Τέσσερα χρόνια πολέμου στην Ουκρανία συμπληρώθηκαν. Ενός πολέμου που δεν έχει ακόμη κριθεί στρατιωτικά, ωστόσο, έχει ήδη αλλάξει μόνιμα την αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρώπης, αλλά και τη θέση της Ρωσίας στο διεθνές σύστημα. Ενός πολέμου τα συμφέροντα του οποίου είναι κύριος αποτρεπτικός παράγοντας της λήξης του.
Η Μόσχα διατηρεί υπό τον έλεγχό της σημαντικά εδάφη (περί των 20%) της Ουκρανίας και έχει μετατρέψει την σύγκρουση σε αναμέτρηση αντοχής: στρατιωτικής, οικονομικής και πολιτικής, διαψεύδοντας όσους «προέβλεπαν» κατάρρευση του Βλαντιμίρ Πούτιν και της ρωσικής οικονομίας, εξαιτίας των δεκάδων δυτικών κυρώσεων.
Από την άλλη, ο Βολοντιμίρ Ζελένσκι έχοντας την καθολική υποστήριξη της ευρωπαϊκής ελίτ και του NATO, παραμένει «ζωντανός» και συνεχίζει να εκμεταλλεύεται ποικιλοτρόπως τον πακτωλό δισεκατομμυρίων που λαμβάνει η Ουκρανία.
Ο παράγοντας Ντόναλντ Τραμπ φάνηκε αρχικά ότι θα μπορούσε να αποδειχθεί καθοριστικός για την εξεύρεση μιας λύσης για τον τερματισμό της σύγκρουσης, αλλά στην πορεία αποδείχθηκε ότι η καλή σχέση του με τον Ρώσο Πρόεδρο δεν αρκεί.
Η πορεία του πολέμου
Καμία πλευρά δεν έχει πετύχει στρατηγική επικράτηση, με την εξέλιξη του πολέμου να αποτυπώνει μια σταδιακή μετάβαση της Ρωσίας από επιθετική «αστραπιαία» στρατηγική, σε μακρόχρονο πόλεμο φθοράς, ενώ το μέτωπο παραμένει ρευστό στην ανατολική και νότια Ουκρανία, με πολλές ανθρώπινες απώλειες και υψηλό οικονομικό κόστος.
Ο πόλεμος έχει αναδιαμορφώσει την ευρωπαϊκή ασφάλεια και τη γεωπολιτική ισορροπία στην περιοχή της Μαύρης Θάλασσας, ενώ οδήγησε και σε περαιτέρω ενίσχυση του ΝΑΤΟ αλλά και σε αυξημένη στρατιωτική παρουσία στην ανατολική Ευρώπη.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και οι ΗΠΑ παρείχαν εκτεταμένη βοήθεια στην Ουκρανία, ενώ η Μόσχα προέβαλε τη σύγκρουση ως αντιπαράθεση με τη Δύση συνολικά.
Τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη της πλήρους κλίμακας εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία (Φεβρουάριος 2022), η πορεία του πολέμου συνοψίζεται ως εξής:
- 2022
Η αρχική ρωσική επίθεση με στόχο το Κίεβο αποκρούστηκε. Η Ρωσία αναδιπλώθηκε από τον βορρά, εστιάζοντας στο Ντονμπάς και στον νότο.
- 2022–2023
Μετά τις ουκρανικές αντεπιθέσεις σε Χάρκοβο και Χερσώνα, η Μόσχα προχώρησε σε μερική επιστράτευση (φθινόπωρο 2022) και ενίσχυσε τη γραμμή άμυνας. Παράλληλα, προσάρτησε μονομερώς τέσσερις ουκρανικές περιφέρειες, επιδιώκοντας νομικο-πολιτική παγίωση εδαφικών κερδών και διατήρηση της χερσαίας σύνδεσης με την Κριμαία.
- 2023–2025
Η Ρωσία αναδιοργάνωσε τη στρατιωτική της παραγωγή σε καθεστώς πολεμικής οικονομίας, αύξησε την παραγωγή πυρομαχικών και drones και εμβάθυνε αμυντικές συνεργασίες με μη δυτικές χώρες. Παρά τις δυτικές κυρώσεις, η οικονομία της προσαρμόστηκε μέσω ανακατεύθυνσης εμπορίου και κρατικών δαπανών. Στο πεδίο, οι επιχειρήσεις χαρακτηρίζονται από σταδιακές ρωσικές προωθήσεις στην ανατολική Ουκρανία, με υψηλό ανθρώπινο κόστος. Η Ουκρανία στηρίχθηκε στρατιωτικά και οικονομικά από τις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το ΝΑΤΟ ενίσχυσε την ανατολική του πτέρυγα, ενώ η Φινλανδία και η Σουηδία εντάχθηκαν στη Συμμαχία.
- 2026
Στην ανατολική και νότια Ουκρανία συνεχίζονται σκληρές μάχες, ενώ η Ρωσία πραγματοποιεί επιθέσεις με drones και πυραύλους σε στρατιωτικές και ενεργειακές υποδομές. Η Ουκρανία ενισχύει την άμυνά της με εξελιγμένα αντι-drone συστήματα, περιορίζοντας τις ζημιές. Ο ενεργειακός πόλεμος εντείνεται, με απειλές διακοπής ρεύματος και πλήγματα σε υποδομές. Η Δύση και ιδιαίτερα η Ευρώπη, συνεχίζει να παρέχει βοήθεια στην Ουκρανία, με τις ειρηνευτικές συνομιλίες να έχουν ουσιαστικά «βαλτώσει».
