Με βάση δύο ορόσημα κινείται η ελληνική εξωτερική πολιτική μετά την περαιτέρω χαλάρωση των περιοριστικών μέτρων για την πανδημία. Το πρώτο είναι οι συναντήσεις Μπάιντεν–Ερντογάν και Μπάιντεν-Μητσοτάκη στην Σύνοδο του ΝΑΤΟ στις 14 Ιουνίου στο Βερολίνο.
Από την έκβαση τους -ειδικά της πρώτης- θα κριθεί το μέλλον της περιοχής.
Το δεύτερο είναι η κύρωση των μνημονίων στρατιωτικής συνεργασίας Ελλάδας– Σκοπίων από το κοινοβούλιο μέσα στο καλοκαίρι, πριν από την ολοκλήρωση των διαπραγματεύσεων με τις ΗΠΑ για την υπογραφή νέας συμφωνίας αμυντικής συνεργασίας.
Ήδη ο Πρόεδρος του Κοινοβουλίου Κώστας Τασούλας συναντήθηκε στο Μαξίμου για τον προγραμματισμό του νομοθετικού έργου με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη ενώ προηγήθηκε και συνάντησή του στην Βουλή με τον διευθυντή του γραφείου πρωθυπουργού Γρηγόρη Δημητριάδη. Αυτό που λέγεται για τα μνημόνια είναι «πως δεν βιαζόμαστε».
Όσον αφορά στα ελληνοτουρκικά διαμορφώνεται σταδιακώς μια ατμόσφαιρα συμβιβασμού η οποία προκύπτει όχι μόνο από την προετοιμασία της συνάντησης Ερντογάν-Μητσοτάκη μέσω των υπουργείων Εξωτερικών, αλλά και από μια σειρά εξελίξεων στις οποίες μετέχει υποστηρικτικά και η αξιωματική αντιπολίτευση!
Είναι χαρακτηριστικό ότι:
- Το Σαββατοκύριακο είδε το φως της δημοσιότητας έρευνα της ΜΚΟ «ΔιαΝΕΟσις» που πιστοποιεί ότι οι δύο λαοί ελληνικός και τουρκικός δεν επιθυμούν την ένταση και κατ’ ουσίαν επιθυμούν τον συμβιβασμό.
- Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας μιλώντας στο Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών, γνωστής γεωπολιτικής ταυτότητας, πρότεινε να συνδεθεί η τελωνειακή ένωση Τουρκίας ΕΕ με την προσφυγή στην Χάγη για υφαλοκρηπίδα–ΑΟΖ. Διατύπωση που παραπέμπει στον μηχανισμό επιλύσεως διαφορών του Ελσίνκι.
- Η ελληνική εξωτερική πολιτική διακήρυξε την εγκατάλειψη των ερευνών υδρογονανθράκων στο Αιγαίο και την αντικατάσταση της από την πράσινη ανάπτυξη. Γεγονός που αποφόρτισε την συζήτηση για την εκμετάλλευση των ενεργειακών πόρων στο Αιγαίο και την Μεσόγειο.
- Υπάρχουν διεργασίες σε εξέλιξη, στο επίπεδο διακομματικής επιτροπής για την Θράκη καθώς βουλευτές της ΝΔ είναι σε ανοικτή γραμμή με βουλευτές από τον ΣΥΡΙΖΑ προκειμένου να ικανοποιήσουν το αίτημα της Άγκυρας για εκλογή Μουφτή.
- Αναμένεται με ενδιαφέρον η απόφαση του Αρείου Πάγου για την αναγνώριση ή μη της αυτοαποκαλούμενης «Τουρκικής Ένωσης Ξάνθης». Οι Τούρκοι πιέζουν για την αναγνώριση των σωματείων αυτών.
- Έχει διακοπεί ο διάλογος μέσω των διερευνητικών επαφών σε επίπεδο πρέσβεων και διεξάγεται σε επίπεδο υπουργών.
Την ίδια ώρα οι Βουλευτές της ΝΔ γίνονται δέκτες προειδοποιήσεων πως αν απόσχουν από την ψηφοφορία για την συνεργασία με την γειτονική χώρα ή καταψηφίσουν το όνομα «Βόρεια Μακεδονία» θα τεθούν εκτός ψηφοδελτίων κόμματος στις προσεχείς εκλογές και θα διαγραφούν.
Για την δημιουργία κλίματος φωτογραφήθηκε με τον Σκοπιανό πρωθυπουργό Ζόραν Ζάεφ ο υπουργός Ανάπτυξης Άδωνις Γεωργιάδης!!!
Εντύπωση όμως προκαλεί το γεγονός ότι ταυτόχρονα εμφανίζονται τα ευρήματα έρευνας που πραγματοποίησαν η «διαΝΕΟσις» και το ΕΛΙΑΜΕΠ και που ευθυγραμμίζονται με την εφεκτική πολιτική. Σύμφωνα με αυτά τόσο οι Έλληνες (68,1%) όσοι και οι Τούρκοι (73,5%) υποστηρίζουν την εξεύρεση ενός τρόπου ειρηνικής συνύπαρξης. Ωστόσο το 36,1% των Ελλήνων και το 31,6% των Τούρκων κρίνει ως δύσκολη την συνεννόηση των δύο λαών και απαντά ότι πρέπει πάντα να υπάρχει αμυντική δυνατότητα.
Το βασικότερο πρόβλημα, όπως αναδεικνύεται από την έρευνα, είναι ο ορισμός των θαλασσίων ζωνών. Το 58% Ελλήνων και Τούρκων θεωρούν ότι τα ζητήματα της θάλασσας και της Ανατολικής Μεσογείου είναι τα σημαντικότερα.
