Με γενναίες επιδοτήσεις και ξεκάθαρη στόχευση στη «διάδοση της γλώσσας» και την αναβάθμιση της εικόνας της χώρας, η Άγκυρα μετατρέπει τη μικρή οθόνη σε εργαλείο εθνικής στρατηγικής. Η κυβέρνηση της Τουρκίας ανακοίνωσε επιδότηση 100.000 δολαρίων ανά επεισόδιο σε παραγωγούς δημοφιλών τηλεοπτικών σειρών, υπό τον όρο ότι τα έργα τους θα προωθούν τη χώρα, την τουρκική γλώσσα και –φυσικά– την τουριστική της βιομηχανία.
Την παρουσίαση του σχεδίου έκανε ο υπουργός Πολιτισμού Μεχμέτ Ερσόι, ο οποίος δεν έκρυψε τον πραγματικό στόχο: οι σειρές να λειτουργήσουν ως «μεγαλύτερο μάθημα τουρκικής γλώσσας» για ένα δισεκατομμύριο θεατές παγκοσμίως. Με άλλα λόγια, η ψυχαγωγία βαφτίζεται εργαλείο επιρροής.
Από τη σαπουνόπερα στη «ήπια ισχύ»
Η Τουρκία είναι ήδη ο τρίτος μεγαλύτερος εξαγωγέας τηλεοπτικών σειρών στον κόσμο, με παραγωγές που φτάνουν σε 170 χώρες και αποφέρουν –σύμφωνα με τον Ερσόι– περίπου 1 δισ. δολάρια ετησίως. Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η παρουσία τους στις χώρες του Κόλπου και στη Νότια Αμερική, συχνά μεταγλωττισμένες στα αραβικά ή στα ισπανικά.
Το νέο πακέτο επιδοτήσεων, ωστόσο, δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας: πρόκειται για συνειδητή κρατική πολιτική «ήπιας ισχύος». Για να λάβει μια παραγωγή την οικονομική ενίσχυση, πρέπει να συμβάλλει στην «προώθηση της Τουρκίας» και να στοχεύει σε αγορές-κλειδιά για τον τουρισμό. Δηλαδή, το σενάριο δεν αρκεί να πουλάει έρωτα και δράμα – πρέπει να πουλάει προπαγάνδα και… πακέτα διακοπών.
Παράλληλα, ο υπουργός διαβεβαίωσε ότι η πρόσβαση σε ιστορικούς χώρους θα είναι ευκολότερη, συχνότερη και δωρεάν για τα γυρίσματα. Η εικόνα είναι σαφής: τα μνημεία, τα τοπία και τα σύμβολα της χώρας μετατρέπονται σε σκηνικό εθνικού branding.
Τουρισμός με σενάριο και σκηνοθεσία
Ήδη στην Κωνσταντινούπολη, ταξιδιωτικά γραφεία προσφέρουν ειδικά δρομολόγια σε τοποθεσίες γυρισμάτων δημοφιλών σειρών, κεφαλαιοποιώντας τη συναισθηματική σύνδεση των θεατών με τους τηλεοπτικούς ήρωες. Το φαινόμενο δεν είναι τυχαίο· είναι οργανωμένο.
Το ερώτημα, όμως, παραμένει: πού τελειώνει η πολιτιστική διπλωματία και πού αρχίζει η συστηματική προπαγάνδα; Όταν η κρατική χρηματοδότηση συνδέεται ρητά με την προώθηση συγκεκριμένης εικόνας της χώρας, η δημιουργική ελευθερία περνά σε δεύτερη μοίρα. Η τέχνη μετατρέπεται σε εργαλείο στρατηγικής επιρροής.
Σε μια εποχή όπου η εικόνα μετρά περισσότερο από τα γεγονότα, η Άγκυρα φαίνεται να επενδύει όχι μόνο σε στρατιωτική ή οικονομική ισχύ, αλλά και στη δύναμη του σεναρίου. Και όταν το κράτος πληρώνει 100.000 δολάρια το επεισόδιο για «τουριστική προβολή», το σίριαλ παύει να είναι απλώς ψυχαγωγία – γίνεται πολιτικό εργαλείο με φόντο καρτ-ποστάλ.
*Φωτογραφία αρχείου
Δείτε επίσης:
- Γιαϊλαλί: «Ήθελαν να παρουσιάσουν την απέλασή μου στον Ερντογάν ως δώρο – πακέτο»
- Πρώην Πρωθυπουργός του Ισραήλ: «Πρέπει να δράσουμε κατά της Τουρκίας»
