Ολόκληρη η παγκόσμια οικονομία θα αισθανθεί τις επιπτώσεις της βραδύτερης ανάπτυξης και του ταχύτερου πληθωρισμού, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ) για τα όσα επακολουθούν του πολέμου στην Ουκρανία.
Σύμφωνα με το ΔΝΤ οι επιπτώσεις θα γίνουν αισθητές μέσω τριών βασικών καναλιών:
- Πρώτον, οι υψηλότερες τιμές για εμπορεύματα όπως τα τρόφιμα και η ενέργεια θα ωθήσουν περαιτέρω τον πληθωρισμό, ο οποίος με τη σειρά του θα διαβρώσει την αξία των εισοδημάτων και θα βαρύνει τη ζήτηση.
- Δεύτερον, ειδικότερα οι γειτονικές οικονομίες θα αντιμετωπίσουν το διαταραγμένο εμπόριο, τις αλυσίδες εφοδιασμού και τα εμβάσματα, καθώς και την ιστορική αύξηση των προσφυγικών ροών.
- Και τρίτον, η μειωμένη επιχειρηματική εμπιστοσύνη και η υψηλότερη αβεβαιότητα των επενδυτών θα επιβαρύνουν τις τιμές των περιουσιακών στοιχείων, καθιστώντας πιο αυστηρές τις χρηματοοικονομικές συνθήκες και δυνητικά θα τονώσουν τις εκροές κεφαλαίων από τις αναδυόμενες αγορές.
Διαβάστε ακόμα: Πώς θα επηρεάσουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας την παγκόσμια οικονομία;
Η Ρωσία και η Ουκρανία είναι σημαντικοί παραγωγοί βασικών εμπορευμάτων και οι διαταραχές έχουν προκαλέσει την εκτόξευση στις παγκόσμιες τιμές, ειδικά για το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Το κόστος των τροφίμων έχει εκτιναχθεί, με το σιτάρι, για το οποίο η Ουκρανία και η Ρωσία αποτελούν το 30% των παγκόσμιων εξαγωγών, να φτάνει σε ρεκόρ.
Πέρα από τις παγκόσμιες επιδράσεις, χώρες με άμεσο εμπόριο, τουρισμό και χρηματοοικονομικά ανοίγματα θα αισθανθούν πρόσθετες πιέσεις. Οι οικονομίες που εξαρτώνται από τις εισαγωγές πετρελαίου θα δουν ευρύτερα δημοσιονομικά και εμπορικά ελλείμματα και μεγαλύτερη πίεση στον πληθωρισμό, αν και ορισμένοι εξαγωγείς, όπως αυτοί στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, ενδέχεται να επωφεληθούν από τις υψηλότερες τιμές.
Οι απότομες αυξήσεις των τιμών των τροφίμων και των καυσίμων ενδέχεται να προκαλέσουν μεγαλύτερο κίνδυνο αναταραχής σε ορισμένες περιοχές, από την Υποσαχάρια Αφρική και τη Λατινική Αμερική έως τον Καύκασο και την Κεντρική Ασία, ενώ η επισιτιστική ανασφάλεια είναι πιθανό να αυξηθεί περαιτέρω σε μέρη της Αφρικής και της Μέσης Ανατολής.
Μακροπρόθεσμα, ο πόλεμος μπορεί να αλλάξει θεμελιωδώς την παγκόσμια οικονομική και γεωπολιτική τάξη εάν αλλάξει το εμπόριο ενέργειας, αναδιαρθρωθούν οι αλυσίδες εφοδιασμού, κατακερματιστούν τα δίκτυα πληρωμών και οι χώρες επανεξετάσουν τα αποθεματικά νομισμάτων.
Η αυξημένη γεωπολιτική ένταση εγείρει περαιτέρω κινδύνους οικονομικού κατακερματισμού, ιδίως για το εμπόριο και την τεχνολογία.
Οι επιπτώσεις στην Ευρώπη
Σύμφωνα με το ΔΝΤ, οι άνευ προηγουμένου κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα βλάψουν τη χρηματοπιστωτική διαμεσολάβηση και το εμπόριο, προκαλώντας αναπόφευκτα μια βαθιά ύφεση στην Ουκρανία. Η υποτίμηση του ρουβλίου τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, μειώνοντας περαιτέρω το βιοτικό επίπεδο για τον πληθυσμό.
Η ενέργεια είναι ο κύριος δίαυλος διάχυσης για την Ευρώπη, καθώς η Ρωσία αποτελεί κρίσιμη πηγή εισαγωγών φυσικού αερίου. Οι ευρύτερες διακοπές της εφοδιαστικής αλυσίδας μπορεί επίσης να είναι συνέπεια της κρίσης.
Αυτές οι επιπτώσεις θα τροφοδοτήσουν τον πληθωρισμό και θα επιβραδύνουν την ανάκαμψη από την πανδημία. Η Ανατολική Ευρώπη θα δει αύξηση του κόστους χρηματοδότησης και αύξηση του προσφυγικού. Έχει απορροφήσει το μεγαλύτερο μέρος των 3 εκατομμυρίων ανθρώπων που εγκατέλειψαν πρόσφατα την Ουκρανία, σύμφωνα με στοιχεία των Ηνωμένων Εθνών.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ενδέχεται επίσης να αντιμετωπίσουν δημοσιονομικές πιέσεις από πρόσθετες δαπάνες για προϋπολογισμούς ενεργειακής ασφάλειας και άμυνας.
Ενώ οι ξένες εκθέσεις σε «βυθισμένα» ρωσικά περιουσιακά στοιχεία είναι μέτριες για τα παγκόσμια πρότυπα, οι πιέσεις στις αναδυόμενες αγορές ενδέχεται να αυξηθούν εάν οι επενδυτές αναζητήσουν ασφαλέστερα καταφύγια. Ομοίως, οι περισσότερες ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν μέτρια και διαχειρίσιμα άμεσα ανοίγματα στη Ρωσία.
The entire global economy will feel the economic ‘ripple effects’ of the war in #Ukraine, with slower growth and faster inflation—the reverse of what we want to see. Read our new #IMFblog on how these effects will play out across each region.https://t.co/6Yj9LyrH2h pic.twitter.com/6IBuKXJcIW
— Kristalina Georgieva (@KGeorgieva) March 15, 2022
Παγκόσμια σοκ
Οι συνέπειες του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία έχουν ήδη κλονίσει όλον τον κόσμο και υποδεικνύουν τη σημασία ενός παγκόσμιου δικτύου ασφαλείας και περιφερειακών διευθετήσεων για την προστασία των οικονομιών.
«Ζούμε σε έναν κόσμο πιο επιρρεπή σε σοκ», είπε πρόσφατα η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα σε δημοσιογράφους σε μια ενημέρωση στην Ουάσιγκτον. «Και χρειαζόμαστε τη δύναμη της συλλογικότητας για να αντιμετωπίσουμε τα σοκ που έρχονται».
Ενώ ορισμένες επιπτώσεις μπορεί να μην έρθουν πλήρως στο επίκεντρο για πολλά χρόνια, υπάρχουν ήδη σαφείς ενδείξεις ότι ο πόλεμος και η συνακόλουθη αύξηση του κόστους για βασικά προϊόντα θα καταστήσει πιο δύσκολο για τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής σε ορισμένες χώρες, να επιτύχουν τη λεπτή ισορροπία μεταξύ του περιορισμού του πληθωρισμού και της στήριξης της οικονομικής ανάκαμψη από την πανδημία.
