Κακά τα ψέμματα. Η διακυβέρνηση μιας χώρας κοστίζει. Η άσκηση εξωτερικής πολιτικής επίσης κοστίζει. Οι δαπάνες για δημόσιες διεθνείς σχέσεις είναι κομβικής σημασίας για μιαν αποτελεσματική διπλωματία.
Οι πρεσβείες και τα προξενεία μας ανά τον κόσμο πρέπει να δίνουν εικόνα σοβαρότητας, η οποία αναπότρεπτα συνδέεται με δράσεις που έχουν να κάνουν και με το φαίνεσθαι. Κανείς δεν θα θεωρήσει σοβαρή μια χώρα που τσιγκουνεύεται τα λίγα ευρώ που μπορεί να κοστίσει μια φιλοξενία Έλληνος ή ξένου επισήμου, μια ενημέρωση ξένων ανταποκριτών ή η παράθεση ενός γεύματος.
«Δεν φαντάζεσαι πόσο μπορεί να επηρεάσει την απόφαση ενός ξένου υπηρεσιακού παράγοντος, το πόσο παχιά είναι η μοκέτα που πατάει στο γραφείο σου» σχολίαζε παλαιός και έμπειρος διπλωμάτης. Υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες Έλληνες διπλωμάτες βρέθηκαν στην δύσκολη θέση να ζητήσουν την μεσολάβηση φίλων τους από πρεσβείες φιλικών χωρών για να εξασφαλίσουν την φιλοξενία με έκπτωση ενός επισήμου από την Αθήνα.
Οι ελάχιστες δαπάνες της μορφής αυτής που γίνονταν ή και οι αμέλειες στην δημιουργία ειδικών συμφωνιών με πολυτελείς τόπους διαμονής, δεν επιτρέπουν στις πρεσβείες να παρέχουν αξιοπρεπή φιλοξενία. Έτσι προστρέχουν σε φίλους. Αν κάποιος τα θεωρεί αυτά υπερβολικά, ας αναρωτηθεί πόσο σοβαρό θα θεωρούσαμε έναν επίσημο ξένο επισκέπτη που θα επέλεγε να μείνει στην Αθήνα, σε ξενοδοχείο μακράν της πλατείας Συντάγματος ή έστω της λεωφόρου Συγγρού. Τα αντίστοιχα υπάρχουν σε κάθε πρωτεύουσα και κατά τον ίδιο τρόπο αντιμετωπίζονται από τους τρίτους παρατηρητές. Και αφήνουμε κατά μέρος το ζήτημα της ασφαλείας, το οποίο μόνον σε πολύ κεντρικά ξενοδοχεία καλύπτεται επαρκώς.
Γιατί τα λέμε όλα αυτά; Διότι είδαμε τον κατάλογο των δαπανών δημοσίων σχέσεων που έχουν εγκριθεί για τις ανά τον κόσμο υπηρεσίες διπλωματικής εκπροσώπησης της χώρας. Δεν πρόκειται για κανένα εμπιστευτικό κείμενο. Αναρτητέα στο διαδίκτυο είναι η σχετική υπουργική απόφαση. Θα την δουν όλοι. Φίλοι και εχθροί. Και θα προβούν στις εκτιμήσεις τους ως προς την σοβαρότητά μας. Μιλάμε για ένα σύνολο 537.700 ευρώ! Με αυτά θα κάνουμε εξωτερική πολιτική; Με αυτά θα καλύψει ο κάθε πρέσβης και ο κάθε πρόξενος τις υποχρεώσεις που θα δημιουργηθούν για το γραφείο του; Ούτε για να ανταποδώσει κάποιες προσκλήσεις σε ομολόγους του και ξένους επισήμους δεν φτάνουν. Πόσο μάλλον για να κινηθεί δραστήρια και να προβάλλει τις ελληνικές θέσεις.
Να σημειωθεί ότι υπουργεία Εξωτερικών άλλων χωρών έχουν αναλογία 1 προς 5 (20%) η προς 6 με αντίστοιχες πιστώσεις των υπουργείων Άμυνας. Έως το 1981 οι δαπάνες του ΥΠΕΞ ξεπερνούσαν το 1% του προϋπολογισμού. Σήμερα περιορίζονται στο 0,16% ή έστω 0,20%.
