Στα λεφτά της Ευρώπης έχει εναποθέσει τις ελπίδες της η κυβέρνηση για να πετύχει τους στόχους που έχει θέσει για την ανάπτυξη, αλλά και την επιστροφή της οικονομίας σε οριακά πλεονάσματα.
Τα πρώτα 5,5 δισ. ευρώ θα έρθουν από το Ταμείο Ανάκαμψης της Ε.Ε. μέχρι τον Απρίλιο του 2021. Ωστόσο, για να φτάσουμε στην εκταμίευση, θα πρέπει να κατατεθεί στις Βρυξέλλες το σχέδιο με τα έργα και τις παρεμβάσεις που θα χρηματοδοτηθούν από αυτά τα χρήματα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το προσχέδιο έχει αρχίσει να γράφεται, μια διαδικασία που δεν θα έχει τελειώσει πριν από τον Νοέμβριο. Ωστόσο, από τις τέσσερις φάσεις αυτής της διαδικασίας η κυβέρνηση βρίσκεται ακόμα στη δεύτερη… Δηλαδή, μόλις που πλησιάζει στη μέση.
- Η πρώτη φάση περιλαμβάνει τις αρχικές σκέψεις των υπουργείων για τα έργα και τους βασικούς προϋπολογισμούς.
- Η δεύτερη φάση, τα ορόσημα και τους στόχους, μαζί με αναλυτικούς προϋπολογισμούς των έργων.
- Στην τρίτη φάση, την αξιολόγηση των έργων και των προγραμμάτων, με γνώμονα και την πράσινη ανάπτυξη, αλλά και την ψηφιακή, καθώς αποτελούν κριτήρια της Κομισιόν.
- Η τέταρτη φάση είναι και τελική, στην οποία πρέπει να γραφτούν αναλυτικά τα έργα και το τελικό κόστος.
Καθυστερήσεις… 51 μηνών
Στο οικονομικό επιτελείο υπάρχει ανησυχία για ενδεχόμενες καθυστερήσεις, που υπάρχουν πάντα στην Ελλάδα. Εχουμε στη διάθεσή μας έξι χρόνια για να υλοποιήσουμε τα έργα και να πάρουμε τα λεφτά, με κορυφαίο υπουργό να τονίζει σχηματικά ότι στην Ελλάδα οι καθυστερήσεις για ένα έργο είναι κατά μέσο όρο 51 μήνες! Όσο χρόνο θα έχουμε για να κάνουμε τα έργα τόσο χρόνο είναι συνήθως μόνο οι καθυστερήσεις.
Τα έργα στην Ελλάδα -μέχρι να βρεθεί ανάδοχος- καθυστερούν κατά μέσο όρο 23 μήνες. Από τη στιγμή που υπάρχει ανάδοχος του έργου μέχρι την παράδοσή του η καθυστέρηση αγγίζει κατά μέσο όρο τους 28 μήνες.
Με άλλα λόγια, όσο καιρό… παίζονται καθυστερήσεις, σχεδόν τόσο χρόνο μας δίνει η Ευρώπη για να κατασκευάσουμε ένα έργο. Αλλιώς τα λεφτά θα χάνονται.
«Κλειδί» για την εκταμίευση των ευρωπαϊκών πόρων είναι η σωστή διαχείριση της πρότασης που θα καταθέσει η Ελλάδα στην Κομισιόν. Η παλιά λογική «αν υπερβείς τον προϋπολογισμό, θα βρεθεί τρόπος να πάρεις τα λεφτά» έχει τελειώσει, καθώς οι όροι της Ε.Ε. αναφέρουν πως τη διαφορά θα κληθεί να την πληρώσει το ίδιο το κράτος. Φυσικά, δεν είναι μόνο αυτό το SOS της υπόθεσης.
