Πιο προσεκτικοί εμφανίζονται πλέον οι Έλληνες καταναλωτές εξαιτίας της κρίσης, αλλά και της μείωσης των εισοδημάτων τους. Ακριβώς γι’ αυτό προασπίζονται αποτελεσματικότερα τα συμφέροντά τους, καταφεύγοντας πιο συχνά στον Συνήγορο του Καταναλωτή.
Άνοδος των καταγγελιών για παραπλάνηση
Τη χρονιά που πέρασε (2018) οι υποθέσεις που απασχόλησαν τον Συνήγορο του Καταναλωτή ξεπέρασαν τις 10.000, σημειώνοντας αύξηση κατά 11,5% από το 2017. Το γεγονός καταδεικνύει αφενός τα μεγάλα προβλήματα της αγοράς αλλά και τη μεγαλύτερη διεκδικητικότητα, που δείχνουν οι Έλληνες καταναλωτές σε φαινόμενα που… «αδειάζουν» την τσέπη τους.
Αυξημένος ήταν, επίσης, το 2018, κατά 6,3% και ο αριθμός των αναφορών (826) που δέχτηκε το Ευρωπαϊκό Κέντρο Καταναλωτή για υποθέσεις που αφορούσαν διασυνοριακές συναλλαγές και, ιδίως, συναλλαγές ηλεκτρονικού εμπορίου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι ηλεκτρονικές επικοινωνίες πρώτες στη λίστα των αναφορών
Σύμφωνα με τα στοιχεία, οι περισσότερες αναφορές έχουν γίνει για συναλλαγές μέσω ηλεκτρονικών επικοινωνιών – ταχυδρομικών υπηρεσιών (40,3%), για τα καταναλωτικά αγαθά (23,3%), τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες (14,9%) και τον κλάδο ενέργειας-ύδρευσης (9,3%).
Ειδικά, ο τομέας των ηλεκτρονικών επικοινωνιών και των ταχυδρομικών υπηρεσιών κατέγραψε αύξηση αναφορών σε βάρος του κατά 16,7% σε σχέση με το 2017. Οι κυριότερες αιτίες, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση του Συνηγόρου του Καταναλωτή, είναι:
- Το «κυνήγι» πελατών από εκπροσώπους των εταιρειών-παρόχων, με επιθετικές πολιτικές πώλησης, παραπλανητικούς ισχυρισμούς και κυρίως ψευδείς διαβεβαιώσεις.
- Η λήψη ανεπιθύμητων υπηρεσιών, που συνδέονται με αθέμιτες εμπορικές πρακτικές, όπως η ακούσια εγγραφή των καταναλωτών σε Υπηρεσίες Πολυμεσικής Πληροφόρησης αυξημένης χρέωσης (όπως τα δώρα που φέρονται να «χαρίζονται» από σούπερ μάρκετ).
Απατηλό το διαδίκτυο
Ανοδική ήταν η πορεία των αναφορών και στον τομέα των καταναλωτικών αγαθών, ο οποίος σημείωσε αύξηση κατά 4,5% σε σχέση με το 2017.
Συγκεκριμένα, ο Συνήγορος του Καταναλωτή διαπίστωσε εξαπάτηση των καταναλωτών (με εμφάνιση ιδιαίτερα χαμηλών τιμών σε διαφημίσεις που προβάλλονται στα κοινωνικά δίκτυα του διαδικτύου, αλλά χωρίς να υφίσταται πραγματική επιχείρηση), εμπορία ειδών «μαϊμού», που παρουσιάζονται ως αυθεντικά, καθώς και εμπορία ελαττωματικών προϊόντων.
Από τους εμπορικούς κλάδους που παρουσίασαν αύξηση του αριθμού των αναφορών, τις οποίες δέχθηκαν το 2018 σε σχέση με το 2017, προηγούνται οι υπηρεσίες μεταφορών (46,1%), αναψυχής (26,8%) και ακολουθούν οι υπηρεσίες ενέργειας-ύδρευσης (19,9%).
Θετικό είναι το γεγονός ότι οι αναφορές για τις υπηρεσίες υγείας είναι μειωμένες.
Ο «χάρτης» των καταγγελιών στο Συνήγορο του Καταναλωτή
Η πλειονότητα των αναφορών πάντως σχετίζονται:
- Κατά 44,2% με οικονομικής φύσης διαφορές (εσφαλμένοι λογαριασμοί, αδικαιολόγητες ή αδιαφανείς τιμολογήσεις, αθέμιτες διαδικασίες είσπραξης χρεών, μονομερείς αλλαγές στον συνήθη τρόπο χρέωσης).
- Κατά 20,3% με την ποιότητα των αγαθών (ελαττωματικά αγαθά, αγαθά με έλλειψη συνομολογημένων ιδιοτήτων ή που δεν ανταποκρίνονται στην παραγγελία του καταναλωτή).
- Κατά 15,5% με θέματα κατάρτισης και εκτέλεσης συμβάσεων (πλημμελής ή ελλιπής προσυμβατική ενημέρωση, μη τήρηση του ορθού συμβατικού τύπου, μονομερής τροποποίηση συμβατικών όρων, προβλήματα στην άσκηση του δικαιώματος υπαναχώρησης, ζητήματα διακοπής/καταγγελίας συμβάσεων).
- Κατά 15,2% με την παράδοση/παροχή των αγαθών (αγαθά που δεν παραδίδονται καθόλου ή παραδίδονται στον καταναλωτή μερικώς ή και με μεγάλες καθυστερήσεις).
- Κατά 6% με αθέμιτες εμπορικές πρακτικές (παραπλανητικές διαφημίσεις, επιθετική πώληση αγαθών, πρακτικές εξαπάτησης των καταναλωτών, ανεπιθύμητα αγαθά).
- Κατά 5,1% με ζητήματα πλημμελούς τήρησης εγγυήσεων.
Στις καταγγελίες πρώτοι έρχονται οι άνδρες με ποσοστό 57,9% (συνήθως από μεγάλα αστικά κέντρα), ενώ οι γυναίκες ακολουθούν με 42,1%.
Η συντριπτική πλειοψηφία των αναφορών που φτάνουν στο Συνήγορο του Καταναλωτή καταλήγουν σε φιλική διευθέτηση και μόνο ένα μικρό ποσοστό καταναλωτικών διαφορών δεν καταφέρνει να επιλυθεί λόγω της απροθυμίας συμβιβασμού των εμπλεκόμενων μερών.
