Ένα επίπονο και δύσκολο εκπαιδευτικό ταξίδι έφτασε στο τέλος του την Παρασκευή 15 Απριλίου 2022 για τον Γρηγόρη Κωνσταντέλλο.
Ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης σε ένα …πνευματικό iron man ολοκλήρωσε χωρίς να αφήσει ούτε μία ημέρα τα καθήκοντά του στον Δήμο, με απόλυτη επιτυχία ένα απαιτητικό μεταπτυχιακό πρόγραμμα που μέχρι σήμερα απευθυνόταν αποκλειστικά σε ανώτερα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων: Τη Σχολή Εθνικής Αμύνης (ΣΕΘΑ), το ανώτατο στρατιωτικό ίδρυμα μετεκπαίδευσης των αξιωματικών σε μεταπτυχιακό επίπεδο από τα τρία σώματα που προορίζονται να στελεχώσουν την ηγεσία του στρατεύματος.
- αναδημοσίευση από: dimosiografos.com
Δεν επρόκειτο για ένα σχολείο πολέμου. Στη ΣΕΘΑ οι σπουδαστές διδάσκονται με διαλέξεις, βιβλιογραφική έρευνα και συγγραφή εργασιών, γεωπολιτική – γεωστρατηγική (ιστορία και υψηλή στρατηγική), διαχείριση κρίσεων (στρατηγική εθνικής ασφάλειας) και ηγεσία (εφαρμοσμένη στραγική).
Ουδείς -ακόμη και εκ των στενών συνεργατών του Δημάρχου- αντιλήφθηκε κενό από την απουσία του Δημάρχου από τον Σεπτέμβριο του 2021, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα 7,5 μηνών το οποίο απαιτεί καθημερινή φυσική παρουσία στη Σχολή και έντονη ακαδημαϊκή δραστηριότητα. Κι αυτό διότι ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος βρισκόταν κάθε πρωί από τις 8 μέχρι τις 2 στη Σχολή και από τις 2.30 μ.μ μέχρι πολλές φορές 11 το βράδυ στο Δημαρχείο.
Λόγω της ιδιότητάς του έλαβε από τη Σχολή ειδικό καθεστώς εξαίρεσης για να μπορεί να έχει το κινητό του τηλέφωνο σε λειτουργία για επείγοντα θέματα, ενώ σε διαλείμματα των διαλέξεων πολύ συχνά συμμετείχε σε τηλεδιασκέψεις με συνεργάτες του ή με τους συναδέλφους του στα αυτοδιοικητικά όργανα. Στον ελεύθερο χρόνο που επέμενε από αυτό το υπερεντατικό πρόγραμμα, αργά τα βράδια και τα Σαββατοκύριακα, κατάφερε να γράψει 44 ακαδημαϊκές εργασίες και τη διπλωματική του, η οποία αξίζει να σημειωθεί ότι περώντας τον ηλεκτρονικό έλεγχο για την πρωτοτυπία της έδειξε ποσοστό εξωτερικών πηγών 3% (που σημαίνει μηδέν αντιγραφή).
Και επειδή όλα είναι συγκριτικά, αξίζει να αναφερθεί και το εξής: Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος δεν ήταν απλώς ο μόνος αιρετός και μόνος πολίτης σπουδαστής της Σχολής, ήταν και ο μοναδικός που δεν είχε άδεια από τα υπόλοιπα καθήκοντά του. Μάλιστα, παρόλο που του δόθηκε η επιλογή να παρακολουθήσει το πρόγραμμα εξ αποστάσεως, επέλεξε απολύτως συνειδητά την παρακολούθηση διά φυσικής παρουσίας.
Είναι λοιπόν τουλάχιστον εντυπωσιακό το γεγονός ότι δεν αποφοίτησε απλώς, τερματίζοντας επιτυχώς το απαιτητικό αυτό πρόγραμμα, αλλά σύμφωνα με τη βαθμολογία που επέτυχε, είναι ο πρώτος σε επιδόσεις στην 74η εκπαιδευτική σειρά της Σχολής. Μάλιστα, ανήκει στην ομάδα των 30 από τους 61 σπουδαστές της σειράς του που παράλληλα με το μεταπτυχιακό της ΣΕΘΑ παρακολουθούν και το πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών του Παντείου Πανεπιστημίου και της ΣΕΘΑ με θέμα τη Στρατηγική Ασφάλειας, που παράγει επιπλέον ακαδημαϊκές υποχρεώσεις.
