Συναγερμός έχει σημάνει από τις νέες εκτιμήσεις φορέων της αγοράς για τη διάρκεια του κύματος ακρίβειας που πλήττει τη χώρα. Εκπρόσωποι των σούπερ μάρκετ μάλιστα, που γνωρίζουν όλους τους κρίκους της εφοδιαστικής αλυσίδας, εκτιμούν ότι η επίδραση των ανατιμήσεων στις πρώτες ύλες, στην ενέργεια και στο κόστος μεταφοράς θα κρατήσει τουλάχιστον έως τον Μάρτιο του 2022.
Ο φόβος για συνέχιση της ακρίβειας φαίνεται πως έχει αλλάξει ήδη τη συμπεριφορά των καταναλωτών, αφού ανησυχούν ότι οι τιμές θα φτάσουν στα ύψη, ενώ οι μισθοί θα παραμείνουν στα ίδια επίπεδα.
Οι καταναλωτές ψάχνουν πιο φθηνά προϊόντα και φαίνεται πως αποφεύγουν τα αγαθά που έχουν ανατιμηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, ενώ ματαιώνουν τις αγορές υψηλού κόστους, ειδικά εάν αυτές δεν αφορούν την ικανοποίηση πολύ επιτακτικών αναγκών.
Επίσης, το τελευταίο χρονικό διάστημα παρατηρείται έντονα το φαινόμενο οι καταναλωτές να αγοράζουν μεγαλύτερες ποσότητες προϊόντων που έχουν μακρά ημερομηνία λήξεως, προκειμένου να τα «στοκάρουν», φοβούμενοι ότι η τιμή τους θα αυξηθεί τους επόμενους μήνες.
Αυξήσεις
Σύμφωνα με την ΕΛ.ΣΤΑΤ., η μεγαλύτερη αύξηση τιμών καταγράφεται στα νωπά φρούτα, κατά 13,31%, και στο αρνί και το κατσίκι (κατά 6,24%). Όσον αφορά τις τιμές των φρούτων, αυτές είναι αυξημένες λόγω των καιρικών συνθηκών του φετινού καλοκαιριού, ενώ οι τιμές του αρνιού παραμένουν αυξημένες.
Οι περισσότερες επιχειρήσεις, αν και έχουν απορροφήσει ένα μέρος των ανατιμήσεων, δεν μπορούν να συγκρατήσουν τις αυξήσεις, μετακυλίοντας το κόστος στους καταναλωτές. Σύμφωνα με έρευνα του ΙΕΛΚΑ, η Ελλάδα έχει από τους υψηλότερους συντελεστές ΦΠΑ στα τρόφιμα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς βρίσκεται στην 6η θέση με τον μεγαλύτερο ΦΠΑ στην Ευρώπη.
Η βασική διαφοροποίηση είναι ότι πολλές χώρες και ιδιαίτερα οι χώρες της δυτικής Ευρώπης έχουν έναν αρκετά χαμηλότερο συντελεστή ΦΠΑ για τα τρόφιμα πρώτης ανάγκης (π.χ., ψωμί, γαλακτοκομικά κ.λπ.), ο οποίος κατά κανόνα κυμαίνεται στο ύψος του 4% έως 7%, όταν στην Ελλάδα τα αντίστοιχα αγαθά έχουν διπλάσιο ή τριπλάσιο συντελεστή ΦΠΑ 13%.
