Πίσω από τον Νικολάς Μαδούρο δεν βρέθηκε ποτέ μόνο ένας άνθρωπος, αλλά ένα δίπολο εξουσίας που κράτησε όρθιο το καθεστώς του Τσαβισμού στα πιο δύσκολα χρόνια του. Από τη μία, η σύζυγός του Σίλια Φλόρες, η «πρώτη μαχήτρια» της Βενεζουέλας, με βαθιά ρίζα στο επαναστατικό κίνημα και καθοριστικό ρόλο στο παρασκήνιο της εξουσίας. Από την άλλη, η Ντέλσι Ροντρίγκες, η εκλεκτή του Μαδούρο, η γυναίκα που χτίστηκε πολιτικά μέσα από το κράτος και προοριζόταν να αποτελέσει τη συνέχεια του καθεστώτος.
Οι δύο γυναίκες, με διαφορετικές διαδρομές αλλά κοινό ιδεολογικό DNA, αποτέλεσαν για χρόνια τους πιο έμπιστους πυλώνες του Μαδούρο: η μία ως σύμβουλος, πολιτικός εγκέφαλος και σύμβολο του Τσαβισμού, η άλλη ως θεσμικό όπλο, διαπραγματευτής και πιθανή διάδοχος. Μετά τις καταιγιστικές εξελίξεις και τη σύλληψη του Βενεζουελάνου ηγέτη, τα διεθνή μέσα στρέφουν πλέον το βλέμμα τους σε αυτές – στις δύο γυναίκες που γνώριζαν όσο κανείς τα μυστικά της εξουσίας και καλούνται να διαχειριστούν την επόμενη, αβέβαιη ημέρα της Βενεζουέλας.
Η Σίλια Φλόρες δεν υπήρξε ποτέ απλώς «η σύζυγος του προέδρου»
Από τις εργατικές γειτονιές του Καράκας μέχρι την κορυφή της πολιτικής πυραμίδας του Τσαβισμού, η Σίλια Φλόρες δεν υπήρξε ποτέ απλώς «η σύζυγος του προέδρου». Για τα διεθνή μέσα ενημέρωσης, αποτελεί εδώ και χρόνια μία από τις πιο ισχυρές και αινιγματικές γυναίκες της Βενεζουέλας, μια φιγούρα που κινείται μακριά από τα φώτα, αλλά με τεράστια επιρροή στο καθεστώς Μαδούρο.
Γνωστή ως «Τσιλίτα» στο στενό περιβάλλον του Νικολάς Μαδούρο, η Φλόρες υπήρξε Πρώτη Κυρία για περισσότερο από μία δεκαετία. Στο λεξιλόγιο όμως του Τσαβισμού, φέρει τον τίτλο της «πρώτης μαχήτριας», έναν όρο που, σύμφωνα με τον ίδιο τον Μαδούρο, αντικαθιστά την «αριστοκρατική έννοια» της πρώτης κυρίας.
Από δικηγόρος της επανάστασης σε κεντρικό πυλώνα εξουσίας
Γεννημένη το 1956 στο Τινακουίγιο, η Σίλια Φλόρες μεγάλωσε σε λαϊκές συνοικίες του δυτικού Καράκας. Σπούδασε νομικά και ειδικεύτηκε στο εργατικό και ποινικό δίκαιο, αναλαμβάνοντας από νωρίς την υπεράσπιση στελεχών του αναδυόμενου τότε κινήματος του Ούγκο Τσάβες.
Μετά την αποτυχημένη απόπειρα πραξικοπήματος του 1992 κατά του προέδρου Κάρλος Αντρές Πέρες, η Φλόρες παρείχε νομική βοήθεια σε φυλακισμένους στρατιωτικούς, μεταξύ αυτών και στον ίδιο τον Τσάβες. Την ίδια περίοδο γνώρισε και τον Νικολάς Μαδούρο, ο οποίος συμμετείχε στον αγώνα για την αποφυλάκιση του μελλοντικού ηγέτη της χώρας.
Όπως έχει αφηγηθεί η ίδια, θυμάται ακόμη την πρώτη φορά που άκουσε τον Μαδούρο να μιλά σε πολιτική συγκέντρωση: «Είπα μέσα μου “πόσο έξυπνος”».
