Ενώ η Ρωσία προσπαθεί να διαχειριστεί την κρίση για να στηρίξει την οικονομία της από τον αντίκτυπο των δυτικών κυρώσεων λόγω της στρατιωτικής της επιχείρησης στην Ουκρανία, οι χώρες σε όλο τον κόσμο αρχίζουν να αισθάνονται τις επιπτώσεις αυτών των κυρώσεων στις δικές τους οικονομίες.
Αρκετοί οικονομολόγοι εκφράζουν ανησυχίες για μια επερχόμενη παγκόσμια ύφεση, καθώς εντείνεται η χρηματοπιστωτική αναταραχή. Πού θα σταματήσει άραγε το ντόμινο;
- Ο αντίκτυπος των κυρώσεων κατά της Ρωσίας στην παγκόσμια οικονομία
Οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από τη Δύση κατά της Ρωσίας θα έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στο παγκόσμιο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) από ότι η ίδια η σύγκρουση στην Ουκρανία, δήλωσε χθες η Παγκόσμια Τράπεζα.
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) έχει επίσης προειδοποιήσει για «σοβαρές επιπτώσεις» στην παγκόσμια οικονομία και τις χρηματοπιστωτικές αγορές, λέγοντας ότι οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα έχουν σημαντικές συνέπειες για πολλές χώρες.
- «Κουρελιασμένο» το παγκόσμιο εμπόριο
Σχεδόν όλες οι οικονομίες βλέπουν ήδη πτώση του διεθνούς εμπορίου που συνδέεται με διαταραχές που προκλήθηκαν από τη σύγκρουση στην Ουκρανία και τις επακόλουθες οικονομικές κυρώσεις, σύμφωνα με στοιχεία της γερμανικής δεξαμενής σκέψης Kiel Institute. Το διεθνές εμπόριο μόλις άρχισε να ανακάμπτει από την ύφεση λόγω της πανδημίας, για να χτυπηθεί ξανά.
Η σιδηροδρομική εμπορευματική γραμμή Κίνας-Ευρώπης που διέρχεται από τη Ρωσία γνώρισε «έκρηξη» πέρυσι λόγω της συμφόρησης στα μεγάλα λιμάνια, αλλά τώρα υφίσταται αυξανόμενες ακυρώσεις από Ευρωπαίους πελάτες.
Οι κυρώσεις στη Ρωσία αρχίζουν να προκαλούν τον όλεθρο στο παγκόσμιο εμπόριο, λένε οι αναλυτές, επισημαίνοντας καταστροφικές συνέπειες για τους διεθνείς εισαγωγείς.
- Τα προβλήματα της εφοδιαστικής αλυσίδας εντείνονται
Εκατοντάδες δεξαμενόπλοια και πλοία μεταφοράς χύδην φορτίων (σ.σ. τα λεγόμενα bulk carrier) έχουν εκτραπεί από τα ρωσικά και τα ουκρανικά λιμάνια στη Μαύρη Θάλασσα.
Καθηλωμένοι στα λιμάνια και στη θάλασσα, οι μεταφορείς δεν μπορούν να εκφορτώσουν τα φορτία τους ως αποτέλεσμα των κυρώσεων. Οι παγκόσμιες αλυσίδες εφοδιασμού που λειτουργούσαν για δεκαετίες, έχουν ήδη διαταραχθεί από την πανδημία Covid-19, με αποτέλεσμα τεράστιες ελλείψεις, διακοπές στον εφοδιασμό και πληθωρισμό τιμών.
Οι ειδικοί λένε ότι η κρίση στην Ουκρανία και οι πιέσεις που προκλήθηκαν από τις κυρώσεις, θα μπορούσαν να δημιουργήσουν έναν «πρωτοφανή σεισμό» στην παγκόσμια κυκλοφορία αγαθών και υπηρεσιών, η οποία δεν θα είναι ποτέ ξανά η ίδια.
- Κρίσιμες ελλείψεις τροφίμων
Η σύγκρουση και οι δυτικές κυρώσεις θα μπορούσαν να θέσουν σε κίνδυνο τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι τιμές των τροφίμων, οι οποίες ήταν ήδη σε άνοδο από το δεύτερο εξάμηνο του 2020, έφτασαν σε υψηλό όλων των εποχών τον Φεβρουάριο του 2022, λόγω της υψηλής ζήτησης, του κόστους εισροών και μεταφοράς και των διαταραχών στα λιμάνια.
Ο Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας των Ηνωμένων Εθνών δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ότι η τρέχουσα κατάσταση θα μπορούσε να προκαλέσει παγκόσμια έλλειψη τροφίμων, καθώς η Ρωσία και η Ουκρανία διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παγκόσμια παραγωγή και προμήθεια βρώσιμων αγαθών.
Τα στοιχεία της υπηρεσίας του ΟΗΕ δείχνουν ότι οι παγκόσμιες τιμές του σιταριού και του κριθαριού αυξήθηκαν κατά 31% κατά τη διάρκεια του 2021. Οι τιμές του κραμβέλαιου και του ηλιελαίου αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 60%. Η υψηλή ζήτηση και οι ασταθείς τιμές του φυσικού αερίου έχουν επίσης αυξήσει το κόστος των λιπασμάτων.
Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντιμίρ Πούτιν έχει προειδοποιήσει ότι οι κυρώσεις της Δύσης στη Μόσχα θα μπορούσαν να εκτινάξουν περαιτέρω τις παγκόσμιες τιμές των τροφίμων, καθώς η Ρωσία είναι ένας από τους κύριους παραγωγούς λιπασμάτων στον κόσμο, τα οποία είναι απαραίτητα για την παγκόσμια γεωργία.
- Αυξήσεις τιμών λόγω κυρώσεων
Καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρώπη εντείνουν τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, οι δυτικοί καταναλωτές θα αντιμετωπίσουν σύντομα υψηλότερο κόστος για τα καθημερινά προϊόντα, λένε οι αναλυτές. Οι πιέσεις στις τιμές έρχονται τη στιγμή που ο ρυθμός πληθωρισμού της Αμερικής βρίσκεται ήδη σε υψηλό σχεδόν 40 ετών.
Η Ρωσία είναι κορυφαίος εξαγωγέας εμπορευμάτων, συμπεριλαμβανομένων σιτηρών, αργού πετρελαίου, φυσικού αερίου, άνθρακα, όλων των μετάλλων, ορυκτών, σπάνιων γαιών, ξύλου και πλαστικών, υλικά που χρησιμοποιούνται παγκοσμίως σε μια σειρά προϊόντων και από μια πληθώρα βιομηχανιών, από χαλυβουργίες έως αυτοκίνητα και έως ηλεκτρονικά είδη.
Οι σκληρές κυρώσεις της Δύσης έχουν ήδη οδηγήσει σε ιστορικά υψηλά τις τιμές των εμπορευμάτων. Το αυξανόμενο κόστος ενέργειας έχει πλήξει τους παγκόσμιους καταναλωτές και τα νοικοκυριά.
Οι αναλυτές προειδοποιούν ότι το κόστος μπορεί σύντομα να ανέλθει σε δυσβάσταχτα επίπεδα παρά την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων από ορισμένες χώρες.
- Μπούμερανγκ…
Ο Πούτιν προειδοποίησε ακόμα ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν κατά της χώρας του θα έχουν απήχηση στη Δύση και σε ολόκληρο τον κόσμο. Αυτό θα εμφανιζόταν με πολλές μορφές, συμπεριλαμβανομένων των υψηλότερων τιμών των τροφίμων και της ενέργειας. Εν τω μεταξύ, η Μόσχα θα έλυνε τα προβλήματά της και θα αναδυόταν ισχυρότερη, είπε ο Ρώσος.
Η Ρωσία έχει επίσης αρχίσει να επιβάλλει αντικυρώσεις κατά της Δύσης, καθώς έχει απαγορεύσει, μεταξύ άλλων, τις εξαγωγές τηλεπικοινωνιακού, ιατρικού, αγροτικού, ηλεκτρικού και τεχνολογικού εξοπλισμού, μέχρι το τέλος του 2022.
Συνολικά, περισσότερα από 200 είδη συμπεριλήφθηκαν στη λίστα αναστολής εξαγωγών, η οποία κάλυπτε επίσης σιδηροδρομικά βαγόνια, εμπορευματοκιβώτια, τουρμπίνες και άλλα εμπορεύματα.
Εάν η Ρωσία αποφασίσει να διακόψει την παροχή πετρελαίου και φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι τιμές της ενέργειας θα εκτοξευθούν στα ύψη και η οικονομία της ηπείρου θα βυθιστεί σε ύφεση.
- Φόβοι για παγκόσμια ύφεση
Μια νέα έρευνα της Bank of America (BofA) δείχνει ότι οι νευρικοί επενδυτές έχουν αρχίσει να συσσωρεύουν μετρητά λόγω των φόβων για ύφεση. Σύμφωνα με τον επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της BofA, Μάικλ Χάρτνετ, οι προσδοκίες για την παγκόσμια ανάπτυξη μεταξύ των διαχειριστών κεφαλαίων βρίσκονται σε χαμηλό 14 ετών. Η πλειοψηφία των ερωτηθέντων αναμένει ότι ο πληθωρισμός θα είναι «μόνιμος».
Όσον αφορά τους κινδύνους, η κρίση Ρωσίας-Ουκρανίας θεωρείται ως ο υπ’ αριθμόν ένα «tail risk» για τις αγορές, ακολουθούμενη στενά από μια παγκόσμια ύφεση. Οι οικονομολόγοι λένε ότι οι πληθωριστικές πιέσεις είχαν ήδη αυξηθεί πριν από την κρίση.
Οι αυξανόμενες τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου έχουν σημάνει συναγερμό για ύφεση σε όλο τον κόσμο. Και τώρα η αμερικανική οικονομία έχει αρχίσει να αναβοσβήνει ένα προειδοποιητικό σημάδι ύφεσης.
«Ο ρυθμός της ύφεσης αυξάνεται σε όγκο», δήλωσε σε έκθεσή της η Νάνσι Τένγκλερ, CEO και CIO (σ.σ. διευθύντρια τεχνολογίας πληροφοριών) της Laffer Tengler Investments.
Υπάρχουν πολλοί λόγοι που πρέπει να ανησυχούμε: «Ο αυξανόμενος πληθωρισμός, το αυξανόμενο κόστος ενέργειας, μια σχεδόν σίγουρη ύφεση στην Ευρωζώνη και μια επικίνδυνα επίπεδη καμπύλη αποδόσεων», εξήγησε.
