Τα τελευταία 24ωρα, υπουργοί, συστημικά μέσα ενημέρωσης, και αναλυτές επιχειρούν να κάνουν το μαύρο άσπρο για τις δραματικές ελλείψεις στα φάρμακα. «Δεν φταίει η κυβέρνηση, δεν φταίνε οι φαρμακαποθήκες, δεν φταίνε οι εξαγωγές, αλλά η κρίση και ο πόλεμος» είναι το μότο του ελληνικού συστήματος εξουσίας που πλέον νιώθει την οργή του κόσμου να γιγαντώνεται.
Ο βασικός υπαίτιος αυτής της πρωτόγνωρης κρίσης, ο Θάνος Πλεύρης, θέτει σήμερα με εκβιαστικό αλλά και ευθύ τρόπο την ανάγκη αύξησης των τιμών σε ορισμένα φάρμακα. «Αν δεν αυξήσουμε λίγο την τιμή σε ορισμένα σκευάσματα, τότε θα αγοράζουμε πολύ ακριβότερα φάρμακα» είπε χαρακτηριστικά, εκβιάζοντας ευθέως τον ελληνικό λαό με νέες αυξήσεις.
Οι λόγοι που οδήγησαν το υπουργείο Υγείας σε αυτή τη πρωτοφανή ολιγωρία είναι ακόμα και σήμερα ασαφείς. Γιατί δεν πήραν μέτρα έγκαιρα; Γιατί, ενώ γνώριζαν, άφησαν την κατάσταση να ξεφύγει; Γιατί ο χώρος του φαρμάκου παραμένει ανεξέλεγκτος;
Τα ερωτήματα αυτά, όπως και η ανάγκη να χυθεί άπλετο φως στον κόσμο του φαρμάκου, έναν κόσμο που βρίθει από σκάνδαλα, τζίρους δισεκατομμυρίων και υπερκέρδη, χρήζουν άμεσων απαντήσεων.
Σήμερα, εν μέσω της μεγαλύτερης κρίσης στον χώρο του φαρμάκου, η κυβέρνηση επέβαλε αναστολή εξαγωγών φαρμάκου στο εξωτερικό. Ωστόσο, το ενδιαφέρον των κυβερνώντων έρχεται με τεράστια καθυστέρηση και φυσικά είναι υποκριτικό, καθώς είναι οι ίδιοι που άφησαν τις εξαγωγές να χτυπήσουν «κόκκινο».
Δεν πάνε πολλοί μήνες απ’ όταν κυβέρνηση, μέσα ενημέρωσης και οικονομικοί αναλυτές πανηγύριζαν για το «θαύμα» των εξαγωγών του φαρμάκου. Μέσα από μια μεγάλη ανάλυση δεδομένων, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος έφτασε μάλιστα στο σημείο να εκτιμήσει πως το 2026, οι εξαγωγές των φαρμάκων θα ξεπεράσουν τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ. Η είδηση αυτή έγινε δεκτή τότε με διθυράμβους.
Τα στοιχεία από την έκθεση της Τραπέζης της Ελλάδος, του Ιδρύματος Οικονομικών και Βιομηχανικών Ερευνών, αλλά και του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών είναι αποκαλυπτικά για το εύρος των εξαγωγών αλλά και το πώς πολλαπλασιάστηκαν στα χρόνια των… αρίστων.
Ενδεικτικό είναι πως την περίοδο μεταξύ 2016 και 2021 σημειώθηκε αύξηση των εξαγωγών των φαρμάκων σε ποσοστό που ξεπερνά το 400%. Ο πίνακας αποδεικνύει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο πως τα χρόνια της κυβέρνησης Μητσοτάκη σημειώθηκε «έκρηξη» εξαγωγών φαρμάκου από την ελληνική αγορά προς το εξωτερικό. Το εντυπωσιακό στοιχείο είναι μάλιστα πως τα συγκεκριμένα σκευάσματα κατευθύνθηκαν προς τις χώρες της κεντρικής Ευρώπης, και συγκεκριμένα τη Γαλλία (πάνω από 20%) και τη Γερμανία (περίπου 15%), όπου αποτελούν δύο βασικούς εισαγωγείς των ελληνικών φαρμάκων. Το βασικό όμως συμπέρασμα είναι πως στα χρόνια της πανδημίας του κορονοϊού, όταν ήταν γνωστό πως η πανδημία θα δημιουργούσε προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα, οι εξαγωγές φαρμάκων πολλαπλασιάστηκαν, δημιουργώντας τους όρους για αυτή την πρωτόγνωρη κρίση.