Η πολιτική της άνοδος και οι σκιές
Η Φλόρες εξελέγη για πρώτη φορά βουλευτής το 2000 και επανεξελέγη το 2005. Το 2006 έγραψε ιστορία, καθώς έγινε η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης, διαδεχόμενη τον ίδιο τον Μαδούρο, ο οποίος τότε ανέλαβε υπουργός Εξωτερικών.
Η θητεία της δεν έμεινε χωρίς αντιδράσεις. Κατηγορήθηκε για περιορισμό της πρόσβασης των δημοσιογράφων στο κοινοβούλιο, αλλά και για προσλήψεις συγγενών σε κρατικές θέσεις. Η ίδια απέρριψε τις κατηγορίες ως εκστρατεία δυσφήμισης, επιβεβαιώνοντας ωστόσο ότι μέλη της οικογένειάς της εργάζονταν στο Κογκρέσο, «με βάση τα προσόντα τους».
«Κόρη του Τσάβες» και πυλώνας του Τσαβισμού
Μεταξύ 2009 και 2011 διετέλεσε αντιπρόεδρος του Ενωμένου Σοσιαλιστικού Κόμματος της Βενεζουέλας, ενώ το 2012 ο Ούγκο Τσάβες την διόρισε γενική εισαγγελέα. Στάθηκε δίπλα του στις τελευταίες του στιγμές στην Κούβα, όταν νοσηλευόταν με καρκίνο.
Το 2015, στο Twitter, αυτοχαρακτηρίστηκε «Κόρη του Τσάβες», όρος που αργότερα αντικαταστάθηκε από το «Τσαβίστα». Για πολιτικούς αναλυτές, αυτός ο συμβολισμός αποτυπώνει τον βαθύ δεσμό της με τον πυρήνα της μπολιβαριανής επανάστασης.
Η δύναμη πίσω από τον θρόνο
Η Φλόρες και ο Μαδούρο παντρεύτηκαν τον Ιούλιο του 2013, λίγο μετά τη νίκη του στις προεδρικές εκλογές. Έκτοτε, σύμφωνα με διεθνείς αναλυτές, η παρουσία της έγινε πιο διακριτική, αλλά όχι λιγότερο καθοριστική.
Η πολιτική επιστήμονας Κάρμεν Αρτεάγκα έχει δηλώσει στο CNN ότι για πολλούς η Φλόρες είναι «η δύναμη πίσω από τον θρόνο», μια κορυφαία σύμβουλος που συνέβαλε καθοριστικά στην εδραίωση του Μαδούρο, ειδικά στα πρώτα, ασταθή χρόνια μετά τον θάνατο του Τσάβες.
Άλλοι ειδικοί επισημαίνουν ότι η επιρροή της ασκείται παρασκηνιακά, γεγονός που καθιστά δύσκολη τη χαρτογράφηση της πραγματικής της ισχύος και εγείρει ζητήματα διαφάνειας και λογοδοσίας.
Η «πρώτη μαχήτρια» σήμερα
Τα τελευταία χρόνια, η εικόνα της Φλόρες έχει μετατοπιστεί σε έναν πιο υποστηρικτικό και συμβολικό ρόλο, συχνά ως μητρική φιγούρα που συνοδεύει τον πρόεδρο, χωρίς δημόσιες πολιτικές παρεμβάσεις. Παρ’ όλα αυτά, διεθνή ΜΜΕ συμφωνούν ότι παραμένει η πιο ισχυρή γυναίκα της Βενεζουέλας, όσο ο Τσαβισμός βρίσκεται στην εξουσία.
Μια γυναίκα που δεν κυβέρνησε ποτέ επίσημα, αλλά, σύμφωνα με πολλούς, συνδιαμόρφωσε τις πιο κρίσιμες αποφάσεις ενός καθεστώτος που εξακολουθεί να προκαλεί παγκόσμιες αντιδράσεις.
