Δέκα προκλήσεις έχει μπροστά της η κυβέρνηση, προκειμένου να κερδίσει την «παρτίδα» της αλλαγής χρήσης των ομολόγων και το μπρα ντε φερ με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς για την 5η μεταμνημονιακή αξιολόγηση. Ο λόγος για τις επιστροφές κερδών από τα ελληνικά ομόλογα που διαθέτουν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες της ευρωζώνης (1,3 δισ. ευρώ ετησίως).
Με την πρόσφατη απόφαση του Eurogroup για την εκταμίευση των 767.000.000 ευρώ από τα κέρδη των ομολόγων (ANFAs και SMPs) και την έναρξη των τεχνικών διαβουλεύσεων, ώστε να αξιοποιηθούν τα κέρδη σε επενδύσεις, το οικονομικό επιτελείο της κυβέρνησης έκανε επιτυχώς ένα σημαντικό βήμα στον σχεδιασμό του.
Δείτε επίσης: Έρχεται «ομοβροντία» φόρων (2 δισ. ευρώ) έως το τέλος της χρονιάς
Προκειμένου να καμφθούν οι ενστάσεις της Γερμανίας και των «δορυφόρων» της, που δεν θέλουν μια τέτοια εξέλιξη να μεταφραστεί ως χαλάρωση του στόχου για το πρωτογενές πλεόνασμα, η Ε.Ε. ξεκαθαρίζει ότι η αλλαγή χρήσης των ομολόγων (ANFAs και SMPs) θα γίνει «με βάση τους συμφωνημένους δημοσιονομικούς στόχους και τη δήλωση του Eurogroup του Ιουνίου του 2018».
Ετσι, προκύπτουν 3 προκλήσεις:
1. Για να αξιοποιηθούν τα ANFAs και τα SMPs σε επενδύσεις, θα πρέπει να συμφωνηθούν οι (πολλές και σημαντικές) τεχνικές λεπτομέρειες του εγχειρήματος μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και της ελληνικής πλευράς. Μεταξύ άλλων, ορίζεται ρητά ότι οι προς χρηματοδότηση επενδύσεις θα πρέπει να έχουν συμφωνηθεί από κοινού μεταξύ Ευρωπαίων και κυβέρνησης, ενώ απομένει να διευκρινιστεί εάν τα χρήματα θα χρησιμοποιούνται στο σύνολό τους για επενδύσεις ή εν μέρει θα εξακολουθήσουν να καλύπτουν τις ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα.
2. Η αλλαγή χρήσης των κερδών των ομολόγων δεν θα επιτρέψει στην Ελλάδα να παρακάμψει τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ, καθώς τα ANFAs
και τα SMPs θα εξακολουθήσουν να μην προσμετρώνται στον υπολογισμό του πρωτογενούς πλεονάσματος με βάση τους κανόνες της μεταμνημονιακής εποπτείας.
3. Η απόφαση του Eurogroup δεν προσδιορίζει συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση των τεχνικών διαβουλεύσεων.
Σε κάθε περίπτωση, το σημαντικό για τη χώρα μας είναι ότι άνοιξε επισήμως η συζήτηση για το θέμα σε θετικό κλίμα και πως, εφόσον πάνε όλα καλά, η διάθεση πρόσθετων κονδυλίων για επενδύσεις θα τονώσει την ανάπτυξη και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη μείωση του χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ, σε σύγκριση με την απευθείας αξιοποίηση των χρημάτων για την κάλυψη χρηματοδοτικών υποχρεώσεων της χώρας.
Η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι η Ελλάδα προβλέπεται να επιτύχει τον στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ τόσο φέτος όσο και το 2020, σημειώνει ότι ο Προϋπολογισμός της προσεχούς χρονιάς περιλαμβάνει «ένα πακέτο φιλικών προς την ανάπτυξη μέτρων, με στόχο τη μείωση των φορολογικών βαρών στο κεφάλαιο και στην εργασία» και βλέπει σημαντική πρόοδο «σε ευρύτερες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως στην αγορά εργασίας, στην ψηφιακή διακυβέρνηση, στην αδειοδότηση επενδύσεων και στο επιχειρηματικό περιβάλλον».
