Το πολυαναμενόμενο πρόγραμμα «Εξοικονομώ» αποκλειστικά για τις επιχειρήσεις ετοιμάζεται να βάλει επιτέλους στις ράγες το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
- Του Βασίλη Παπακωνσταντόπουλου
Εντός του Οκτωβρίου, πιθανότατα μέχρι τα μέσα του μήνα, αναμένεται να προδημοσιευτεί ο οδηγός του προγράμματος, σηματοδοτώντας την έναρξη της αντίστροφης μέτρησης για την ενεργοποίηση της ηλεκτρονικής πλατφόρμας. Μετά τις παρατηρήσεις και τις τυχόν διορθώσεις θα διαμορφωθεί ο τελικός οδηγός, με στόχο η υποβολή των αιτήσεων να αρχίσει στα τέλη του έτους ή στις αρχές του 2023.
Με συνολικό προϋπολογισμό 360.000.000 ευρώ, το «Εξοικονομώ» θα έχει διακριτές διαδικασίες για τις πολύ μικρές, τις μικρομεσαίες και τις μεγάλες επιχειρήσεις. Το εν λόγω κονδύλι περιλαμβάνεται στο σχέδιο «Ελλάδα 2.0» που υπέβαλε η χώρα μας και εγκρίθηκε από το Ταμείο Ανάκαμψης. Το ελληνικό σχέδιο προβλέπει ότι με τα εν λόγω κεφάλαια θα αναβαθμιστούν ενεργειακά 9.700 επιχειρήσεις.
Η δράση θα περιλαμβάνει δύο υποπρογράμματα. Το πρώτο αφορά την εξοικονόμηση ενέργειας για μεγάλες και πολύ μεγάλες επιχειρήσεις του δευτερογενούς και του τριτογενούς τομέα και το δεύτερο την προμήθεια και την εγκατάσταση ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού σε πολύ μικρές επιχειρήσεις.
Από το σύνολο των επιδοτούμενων επιχειρήσεων εκτιμάται ότι 8.500 θα είναι μικρές και 1.200 μεσαίες και μεγάλες σε διάφορους παραγωγικούς τομείς, όπως ο τουρισμός, ο αγροδιατροφικός τομέας και το λιανεμπόριο, ενώ δικαίωμα συμμετοχής θα έχουν επίσης τα ιδιωτικά γραφεία και τα εμπορικά κτίρια. Το ύψος της επιδότησης θα καθορίζεται από το είδος των επιλέξιμων δαπανών, την περιοχή όπου δραστηριοποιείται η επιχείρηση και το μέγεθός της. Επιλέξιμες θα θεωρούνται και οι δαπάνες που θα γίνονται αμέσως μετά την προδημοσίευση του οδηγού, πριν δηλαδή αρχίσει η υποβολή των αιτήσεων.
Ποιες παρεμβάσεις θα επιδοτούνται
Το «Εξοικονομώ» για τις επιχειρήσεις θα καλύπτει ενεργειακές αναβαθμίσεις κτιρίων (θερμομόνωση τοιχοποιίας-δαπέδου, στέγης κ.λπ., ενεργειακά κουφώματα/υαλοπίνακες, συστήματα σκίασης), ενεργειακή αναβάθμιση παραγωγικών διαδικασιών, συστήματα ανάκτησης θερμότητας στο πλαίσιο παραγωγικών διαδικασιών, εγκατάσταση «έξυπνων» ενεργειακών συστημάτων, ηλεκτρικά οχήματα διανομής.
Επίσης, την αντικατάσταση συστημάτων ψύξης και θέρμανσης με στόχο τη μείωση της κατανάλωσης, τη διευκόλυνση της εγκατάστασης φωτοβολταϊκών στις στέγες επιχειρήσεων ή και σε όμορα οικόπεδα, προκειμένου να εξασφαλίζεται ενεργειακή αυτάρκεια σε συνδυασμό με την εγκατάσταση συστημάτων αποθήκευσης. Ειδικά σε ό,τι αφορά την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων έχει διευκρινιστεί από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας ότι η συμμετοχή των ενδιαφερομένων θα πραγματοποιείται μέσω πλατφόρμας του ΔΕΔΔΗΕ και θα αφορά ακόμη και περιοχές με κορεσμένα δίκτυα, αλλά αποκλειστικά για την ένταξη των φωτοβολταϊκών των επιχειρήσεων, με στόχο να αυτοκαταναλώνουν ενέργεια και να έχουν χαμηλότερα τιμολόγια.
Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να διασφαλίζουν τη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας της λειτουργίας των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αποφέροντας εξοικονόμηση κατ’ ελάχιστον 30% σε σύγκριση με την υφιστάμενη κατάστασή τους. Μέσω της εγκατάστασης ενεργειακά αποδοτικού εξοπλισμού και συστημάτων για την εξοικονόμηση ενέργειας στην παραγωγή, στην αποθήκευση, στη διανομή προϊόντων, καθώς και στη λειτουργία των εταιριών, το μέτρο αυτό συμβάλλει στην αύξηση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων, σύμφωνα με τους στόχους που καθορίζονται στο ΕΣΕΚ, και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Εκτιμάται ότι μέσω του προγράμματος θα επιτευχθούν η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων, όπως και η τόνωση της δραστηριότητας και των θέσεων εργασίας για τους παρόχους των εργασιών και τις σχετικές βιομηχανίες.
Φωτοβολταϊκά
Η ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην εξοικονόμηση ενέργειας, προκειμένου να αντιμετωπιστούν πιο αποτελεσματικά τόσο το θέμα των υψηλών τιμών όσο και της ενεργειακής επάρκειας. «Η μόνιμη λύση δεν είναι οι επιδοτήσεις, είναι όμως αναγκαίες για να μπορέσουν να επιβιώσουν οι μικρές επιχειρήσεις. Η μόνιμη λύση είναι να τους δώσουμε τη δυνατότητα να εξοικονομούν και να παράγουν ενέργεια» τόνισε ο Κώστας Σκρέκας, μιλώντας πριν από λίγες ημέρες στο Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών.
Προς την κατεύθυνση αυτή, σχεδιάζονται και άλλα προγράμματα. Ετσι, λίγο μετά το «Εξοικονομώ», προς το τέλος του χρόνου, αναμένεται να ξεκινήσει και το πρόγραμμα για την τοποθέτηση φωτοβολταϊκών στη στέγη, με το 30% των πόρων να κατευθύνεται στις επιχειρήσεις. Δεδομένου ότι αυτό δεν μπορεί να γίνει από όλες τις επιχειρήσεις, θα νομοθετηθεί έως τα Χριστούγεννα η δυνατότητα εικονικού συμψηφισμού για επαγγελματικές ενεργειακές κοινότητες είτε αυτές είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο μέσης τάσης είτε υψηλής τάσης. Θα υπάρχει, για παράδειγμα, η δυνατότητα εγκατάστασης ενός φωτοβολταϊκού στην Ορεστιάδα και συμψηφισμού της κατανάλωσης ενέργειας στην Αθήνα, στα Τρίκαλα, στη Θεσσαλονίκη, στη Λάρισα κ.α.
Αντίθετα, δεν φαίνεται να προχωράει η επιδότηση για την αλλαγή του τρόπου θέρμανσης από το φυσικό αέριο στο πετρέλαιο. Η εξαγγελία έγινε από τον πρωθυπουργό στη ΔΕΘ, η υλοποίηση όμως των απαραίτητων εργασιών είναι ακριβή, έχει πολλές τεχνικές δυσκολίες, τη ίδια στιγμή που εξακολουθεί να υφίσταται η υποχρέωση κατασκευής υποδομής φυσικού αερίου στα νέα κτίρια. Κάτι που επισήμανε πρόσφατα και η Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ, εκφράζοντας τον προβληματισμό της για την αντίφαση αυτή και καλώντας τους αρμόδιους φορείς να συντονίζουν τις ενέργειές τους σε τόσο κρίσιμα ζητήματα προκειμένου να ακολουθείται κοινή στρατηγική και οι προωθούμενες παρεμβάσεις να είναι ολοκληρωμένες και σε κοινή κατεύθυνση.
Νέο και για νοικοκυριά
Παράλληλα με τα προγράμματα για τις επιχειρήσεις, το ΥΠΕΝ σχεδιάζει και τα επόμενα «Εξοικονομώ» για τα νοικοκυριά. Μετά την υπαγωγή 110.000 κατοικιών στα τελευταία δύο προγράμματα, το υπουργείο έχει εξασφαλίσει τους απαραίτητους πόρους ώστε για τα επόμενα χρόνια να τρέχει κάθε χρόνο ένα πρόγραμμα «Εξοικονομώ».
Το πρώτο θα προκηρυχθεί τους επόμενους μήνες και η υποβολή αιτήσεων αναμένεται να αρχίσει την άνοιξη του 2023. Στο πρόγραμμα θα μπορούν να ενταχθούν ιδιοκτήτες για την κύρια κατοικία τους ή για νοικιασμένο σπίτι που χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία. Θα μπορούν να λάβουν επιδότηση για την αντικατάσταση κουφωμάτων, την τοποθέτηση/αναβάθμιση θερμομόνωσης, την αναβάθμιση συστήματος θέρμανσης/ψύξης, την εγκατάσταση συστημάτων ζεστού νερού χρήσης με αξιοποίηση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και την εγκατάσταση «έξυπνων» συστημάτων διαχείρισης (smarthome).