Ποια είναι η Ντέλσι Ροντρίγκες – Η «εκλεκτή» του Μαδούρο και πρόσωπο-κλειδί στη μετάβαση
Η Ντέλσι Ροντρίγκες αποτελεί μία από τις πιο ισχυρές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του καθεστώτος Μαδούρο και, σύμφωνα με διεθνή μέσα, το πρόσωπο που ο ίδιος είχε επιλέξει ως διάδοχό του. Γεννημένη στο Καράκας στις 18 Μαΐου 1969, η 56χρονη πολιτικός είναι δικηγόρος, απόφοιτη του Κεντρικού Πανεπιστημίου της Βενεζουέλας, και προέρχεται από οικογένεια με ισχυρό συμβολισμό για τον Τσαβισμό, καθώς ο πατέρας της θεωρείται «μάρτυρας» του επαναστατικού κινήματος.
Η άνοδός της υπήρξε ραγδαία. Διετέλεσε υπουργός Επικοινωνίας και Πληροφόρησης το 2013 και στη συνέχεια υπουργός Εξωτερικών από το 2014 έως το 2017, περίοδο κατά την οποία υπερασπίστηκε διεθνώς τον Μαδούρο απέναντι σε κυρώσεις και κατηγορίες για αυταρχισμό. Ακολούθως, ανέλαβε την ηγεσία της Συντακτικής Συνέλευσης, ενός οργάνου που ενίσχυσε δραστικά τις εξουσίες του προέδρου και περιόρισε τον ρόλο της αντιπολίτευσης.
Το 2018, ο Μαδούρο την διόρισε αντιπρόεδρο, χαρακτηρίζοντάς την «γενναία, έμπειρη, επαναστάτρια και δοκιμασμένη σε χίλιες μάχες». Από τη θέση αυτή, η Ροντρίγκες διαχειρίστηκε μερικά από τα πιο ευαίσθητα χαρτοφυλάκια, ενώ το 2024 ανέλαβε τον συντονισμό της πολιτικής της κυβέρνησης απέναντι στις αμερικανικές κυρώσεις στον πετρελαϊκό τομέα.
Μετά τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο και της Σίλιας Φλόρες από αμερικανικές δυνάμεις στις 3 Ιανουαρίου, η Ροντρίγκες φέρεται να «ορκίστηκε» νέα πρόεδρος της Βενεζουέλας, κάνοντας λόγο για άμεση συνεργασία με την Ουάσιγκτον σε μια μεταβατική περίοδο. Η ίδια, ωστόσο, σε τηλεοπτικό διάγγελμα δεν επιβεβαίωσε τον ισχυρισμό αυτό, επιμένοντας ότι ο Μαδούρο παραμένει ο «νόμιμος πρόεδρος» και απαιτώντας την απελευθέρωσή του.
Σύμφωνα με διεθνή ρεπορτάζ, ο Μαδούρο είχε ήδη επεξεργαστεί σενάριο παραμονής του στην εξουσία για λίγα ακόμη χρόνια, με τη Ροντρίγκες να αναλαμβάνει στη συνέχεια την ολοκλήρωση της θητείας έως το 2031. Το σχέδιο αυτό απορρίφθηκε από τον Λευκό Οίκο, ο οποίος αμφισβητεί ανοιχτά τη νομιμότητα των εκλογών του 2024 και κατηγορεί το καθεστώς για λειτουργία «ναρκο-τρομοκρατικού κράτους».
Σε κάθε περίπτωση, για αναλυτές και διπλωμάτες, η Ντέλσι Ροντρίγκες δεν είναι απλώς μια μεταβατική φιγούρα, αλλά ένας από τους βασικούς κρίκους του συστήματος εξουσίας του Τσαβισμού, με ρόλο που θα καθορίσει τις επόμενες κινήσεις στη βαθιά ασταθή πολιτική σκηνή της Βενεζουέλας.
*Φωτογραφίες ΑΠΕ-ΜΠΕ
Δείτε επίσης:
- Διάγγελμα-απάντηση της Ροντρίγκες: «Δεν θα γίνουμε ποτέ αποικία»
- Τρέμουν σε Γροιλανδία και Δανία μετά την εισβολή των ΗΠΑ στη Βενεζουέλα
- Βενεζουέλα: Λεπτό προς λεπτό η σύλληψη Μαδούρο – Η επιχείρηση των ΗΠΑ και το παγκόσμιο σοκ
- Ο Υπουργός Εξωτερικών της Βενεζουέλας «στολίζει» για τα καλά τον Μητσοτάκη