Ο ΟΔΔΗΧ μετά τις 20 Δεκεμβρίου αναμένεται να ανακοινώσει και πάλι δυο τρία εναλλακτικά σενάρια με εκδόσεις χρέους από 0 έως και 8-9 δισ. ευρώ. Αποφάσεις δεν έχουν ληφθεί ακόμα, υπάρχουν όμως διάφορες εναλλακτικές αξιοποίησης των έξτρα κεφαλαίων. Μια εναλλακτική θα μπορούσε, υπό προϋποθέσεις, να αφορά νέα πρόωρη αποπληρωμή δανείων του ΔΝΤ.
Τα επτά «αγκάθια»
Ιδιαίτερης βαρύτητας είναι άλλες 7 προκλήσεις που έχει μπροστά της η κυβέρνηση το επόμενο διάστημα, προκειμένου να ολοκληρωθεί αισίως τον Φεβρουάριο η επόμενη, 5η κατά σειρά, μεταμνημονιακή αξιολόγηση.
Αυτές είναι:
1. Η πλήρης εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, που έχουν κολλήσει πάνω από τα 2 δισ. ευρώ, συμπεριλαμβανομένων των
εκκρεμών επιστροφών φόρου. Μέχρι το τέλος του έτους, οι «καθαρές» οφειλές θα πρέπει να έχουν περιοριστεί στο 1 δισ. ευρώ και τα υπόλοιπα να έχουν «καθαρίσει» μέσα στο 2020, με εξαίρεση περίπου 140.000.000 ευρώ από τις εκκρεμείς αιτήσεις συνταξιοδότησης.
2. Οι προσλήψεις στο Δημόσιο. «Αγκάθι» αποτελεί η διαφωνία κυβέρνησης – Ευρωπαίων για 7.700 προσωρινά απασχολουμένους που θα γίνουν αορίστου χρόνου, ώστε να καλυφθούν πάγιες ανάγκες, οι οποίοι, σύμφωνα με την Κομισιόν, δεν πρέπει να εξαιρεθούν από τον κανόνα «1 προς 1» για τις προσλήψεις στο Δημόσιο.
3. Οι ιδιωτικοποιήσεις, πολλές από τις οποίες εξακολουθούν να χρειάζονται επιτάχυνση.
4. Η συνολική μεταρρύθμιση του πτωχευτικού πλαισίου για τους ιδιώτες. Από την πρόσφατη ανακοίνωση των υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης φαίνεται ξεκάθαρα η ενόχληση που προκάλεσε στους Ευρωπαίους η παράταση του ισχύοντος πλαισίου προστασίας της πρώτης κατοικίας κατά 4 μήνες. «Χαιρετίζουμε την απόλυτη δέσμευση των ελληνικών Αρχών να μην παρατείνουν το ισχύον πλαίσιο πέραν του Απριλίου του 2020» επισημαίνεται χαρακτηριστικά. Τονίζεται ακόμα ότι το νέο πλαίσιο θα πρέπει να περιλαμβάνει τα αναγκαία μέτρα αναγκαστικής εκτέλεσης για όλα τα περιουσιακά στοιχεία των οφειλετών και να αποκαθιστά τη χορήγηση πιστώσεων από τις τράπεζες προς την οικονομία.
5. Η εκκαθάριση των κρατικών εγγυήσεων για δάνεια που έχει χορηγήσει το Δημόσιο.
6. Η εκκαθάριση των εκκρεμών υποθέσεων του νόμου Κατσέλη.
7. Η βελτίωση του πλαισίου για τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, η πλειονότητα των οποίων κηρύσσεται σήμερα άγονη.
