Σήμερα, η Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει τη μνήμη των Αγίων Μαρίας και Μάρθας, των αδελφών του αγίου και φίλου του Χριστού Λαζάρου του Τετραημέρου. Επρόκειτο για μορφές με ιδιαίτερη πνευματική βαρύτητα, οι οποίες έπαιξαν σπουδαίο ρόλο κατά τη δημόσια δράση του Κυρίου και αποτελούν σύμβολα πίστης, φιλοξενίας και μετανοίας.
Οι αδελφές της Βηθανίας
Η Μάρθα και η Μαρία ζούσαν στη Βηθανία, μια μικρή πόλη κοντά στα Ιεροσόλυμα, μαζί με τον αδελφό τους Λάζαρο. Το σπίτι τους ήταν ένας τόπος φιλοξενίας για τον Ιησού και τους μαθητές Του, ένα από τα ελάχιστα που αναφέρονται στις Γραφές ως “φιλόξενα” προς τον Χριστό κατά τη διάρκεια της διακονίας Του.
Η Αγία Μάρθα ξεχωρίζει για τον ζήλο της στη διακονία και την πρακτική φροντίδα των επισκεπτών, ενώ η Μαρία αποτυπώνεται στα Ευαγγέλια ως μορφή εσωτερικής αφιέρωσης, η οποία “παρά του πόδας του Ιησού” άκουγε τον λόγο Του. Ο συνδυασμός αυτών των δύο στοιχείων –της δράσης και της προσευχής– δίνει στις δύο γυναίκες έναν πολυδιάστατο χαρακτήρα, που ακτινοβολεί πνευματικό βάθος.
Η πιο συγκλονιστική στιγμή της ζωής των δύο αδελφών είναι αναμφίβολα η ανάσταση του Λαζάρου, τέσσερις ημέρες μετά τον θάνατό του. Το κατά Ιωάννην Ευαγγέλιο (11:1-44) περιγράφει την έντονη πίστη και την ανθρώπινη αγωνία των δύο γυναικών, ιδίως της Μάρθας, η οποία – παρά την πίκρα του θανάτου – ομολογεί: «Κύριε, εἰ ἦς ὧδε, οὐκ ἂν ἀπέθανεν ὁ ἀδελφός μου· ἀλλὰ καὶ νῦν οἶδα ὅτι ὅσα ἂν αἰτήσῃ τὸν Θεὸν, δώσει σοι ὁ Θεός».
Η εμπιστοσύνη τους στο πρόσωπο του Ιησού ανταμείφθηκε με το μέγα θαύμα της ανάστασης του Λαζάρου, προεικονίζοντας τη γενική ανάσταση των νεκρών και αποκαλύπτοντας τη θεότητα του Χριστού.
Η Μαρία της Βηθανίας ταυτίζεται από την πατερική παράδοση με τη γυναίκα που άλειψε με πολύτιμο μύρο τα πόδια του Ιησού και τα σκούπισε με τα μαλλιά της (Κατά Ιωάννην 12:1-8). Η πράξη αυτή θεωρείται ύψιστη ένδειξη μετάνοιας, αγάπης και σεβασμού προς τον Θεάνθρωπο, προαναγγέλλοντας μάλιστα την ταφή Του.
Η τιμή της Εκκλησίας και το μήνυμα της εορτής
Οι Άγιες Μάρθα και Μαρία τιμώνται ιδιαίτερα στην Ανατολική Ορθόδοξη Εκκλησία, και η μνήμη τους υπενθυμίζει την αξία της φιλοξενίας, της πίστης και της αφοσίωσης στον Χριστό. Το πρόσωπό τους διδάσκει ότι η χριστιανική ζωή δεν είναι μόνο διακονία αλλά και προσευχή, όχι μόνο πράξη αλλά και θεωρία – με άλλα λόγια, η ένωση Μάρθας και Μαρίας οδηγεί στην τελείωση του ανθρώπου.
Σε πολλούς ναούς ανά την Ελλάδα τελούνται σήμερα εορταστικές Θείες Λειτουργίες, ενώ σε μοναστηριακές κοινότητες που τιμούν τις Αγίες, όπως η Ιερά Μονή Μαρθών στην Κρήτη, πραγματοποιούνται λαμπροί εσπερινοί και παρακλήσεις.
Η Εκκλησία με λόγο διαχρονικό υψώνει τη μορφή των δύο γυναικών ως πρότυπα για κάθε εποχή: η φιλοξενία της Μάρθας και η πνευματικότητα της Μαρίας είναι δύο πτυχές μιας ολιστικής πίστης που οδηγεί στην κοινωνία με τον Ζώντα Θεό.