Η κοροϊδία
Και το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: Τι έκανε ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκου στα χρόνια αυτού του μεγάλου εμπορικού πάρτι; Σύμφωνα με πρώην ανώτατο στέλεχος του ΕΟΦ, του ελεγκτικού μηχανισμού που είναι υπεύθυνος για την ομαλή ροή του φαρμάκου στη χώρα, βρίσκεται σε πλήρη αποδιοργάνωση. «Ηταν πολιτική τους απόφαση να διαλύσουν τον οργανισμό, για να… αυτορρυθμιστεί η αγορά» είπε, θυμίζοντας πως το σχέδιο μετατροπής του οργανισμού από δημόσιου σε ιδιωτικού δικαίου έρχεται από τη μακρινή περίοδο της θητείας του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη. Οσον αφορά τη σημερινή κατάσταση, ήταν σαφής: «Ο οργανισμός είχε την ικανότητα και τη δυνατότητα να αντιμετωπίσει μια τέτοια κατάσταση εν τη γενέσει της, αποφασίζοντας από τις αρχές της κρίσης να αναστείλει τις εξαγωγές οριζόντια και εξαπολύοντας μαζικούς ελέγχους».
Σημείωσε ωστόσο πως «για να γίνει αυτό χρειάζεται να υπάρχει πολιτική βούληση», τονίζοντας πως «ο σημερινός διοικητής Δημήτρης Φιλίππου είναι παντελώς άσχετος με τον χώρο του φαρμάκου». Στο κάδρο των ευθυνών όμως μπαίνει και το Ινστιτούτο Φαρμακευτικής Ερευνας και Τεχνολογίας (ΙΦΕΤ). Ο συγκεκριμένος οργανισμός οφείλει να εισάγει φάρμακα που δεν φέρνουν εταιρίες στη χώρα, ώστε να υπάρχει επάρκεια. Ωστόσο, σύμφωνα με τις καταγγελίες που έχουν φτάσει μέχρι και στον Αρειο Πάγο από τον Παύλο Πολάκη και τη Δώρα Αυγέρη, ο ΙΦΕΤ έχει στήσει εδώ και μήνες «πάρτι» παράλληλων εξαγωγών, εισάγοντας και επανεξάγοντας φάρμακα.
Ράλι τιμών στα μη συνταγογραφούμενα με αυξήσεις έως 300%
Τις τελευταίες ημέρες, κυβέρνηση και σύστημα εξουσίας επιχειρούν να πείσουν πως στην Ελλάδα έχουμε τα φθηνότερα φάρμακα της Ευρώπης, προσπαθώντας έτσι να τονίσουν την ανάγκη αύξησης ορισμένων σκευασμάτων. Στην πραγματικότητα, το μόνο που δεν έχουν ζητήσει ακόμα από τον ελληνικό λαό είναι να τους πει και ένα μεγάλο «ευχαριστώ» για τη σωτηρία που του επεφύλαξαν για ακόμα μια φορά. Είναι όμως έτσι τα πράγματα; Μια σύγκριση τιμών (2019-2022) σε 16 βασικά φαρμακευτικά προϊόντα αποδεικνύει πως την τριετία Μητσοτάκη έχουμε ένα ράλι τιμών στα μη συνταγογραφούμενα, με αυξήσεις που φτάνουν ως και το 300%.
Κέρδος vs Υγεία
Βασική αιτία των ελλείψεων σήμερα στην ελληνική αγορά δεν είναι ούτε οι ελλείψεις σε πρώτες ύλες ούτε ο πόλεμος. Βασική αιτία της κρίσης είναι ότι οι εταιρίες αναζητούν μεγαλύτερα κέρδη από αυτά που προσφέρει η ελληνική αγορά. Για αυτόν τον λόγο φάρμακα δεν εισάγονται στη χώρα, ενώ άλλα που υπάρχουν κρατούνται στις αποθήκες και επανεξάγονται σε διπλάσιες ή και τριπλάσιες τιμές στο εξωτερικό.