Η στρατιωτικοποίηση της ΕΕ
Μία από τις… παράπλευρες συνέπειες της τετραετούς σύγκρουσης, είναι οι δομικές αλλαγές στην αρχιτεκτονική ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Υπό τις συνεχείς αναφορές και κινδυνολογίες της «ρωσικής απειλής» (σ.σ. αλλά και τις αμερικανικές πιέσεις), τα κράτη-μέλη αύξησαν σημαντικά τους αμυντικούς προϋπολογισμούς τους, με στόχο ή υπέρβαση του 2% του ΑΕΠ.
Η ΕΕ χρηματοδότησε για πρώτη φορά μαζικά την προμήθεια και αποστολή οπλισμού σε εμπόλεμη χώρα μέσω του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Ειρήνης. Παράλληλα, προωθούνται κοινές προμήθειες, ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και μηχανισμοί ταχύτερης παραγωγής πυρομαχικών.
Τα συμφέροντα και το «μπλοκ» του Τζόνσον στο τερματισμό του πολέμου
Η αίσθηση που αφήνει εδώ και πολύ καιρό η πορεία και η εξέλιξη αυτής της σύγκρουσης, είναι ότι κανείς δεν βιάζεται να τελειώσει, για τους δικούς του λόγους ο καθένας.
- Η Ρωσία για παράδειγμα, παγιώνει τα εδαφικά της κέρδη με τον πόλεμο φθοράς και εδραιώνει τη θέση της ότι ειρηνευτική συμφωνία χωρίς εδαφικές παραχωρήσεις της Ουκρανίας, δεν έχει.
- Η Ουκρανία από την άλλη, ή καλύτερα ο Ζελένσκι, δεν θέλει το στίγμα ενός ταπεινωτικού συμβιβασμού με την απώλεια του Ντονμπάς. Όπως επίσης, δεν θέλει σε καμία περίπτωση να χάσει τα δισεκατομμύρια που στέλνει η Δύση αλλά και την εικόνα του «θύματος», την ώρα που έχει εξελιχθεί σε βασιλιά της διαφθοράς στη χώρα του.
- Η δυτική αμυντική βιομηχανία, όμως, είναι ένα στοιχείο-κλειδί της υπόθεσης. Τα κέρδη της είναι πολλαπλά και σημαντικά και αναμένεται να γίνουν ακόμα περισσότερα από την δραστική αύξηση των αμυντικών προϋπολογισμών σε ΗΠΑ και κράτη-μέλη του NATO.
Καταγράφηκε μάλιστα ρεκόρ εσόδων και άνοδος κερδών, με τις 100 μεγαλύτερες αμυντικές εταιρείες παγκοσμίως να σημειώνουν έσοδα-ρεκόρ: 679 δισ. δολάρια το 2024, με αύξηση 5,9% σε σχέση με το 2023.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες, είδαν το μερίδιο εσόδων τους να αυξάνεται σημαντικά, 13% συνολική αύξηση μεταξύ των κορυφαίων. Σε ετήσια βάση, εταιρείες όπως η βρετανική BAE Systems, κατέγραψαν ρεκόρ πωλήσεων άνω των 41,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων και αύξηση λειτουργικών κερδών.
Επ’ αυτού, θυμίζουμε ότι ο άνθρωπος που «τίναξε στον αέρα» την ειρηνευτική συμφωνία της Κωνσταντινούπολης τον Μάρτιο του 2022 (λίγες ημέρες δηλαδή μετά την έναρξη του πολέμου) ανάμεσα σε Ουκρανία και Ρωσία, ήταν ο πρώην Πρωθυπουργός της Βρετανίας Μπόρις Τζόνσον, ο οποίος αποδείχθηκε ότι «τα έπαιρνε» από έμπορο όπλων!
Το διά ταύτα: Επενδυτικές ευκαιρίες…
Ο Επίτιμος Πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς Μιχάλης Σάλλας, σε άρθρο του στο «Βήμα της Κυριακής» περιέγραψε με λίγες λέξεις την ωμή πραγματικότητα που αφορά τους πολέμους:
«Ο πλουτοκρατικός εκφυλισμός φαίνεται καθαρά στη σχέση της ελίτ με τον πόλεμο. Οι πόλεμοι δεν παρουσιάζονται ως τραγωδίες, αλλά ως επενδυτικές ευκαιρίες.
Πολλές εταιρίες ευημερούν μέσα από συγκρούσεις που βαφτίζονται αναγκαίες, αμυντικές ή ανθρωπιστικές. Τα μέσα ενημέρωσης δεν ερευνούν τις οικονομικές διασυνδέσεις, αλλά αντίθετα τις κανονικοποιούν».
Δείτε επίσης:
- Νέες απειλές Πούτιν: Αν χρησιμοποιήσουν πυρηνικά εναντίον μας γνωρίζουν την κατάληξη
- Τα πάντα όλα για την Ουκρανία από την ευρωπαϊκή ελίτ
- Προειδοποιήση Μεντβέντεφ: «Πυρηνική τεχνολογία στην Ουκρανία σημαίνει δικαιολογημένη απάντηση από την Μόσχα»
- Ουκρανία: Με πυρηνική βόμβα θέλουν να την εξοπλίσουν Βρετανία και Γαλλία
- Μητσοτάκης για Ουκρανία: Ακλόνητη στήριξη στην ανεξαρτησία και στο διεθνές δίκαιο
- Ζελένσκι: Το τέλος του πολέμου περνά από την πίεση ΗΠΑ και Ευρώπης στον Πούτιν
