Ο τρόμος των αγορών για τα αντίποινα του Ισραήλ προς το Ιράν δεν επιβεβαιώθηκε, παρά το γεγονός ότι το Τελ Αβίβ απάντησε τελικά στη μαζική επίθεση με drones που δέχτηκε από την Τεχεράνη πριν από μία εβδομάδα.
Το γεγονός ότι το Ιράν υποβαθμίζει αυτήν την εξέλιξη μάλλον έφερε ανακούφιση στις διεθνείς αγορές, που θεωρούν πως μετά τις μαζικές παρεμβάσεις της Δύσης για αποκλιμάκωση της έντασης δεν θα φέρει ανάφλεξη στη Μέση Ανατολή. Δείγμα γραφής αποτελεί η διεθνής τιμή του πετρελαίου, που κυμαίνεται κοντά στα 83 δολάρια το βαρέλι, όταν μέσα στην εβδομάδα πλησίασε ακόμα και τα 90 δολάρια.
Τα χειρότερα μπορεί να μην έχουν επιβεβαιωθεί, όμως στη χώρα μας η αισχροκέρδεια καλά κρατεί. Η τιμή της αμόλυβδης έχει σπάσει τα φράγμα των 2 ευρώ το λίτρο σε πολλά βενζινάδικα, ακόμα και στην Αττική, ενώ στα νησιά «ίπταται» σε πολύ υψηλότερες τιμές, με αποτέλεσμα η χώρα μας να διαθέτει τη 2η πιο ακριβή βενζίνη σε όλη την Ευρώπη.
Οι πρατηριούχοι αναφέρουν πως τα τιμολόγια που έχουν λάβει τις τελευταίες ημέρες είναι «τσιμπημένα», απορώντας και οι ίδιοι πότε πρόλαβαν τα διυλιστήρια να παραλάβουν καύσιμα με βάση τις αυξήσεις των διεθνών τιμών τις περασμένες ημέρες. Η μέση τιμή στην Αττική βρίσκεται στα 1,925 ευρώ το λίτρο, ενώ υπάρχουν πρατήρια που πωλούν τη βενζίνη έως και 2,30 ευρώ! Η κατάσταση είναι ακόμα πιο εφιαλτική στα νησιά. Στις Κυκλάδες η μέση τιμή βρίσκεται στα 2,20 ευρώ το λίτρο και στα Δωδεκάνησα στα 2,132 ευρώ.
Ωστόσο, υπάρχουν μια σειρά από περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, στις οποίες οι τιμές βρίσκονται πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, όπως η Ευρυτανία, η Φωκίδα και η Αιτωλοακαρνανία.
Οι ίδιοι, πάντως, έχουν προειδοποιήσει εδώ και σχεδόν έναν μήνα πως όσο πλησιάζουμε προς τις γιορτές του Πάσχα οι τιμές θα αυξάνονται συνεχώς λόγω της υψηλής ζήτησης, ένα «φαινόμενο» που παρατηρείται τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας και, φυσικά, αποτελεί προϊόν αισχροκέρδειας, την οποία πληρώνουν όλοι οι πολίτες.
Νευρικότητα
Το ελληνικό οικονομικό επιτελείο είναι καθημερινά σε ανοιχτή γραμμή με τις Βρυξέλλες, προκειμένου να εξετάσει κάθε πιθανό σενάριο από την κρίση στη Μέση Ανατολή, αλλά και τις ενδεχόμενες επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία.
Στο υπουργείο Οικονομικών παρακολουθούν στενά και τις αναλύσεις των διεθνών οίκων. Για παράδειγμα, η Scope Ratings θεωρεί πως οι αγορές πετρελαίου έχουν ήδη τιμολογήσει την ένταση στη Μέση Ανατολή, με τις τιμές του μαύρου χρυσού να κινούνται πέριξ των 90 δολαρίων το βαρέλι. Οποιαδήποτε, όμως, αύξηση της έντασης θα μπορούσε να αυξήσει περαιτέρω τις τιμές και να διαταράξει το εμπόριο, μέσω των ναυτιλιακών δρομολογίων, και τις χρηματοπιστωτικές αγορές.
