Το εορτολόγιο της Ορθόδοξης Εκκλησίας σήμερα τιμά δύο σημαντικές μορφές της χριστιανικής παράδοσης: τον Όσιο Ευδόκιμο τον δίκαιο και τον Άγιο Ιωσήφ από την Αριμαθαία.
Η σημερινή ημέρα είναι αφιερωμένη στη μνήμη τους, με ιδιαίτερη πνευματική και λειτουργική βαρύτητα για τους πιστούς. Οι δύο Άγιοι, αν και έζησαν σε διαφορετικές εποχές και γεωγραφικά πλαίσια, ενώνουν τις ζωές τους με τον κοινό παρονομαστή της πίστης, της αρετής και της αφοσίωσης στον Θεό.
Όσιος Ευδόκιμος ο Δίκαιος – Ο ευσεβής αξιωματούχος της Μικράς Ασίας
Ο Όσιος Ευδόκιμος γεννήθηκε περί τα τέλη του 8ου αιώνα στη Μικρά Ασία, πιθανότατα στην Καππαδοκία. Καταγόταν από επιφανή οικογένεια και από νεαρή ηλικία ξεχώρισε για την καθαρότητα της ψυχής του, την ταπεινοφροσύνη του και τη βαθιά του πίστη. Ο αυτοκράτορας Θεόφιλος τον διόρισε σε ανώτερη διοικητική θέση στη Θεματική Διοίκηση της Καππαδοκίας, αναγνωρίζοντας τις διοικητικές του ικανότητες και την ακεραιότητα του χαρακτήρα του.
Ο Ευδόκιμος όμως, παρά τη θέση και τα κοσμικά προνόμια, έζησε ως μοναχός στον κόσμο. Η καθημερινότητά του χαρακτηριζόταν από προσευχή, νηστεία, φιλανθρωπία και αγάπη προς τον πλησίον. Δεν παντρεύτηκε, δεν πλούτισε, και απέφευγε την επίδειξη ή την επίπληξη προς τους υφισταμένους του.
Η κοίμησή του υπήρξε ξαφνική, σε ηλικία περίπου 33 ετών, περί το 840 μ.Χ. Το σώμα του, θαυματουργικά άφθαρτο, ανακαλύφθηκε μετά από αρκετά χρόνια και μεταφέρθηκε με τιμές στην Κωνσταντινούπολη. Η τιμή του Οσίου διατηρείται ζωντανή μέχρι σήμερα, κυρίως στον ομώνυμο ιερό ναό στον λόφο του Κολωνού στην Αθήνα.
Άγιος Ιωσήφ από Αριμαθαίας – Ο έντιμος βουλευτής που έθαψε τον Χριστό
Ο Άγιος Ιωσήφ από Αριμαθαία είναι μια από τις σημαντικότερες βιβλικές φυσιογνωμίες της Καινής Διαθήκης. Αναφέρεται και στα τέσσερα Ευαγγέλια ως «βουλευτής ευσχήμων» και «μαθητής του Ιησού, κρυφός όμως για τον φόβο των Ιουδαίων». Ήταν μέλος του Ιουδαϊκού Συνεδρίου (Σανχεδρίν) και, σύμφωνα με την παράδοση, πλούσιος και έντιμος άνθρωπος με ανοιχτό πνεύμα.
Μετά τη Σταύρωση του Χριστού, ο Ιωσήφ πήγε με θάρρος στον Πόντιο Πιλάτο και ζήτησε το σώμα του Ιησού, πράξη που απαιτούσε μεγάλη τόλμη και βαθιά πίστη. Μαζί με τον Νικόδημο, ετοίμασαν το σώμα και το έθαψαν στον καινούριο τάφο που ανήκε στον ίδιο τον Ιωσήφ – μια πράξη γεμάτη ευλάβεια και σεβασμό, που εδραίωσε τη μνήμη του ως προστάτη της ευλάβειας και της ταφικής αξιοπρέπειας.
Σύμφωνα με δυτικές παραδόσεις, ο Ιωσήφ ταξίδεψε αργότερα στη Βρετανία, μεταφέροντας τον Άγιο Δισκοπότηρο και κηρύσσοντας το Ευαγγέλιο – στοιχείο που ενέπνευσε πλήθος μεσαιωνικών θρύλων και μυθολογίας γύρω από το Άγιο Γκράαλ.
Λειτουργικές τελετές και τοπικές εορτές
Σε αρκετές περιοχές της Ελλάδας, όπως στην Καππαδοκικής καταγωγής κοινότητα του Κιλκίς, στη Σύρο και στην Αθήνα (Κολωνός), εορτάζεται με λαμπρότητα η μνήμη του Οσίου Ευδοκίμου. Στον Ιερό Ναό Οσίου Ευδοκίμου Αθηνών τελείται σήμερα το πρωί πανηγυρική Θεία Λειτουργία προεξάρχοντος του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Ιλίου, Αχαρνών και Πετρουπόλεως κ. Αθηναγόρα. Η προσέλευση των πιστών αναμένεται να είναι μεγάλη, ενώ πλήθος προσκυνητών κάθε χρόνο παραμένει παραδοσιακά στον ναό και κατά τη διάρκεια του Εσπερινού και της λιτάνευσης της εικόνας.
Παράλληλα, τιμάται και ο Άγιος Ιωσήφ ο από Αριμαθαίας, αν και με λιγότερη ευρεία εορταστική απήχηση στην Ελλάδα. Σε μοναστηριακές ακολουθίες και κυρίως στο Άγιον Όρος, η μνήμη του διατηρείται ζωντανή, ιδίως μέσω των ευαγγελικών αναγνώσεων του Πάθους και της Ταφής του Χριστού.
Σύγχρονο μήνυμα της εορτής
Η σημερινή ημέρα μας υπενθυμίζει τις έννοιες της πίστης χωρίς επίδειξη, της ευσέβειας εν μέσω καθηκόντων και της πράξης ως μαρτυρίας της πίστης. Ο Όσιος Ευδόκιμος και ο Άγιος Ιωσήφ δεν ανήκαν στον μοναστικό βίο αλλά έζησαν μέσα στον κόσμο. Ωστόσο, υπήρξαν παράδειγμα του τι σημαίνει να ζεις “εν κόσμω, αλλά όχι εκ του κόσμου”.
Το εορτολόγιο της 31ης Ιουλίου μάς προτρέπει σε έναν στοχασμό πάνω στην ταπεινότητα, την ηθική στάση στη δημόσια ζωή και την αγάπη προς τον Θεό και τον συνάνθρωπο — έννοιες διαχρονικές και επίκαιρες.