Ουδεμία έκπληξη λοιπόν που στις μισές διπλωματικές αντιπροσωπείες μας ανά τον κόσμο, η 28η Οκτωβρίου δεν εορτάστηκε επισήμως. Με τι χρήματα; Επίσης ουδόλως εκπλησσόμαστε μαθαίνοντας κατά καιρούς ότι διπλωμάτες μας δαπανούν εξ ιδίων για τις διεθνείς δημόσιες σχέσεις της Ελλάδος. Προς τιμήν τους. Αλλά προς όνειδος της κεντρικής υπηρεσίας.
Χαρακτηριστικά θα αναφέρουμε ότι προβλέπεται ποσόν 15.300 ευρώ για την πρεσβεία μας στην Άγκυρα. Το ίδιο ποσόν για το Βερολίνο, 11.800 για την Μόσχα, 10.300 για το Λονδίνο, 10.000 για το Παρίσι και 9.000 για το Πεκίνο. Το μεγαλύτερο ποσό, 22.000 ευρώ, είναι αυτό που διατίθεται για την πρεσβεία μας στην Ουάσιγκτον.
Αλήθεια γνωρίζουν αυτοί που ενέκριναν τέτοια κονδύλια, πόσο μπορεί να κοστίζει ένα γεύμα σε αξιοπρεπές εστιατόριο της αμερικανικής πρωτεύουσας; Ή των άλλων προαναφερθεισών πρωτευουσών; Συγκριτικώς, οι 6.200 που διατίθενται στα Σκόπια είναι ποσόν με πολύ μεγαλύτερη αγοραστική αξία. Και πάλι όμως μπορεί να είναι ανεπαρκές. Στην Σεούλ για παράδειγμα διατίθενται 4.500 ευρώ. Γνωρίζουν άραγε αυτοί ενέκριναν αυτό το ποσόν το κόστος που δημιουργείται κάθε χρόνο για τις επετειακές εκδηλώσεις του πολέμου της Κορέας; Και θέλουμε να πιστεύουμε ότι η συντήρηση του μνημείου των Ελλήνων πεσόντων του πολέμου εκείνου, καλύπτεται από κάποιον διαφορετικό «κωδικό».
Δειγματοληπτικά αναφερθήκαμε σε κάποια από τα εγκριθέντα ποσά. Για να αντιληφθούν οι αναγνώστες της «Εστίας» το πρόβλημα, το οποίον, θεωρούμε βέβαιο ότι το γνωρίζει πολύ καλά η κεντρική υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών. Το υπουργείο Οικονομικών τα οποίο «βγάζει» τα κονδύλια, δεν γνωρίζουμε κατά πόσον θέλει να το γνωρίζει.
Αφήσαμε όμως για το τέλος ένα σημαντικό κεφάλαιο που αναφέρεται στις εντός Ελλάδος υπηρεσίες του υπουργείου. Πρόκειται για την Υπηρεσία Διεθνών Σχέσεων Θεσσαλονίκης και την Υπηρεσία Πολιτικών Υποθέσεων Ξάνθης. Για τις δύο αυτές υπηρεσίες διατίθεται ποσόν 3.500 ευρώ. Από αυτό 2.000 για την Θεσσαλονίκη και 1.500 για την Ξάνθη. Δεν χρειάζεται να μακρυγορήσουμε αναλύοντας την εθνική σημασία που έχουν οι υπηρεσίες αυτές. Ιδιαιτέρως το γραφείο της Ξάνθης. Μπορούμε μόνον να υποθέσουμε τα αντίστοιχα κονδύλια δημοσίων σχέσεων που δαπανά το τουρκικό προξενείο της Κομοτηνής. Ή αυτό της Θεσσαλονίκης.
Κατά τα λοιπά αναρωτιώμαστε πώς και γιατί η Τουρκία έχει αποτελεσματική διπλωματική υπηρεσία, την οποία εμείς αδυνατούμε να παρακολουθήσουμε.