Το εκπαιδευτικό αυτό ταξίδι στο πεδίο της στρατηγικής, της επιστημονικής δηλαδή επίτευξης μεγάλων στόχων, ήταν ένας νέος γνωσιακός προσανατολισμός του Δημάρχου, ο οποίος στην πραγματικότητα έχει ήδη ολοκληρώσει στο ανώτερο επίπεδο την ακαδημαϊκή του πορεία. To 2016 ολοκλήρωσε το PhD του στη διοικητική επιστήμη στο Πανεπιστήμιο ISM του Παρισιού, από το Πανεπιστήμιο City του Λονδίνου είχε λάβει master στη διοίκηση αερομεταφορών, ενώ το πρώτο του πτυχίο το έλαβε από το Τμήμα Δημόσιας Διοίκησης του Παντείου Πανεπιστημίου.
Τη φιλομάθεια του Γρηγόρη Κωνσταντέλλου και την άσβεστη αγάπη για εκπαίδευση και κατάκτηση νέων γνωστικών κορυφών εξήρε άλλωστε και ο ίδιος ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος, κατά την ομιλία του στην επίσημη τελετή αποφοίτησης, κάνοντας ειδική μνεία στο πρόσωπο του Δημάρχου:
«Ιδιαίτερη αναφορά όμως πρέπει οπωσδήποτε να γίνει και σε μία ξεχωριστή και τιμητική για τις Ένοπλες Δυνάμεις αποφοίτηση, αυτή του Δημάρχου Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, κυρίου Γρηγόρη Κωνσταντέλλου. Κύριε Δήμαρχε, η φοίτησή σας στη Σχολή Εθνικής Αμύνης αποτελεί ιδιαίτερη τιμή για τις Ένοπλες Δυνάμεις και αποδεικνύει εμπράκτως και λόγω των βεβαρυμένων καθηκόντων σας τη φιλομάθειά σας, το ζήλο σας και κυρίως, την αγάπη σας για την πατρίδα», είπε ο Α/ΓΕΕΘΑ.
Άλλωστε, το άνοιγμα της Σχολής Εθνικής Άμυνας σε έναν αιρετό ήταν επιλογή της ηγεσίας του στρατεύματος μετά από αίτημα του Γρηγόρη Κωνσταντέλλου. Όπως εκμυστηρεύτηκε ο Δήμαρχος στους υπόλοιπους σπουδαστές του, την Κυριακή 10 Απριλίου, όταν τους παρέθεσε ένα τιμητικό ανεπίσημο γεύμα στη Βούλα, το κίνητρο για την εργώδη αυτή προσπάθεια ήταν και βαθιά προσωπικό: «Κάθε ημέρα παρουσίας μου στη Σχολή ήταν και ένα μνημόσυνο για τον πατέρα μου», είπε σε έντονη φόρτιση για τον αντιστράτηγο εν αποστρατεία Δημήτριο Κωνσταντέλλο που «έφυγε» τον Δεκέμβριο του 2016, κληροδοτώντας στα παιδιά του αγάπη για την πατρίδα, τα σύμβολα και τις ένοπλες δυνάμεις, έχοντας και ο ίδιος αποφοιτήσει από την ίδια σχολή και έχοντας διατελέσει ο ίδιος διοικητής της. Άλλωστε, και ο αδερφός του Δημάρχου, Γεώργιος Κωνσταντέλλος έχει περάσει από τη ΣΕΘΑ ως αξιωματικός υγειονομικού του Λιμενικού Σώματος.
Ο επιτελικός Δήμος χρειάζεται Δημάρχους «στρατηγούς»
Η επιλογή του Γρηγόρη Κωνσταντέλλου να επιστρέψει στα θρανία και μάλιστα φοιτώντας σε ένα αντικείμενο φαινομενικά μακρινό από τις τρέχουσες υποχρεώσεις του ως Δημάρχου ή την επαγγελματική του σταδιοδρομία ως κυβερνήτη πολιτικής αεροπορίας, φαίνεται ανορθόδοξη και ίσως ανεξήγητη.