Καταληκτική ημερομηνία για να βεβαιωθεί ένα ορόσημο ή ένας στόχος κάποιου έργου είναι η 31η Ιουλίου 2026. «Ο,τι δεν έχει ολοκληρωθεί το πληρώνεις εσύ» αναφέρει χαρακτηριστικά στέλεχος του οικονομικού επιτελείου, που είναι πολύ κοντά στο σχέδιο που καταρτίζει η κυβέρνηση για το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι θεσμοί ξανάρχονται
Πέραν της συγγραφής του προσχεδίου για το Ταμείο Ανάκαμψης, το υπουργείο Οικονομικών ετοιμάζει αλλαγές και στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού. Την περασμένη εβδομάδα βρέθηκαν στην Αθήνα τα τεχνικά κλιμάκια των θεσμών, για να προετοιμάσουν την 8η μεταμνημονιακή αξιολόγηση, κάνοντας φύλλο και φτερό κάθε δαπάνη της κυβέρνησης για την αντιμετώπιση της πανδημίας, αλλά και την πορεία των φορολογικών εσόδων που παρουσιάζουν μεγάλη υστέρηση.
Τη σκυτάλη παίρνουν τις επόμενες ημέρες οι επικεφαλής των θεσμών, που δεν αποκλείεται να συμφωνήσουν σε αλλαγές της τελευταίας στιγμής για τον Προϋπολογισμό του 2021. Η εξέλιξη της πανδημίας και η αυστηροποίηση των μέτρων φαίνεται πως αναγκάζουν το οικονομικό επιτελείο σε διορθώσεις αναφορικά με τους στόχους. Αλλωστε η κυβέρνηση περιμένει ότι τα «προβλήματα» από την πανδημία θα συνεχίσουν να απασχολούν την οικονομία τουλάχιστον έως τον Απρίλιο του 2021.
Πάντως οι θεσμοί αναμένεται να εστιάσουν και στη… μόνιμη στήλη με τα παράπονα και τα καμπανάκια. Εκτιμάται πως θα πιέσουν ξανά για αποκρατικοποιήσεις, πλειστηριασμούς (αφού ξεκαθαρίσει η κατάσταση με τον νέο πτωχευτικό κώδικα), «εκκαθάριση» των ληξιπρόθεσμων χρεών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, αλλά και των εκκρεμών συντάξεων που θα πρέπει να εκκαθαρίσουν μέχρι τα μέσα του 2021.
Ωστόσο οι θεσμοί έχουν να αντιμετωπίσουν και κάτι ακόμα: τα παράπονα των τραπεζιτών για τον πτωχευτικό. Αλλωστε, προ ημερών είχαν πραγματοποιήσει τηλεδιάσκεψη με τους επικεφαλής των δανειστών για να τους παραθέσουν τις διαφωνίες πάνω στο νομοσχέδιο που έχει κατατεθεί στη Βουλή.
Προβλέψεις για νέο κύμα «κόκκινων» δανείων
Τα τελευταία 24ωρα υπήρξε ένα μπαράζ επαφών του κεντρικού τραπεζίτη Γιάννη Στουρνάρα με τις διοικήσεις των ελληνικών τραπεζών. Ολα αυτά λίγες εβδομάδες μετά την κατάθεση της πρότασης στην κυβέρνηση για τη δημιουργία μιας «bad bank», ώστε να λυθεί το πρόβλημα με τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια. Πάντως ο Γιάννης Στουρνάρας δεν έχει λάβει αναλυτική απάντηση για το θέμα της «bad bank» από την κυβέρνηση, γι’ αυτό και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν έχουν ανοίξει τα χαρτιά τους για την πρόταση.
Ωστόσο, το μεγάλο «αγκάθι» είναι οι προβλέψεις για ένα νέο «κύμα» δημιουργίας «κόκκινων» δανείων λόγω του κορωνοϊού. Προ ημερών, μιλώντας σε ημερίδα, οι τραπεζίτες εκτίμησαν ότι στη λίστα θα προστεθούν «φρέσκα» «κόκκινα» δάνεια ύψους 5 δισ. ευρώ. Γι’ αυτόν τον λόγο η ΤτΕ ζητά από τις τράπεζες να αναλάβουν δράσεις για να προλάβουν κάθε δυσμενή εξέλιξη.