Εν αντιθέσει, η δημοσκόπηση υποστηρίζει ότι περίπου το 11-12% των ερωτηθέντων και στις δύο χώρες αξιολογεί ως εξίσου σοβαρό το Κυπριακό! Επίσης, σύμφωνα με την δημοσκόπηση οι Έλληνες πιστεύουν ότι το δεύτερο πιο σημαντικό πρόβλημα είναι το προσφυγικό (13%) εν αντιθέσει με τους Τούρκους (4,4%).
Εκεί όμως που καταγράφεται σημαντική διαφορά είναι ως προς τον τρόπο επίλυσης των διαφορών. Ενώ οι Έλληνες υποστηρίζουν την εξεύρεση λύσεων μέσω των διεθνών οργανισμών και την προσφυγή στην διεθνή διαιτησία (49,1%), οι Τούρκοι τάσσονται υπέρ των διμερών διαπραγματεύσεων 62,4%).
Απόκλιση παρατηρείται και στο ζήτημα της ένταξης της Τουρκίας στην ΕΕ, αφού μόλις το 20,2% των Ελλήνων τάσσονται υπέρ, εν αντιθέσει με τους Τούρκους που φθάνει το 53,6%. Κατά της ένταξης στην ευρωπαϊκή οικογένεια απαντά το 51,8% των Ελλήνων και το 18,5% των Τούρκων.
Αντίθετες είναι και οι απόψεις που εκφράζουν οι δύο λαοί για την στάση των ΗΠΑ απέναντι στην κάθε χώρα (σ.σ. η έρευνα έγινε τον Φεβρουάριο), με το 43,2% των Ελλήνων να πιστεύει ότι η Ουάσιγκτον στηρίζει την Τουρκία εις βάρος της χώρας μας, και το 62,8% των Τούρκων να πιστεύει ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν την Ελλάδα εις βάρος της χώρας τους.
Στην ερώτηση ποια χώρα θα στηρίξει η διεθνής κοινότητα σε περίπτωση που επιδεινωθούν οι σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών, το 3,8% των Ελλήνων και το 5,9% των Τούρκων απαντά «την Τουρκία». Αντιθέτως, το 17,5% των Ελλήνων και το 35,9% των Τούρκων πιστεύει ότι η διεθνής κοινότητα θα υποστηρίξει την Ελλάδα. Πάντως το μεγαλύτερο ποσοστό – το 63% των Ελλήνων και το 43,2% των Τούρκων- απαντά «όποιος ταιριάζει στα συμφέροντα των ξένων». Πάντως οι Έλληνες φοβούνται περισσότερο από τους Τούρκους για ένα θερμό επεισόδιο.
Εξίσου μεγάλο ενδιαφέρον έχει και η πρόταση του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ να επιλυθεί στην Χάγη το ζήτημα της υφαλοκρηπίδας σε συνδυασμό με την ειδική οικονομική σχέση που θέλει η Τουρκία με την ΕΕ. Συγκεκριμένα ο κ. Τσίπρας απαντώντας στην ερώτηση ότι «για να πάμε για ΑΟΖ και υφαλοκρηπίδα στη Χάγη, πρέπει να βρεθεί μια λύση και για την αιγιαλίτιδα ζώνη. Δεν θα δεχτεί η Τουρκία να πάμε μόνο γι’ αυτά», είπε μεταξύ άλλων:
«…Με βάση το διεθνές δίκαιο λοιπόν οφείλουμε να ανοίξουμε δρόμους στην προοπτικής της επίλυσης, ή του εξαναγκασμού της Τουρκίας στην επίλυση με το σεβασμό του διεθνούς δικαίου, στην προοπτική της Χάγης. Και εγώ θα σας έλεγα το εξής: θεωρώ ότι δεν πρέπει να χάσουμε την ευκαιρία -πρωτοστατώντας όμως εμείς και όχι αφήνοντας στις άλλες δυνάμεις, στη Γερμανία, στην ΕΕ στις ΗΠΑ να παίζουν τον ρόλο του διαμεσολαβητή-, αλλά δεν πρέπει να χάσουμε και την ευκαιρία να αξιοποιήσουμε τη θέση της χώρας μας στην ΕΕ και την ανάγκη της Τουρκίας, που αναζητά μια νέα οικονομική σχέση με την ΕΕ. Πριν από πολλά χρόνια ήταν διαφορετικά τα πράγματα. Η Τουρκία έβλεπε την προοπτική της την ευρωπαϊκή. Σήμερα δεν τη βλέπει. Σήμερα αυτό που βλέπει, όμως, είναι μια ειδική οικονομική σχέση. Θεωρώ ότι θα πρέπει η χώρα να συνδέσει την προοπτική αναθεώρησης της ΕΕ, Ευρωπαϊκής Ένωσης – Τουρκίας με δυο βασικά ζητήματα: την αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας και την προοπτική της Χάγης με σεβασμό στο διεθνές δίκαιο για την επίλυση της διαφοράς μας σε σχέση με την υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ».
Κάποιοι προσπαθούν να παρουσιάσουν τον δρόμο των συμβιβασμών πολύ ομαλό. Κάποιοι εθελοτυφλούν απέναντι στα πραγματικά προβλήματα. Προβλήματα που υποβόσκουν καθώς τόσο η Τουρκία όσο και τα Σκόπια εξακολουθούν να κινούνται διεκδικητικά και αποσταθεροποιητικά. Με αυτές τις συνθήκες η Ελλάδα δεν μπορεί να παραμένει απαθής. Ή ακόμη χειρότερα συμβιβαστική.