Διεθνείς αναλυτές, πάντως, εκτιμούν πως μια ευρύτερη σύγκρουση στη Μέση Ανατολή μπορεί να διαταράξει έως το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής πετρελαίου και το 15% της παραγωγής φυσικού αερίου.
Η ανάφλεξη θα εκτοξεύσει των πληθωρισμό και τα προϊόντα θα πάρουν φωτιά
Μια ανάφλεξη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, πέραν από τις τιμές του πετρελαίου, θα εκτόξευε εκ νέου τα ποσοστά του πληθωρισμού, καθώς ο «μαύρος χρυσός» αποτελεί τη βάση για μια σειρά από πρώτες ύλες, με αποτέλεσμα να ενεργοποιούνταν έναν νέος κύκλος ανατιμήσεων στα ράφια των σούπερ μάρκετ.
Μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε και σε νέα αύξηση των πληθωριστικών πιέσεων, όπως, για παράδειγμα, στα επιτόκια των κεντρικών τραπεζών. Μια αύξηση του πληθωρισμού στην ευρωζώνη δεν αποκλείεται να αλλάξει τη στρατηγική που έχει χαράξει η Φρανκφούρτη για την έναρξη του κύκλου μείωσης των επιτοκίων, κάτι που θα έχει άμεση επίπτωση και στις δόσεις των δανείων, οι οποίες έχουν εκτοξευθεί τους τελευταίους 20 μήνες από τις αλλεπάλληλες αυξήσεις της ΕΚΤ. Ηδη, πάντως, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των Ηνωμένων Πολιτειών (Fed) φαίνεται πως δεν θα μειώσει τα επιτόκια τον Ιούνιο, με ορισμένους να παραπέμπουν τις σχετικές αποφάσεις μετά το καλοκαίρι, και τους αναλυτές να παρουσιάζονται σκεπτικοί για το αν θα ακολουθήσει την ίδια «τακτική» και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι για πόσο χρόνο θα διατηρηθεί η στάση αναμονής, δηλαδή αν η κλιμάκωση της κρίσης θα είναι βραχυπρόθεσμη ή θα διαρκέσει για εβδομάδες ή μήνες, δημιουργώντας εκνευρισμό στις διεθνείς αγορές.
Αν και αρκετοί διεθνείς οίκοι έχουν παρουσιάσει εφιαλτικά σενάρια όσον αφορά την ανάφλεξη στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, με πλέον χαρακτηριστικό εκείνο της Citi, που εκτιμά ότι μπορεί να φτάσει τα 140 δολάρια το βαρέλι, το οικονομικό επιτελείο της χώρας μας έχει ακόμα ένα πεδίο ανησυχίας: σε περίπτωση γενικής σύρραξης στην περιοχή, που θα εκτοξευθούν οι τιμές του πετρελαίου, θα κινδυνεύσει ο ελληνικός Προϋπολογισμός με εκτροχιασμό.
Ηδη αναλυτές μετά τα αντίποινα που εξαπέλυσε το Ισραήλ θεωρούν πως οι ανησυχίες θα φέρουν τη διεθνή τιμή του πετρελαίου κοντά στα επίπεδα των 100 δολαρίων, ενώ θεωρούν πως καταλυτικός θα είναι ο ρόλος των χωρών του ΟΠΕΚ για τη διαμόρφωση της τιμής.
Υπενθυμίζεται πως ο ελληνικός Προϋπολογισμός έχει «χτιστεί» πάνω στην πρόβλεψη πως η διεθνής τιμή του πετρελαίου brent θα βρεθεί (κατά μέσο όρο) το 2024 στα 84,5 δολάρια το βαρέλι.