Στην πραγματικότητα ωστόσο ένα εκπαιδευτικό πρόγραμμα στρατηγικής, διαχείρισης κρίσεων και ηγεσίας δίνει απαραίτητα γνωσιακά εργαλεία και μεθοδολογία σκέψης για έναν Δήμαρχο στη σημερινή φάση ανάπτυξης της ελληνικής αυτοδιοίκησης. Η πρωτοβουλία Κωνσταντέλλου να αιτηθεί τη φοίτηση ενός Δημάρχου πλάι στους αξιωματικούς τελικά έδειξε μια νέα κατεύθυνση. «Ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος άνοιξε έναν δρόμο για να φοιτούν στη Σχολή και οι αιρετοί της αυτοδιοίκησης», είπε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος στο ανεπίσημο γεύμα που παρέθεσε ο Δήμαρχος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης στους συμφοιτητές του στη Βούλα, σηματοδοτώντας την επιλογή των Ενόπλων Δυνάμεων να ανοίξουν πλέον τη ΣΕΘΑ σε Δημάρχους και Περιφερειάρχες.
Και είναι αλήθεια ότι η διοίκηση ενός Δήμου στη μετά «Καλλικράτη» εποχή, που συμβατικά ξεκίνησε το 2011, δεν έχει καμία σχέση με ό,τι ίσχυε στο παρελθόν. Οι σύγχρονοι Δήμοι δεν είναι τα απομονωμένα «χωριά» του παρελθόντος με περιορισμένα όρια και ευθύνες. Οι συνενώσεις παλιών Δήμων και Κοινοτήτων, όπως ο ενιαίος Δήμος Βάρης Βούλας Βουλιαγμένης, δημιούργησαν μεγάλες διοικητικές μονάδες που απασχολούν μεγάλο αριθμό προσωπικού, διαχειρίζονται και είναι υπόλογες για πόρους σημαντικού ύψους και βέβαια έχουν την ευθύνη για ζωτικής σημασίας τομείς της καθημερινότητας των πολιτών, όπως η Πολιτική Προστασία.
Έκτακτα φαινόμενα κρίσεων όπως η πετρελαιοκηλίδα στο Σαρωνικό τον Σεπτέμβριο του 2017 ή χιονοκαταιγίδα που έπληξε την Αττική τον φετινό Ιανουάριο παραλύοντας τις συγκοινωνίες, αποδεικνύουν ότι η πολιτεία και η ίδια η κοινωνία απαιτεί από τους Δήμους πολύ περισσότερα από την έκδοση πιστοποιητικών και την αποκομιδή των απορριμμάτων. Επί της ουσίας οι δημοτικές αρχές έχουν αποκτήσει έναν επιτελικό ρόλο διοίκησης με διευρυμένες αρμοδιότητες και τεράστιες ευθύνες για τις οποίες δίνουν λόγο απευθείας στους πολίτες.
Η εξέλιξη των Δήμων σε επιτελικές μονάδες λοιπόν απαιτεί Δημάρχους «στρατηγούς», όχι με την έννοια της πειθαρχίας και της αυστηρής ιεραρχικής δομής εξουσίας. Αλλά με την έννοια του στρατηγικού σχεδιασμού, της πρόληψης των κρίσεων, της αποφασιστικής δράσης κατά την κρίσιμη ώρα, της ηγεσίας που απαιτεί συγκεκριμένη ψυχολογία και γνώση.
Περαιτέρω, η αυτοδιοίκηση του μέλλοντος, όπως ήδη διαφαίνεται από μια νέα γενιά Δημάρχων, κάνει τομή σε σχέση το παρελθόν ως προς τη φυσιογνωμία της: Ο Δήμος σύμφωνα με αυτή την αντίληψη, την οποία πρεσβεύει επάξια ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος, δεν είναι το πρώτο σκαλοπάτι στην πολιτική διαδρομή προς το κοινοβούλιο αλλά ένας αυτοτελής και επαρκής στόχος. Η διαχείριση επομένως της δημοτικής αρχής δεν μπορεί να εξαντλείται στις δημόσιες σχέσεις και την επικοινωνία, για την οικοδόμηση ενός θετικού στην κοινή γνώμη προφίλ του Δημάρχου. Απαιτεί αντιθέτως γνώση, εμβάθυνση, επικαιροποίηση πληροφοριών και ανάπτυξη δεξιοτήτων. Απαιτεί διά βίου μόρφωση και τακτική επιστροφή στα θρανία, όπως με ιδιαίτερο ζήλο έδειξε με το παράδειγμά του ο Γρηγόρης Κωνσταντέλλος.
