τώρα». Αν η ανταλλαγή ομήρων προχωρήσει χωρίς εμπόδια και η ροή βοήθειας συνεχιστεί, μπορεί να ανοίξει ο δρόμος για μια «πιο μόνιμη παύση». Αν όχι, η Γάζα θα ξαναγυρίσει στην πιο γνώριμη της κατάσταση: την απόγνωση.
Δείτε επίσης:
- Ο Νετανιάχου απειλεί ξανά με πόλεμο
- Ισραήλ: Εμπλοκή με Μπεν Γκβιρ – Καταψηφίζει τη συμφωνία με τη Χαμάς και απειλεί να ρίξει τον Νετανιάχου
- Ισραήλ: Εγκρίθηκε η συμφωνία με τη Χαμάς – Γουίτκοφ και Κούσνερ είχε στο πλευρό του ο Νετανιάχου
- Αυτό είναι το σχέδιο 60 ημερών του ΟΗΕ για βοήθεια στη Γάζα
