Από το 1863 η Ελλάδα άρχισε τις προσπάθειές της για την επιστροφή των λεηλατημένων Γλυπτών του Παρθενώνα. Για πάνω από ενάμιση αιώνα δεν υπήρξε Ελληνας ηγέτης που, είτε από ειλικρινή επιδίωξη είτε από πολιτικό υπολογισμό, να μην επιθυμούσε διακαώς τη φωτογραφία του δίπλα στις αρχαιότητες την ημέρα επιστροφής στο σπίτι τους.
- Από τον
Βασίλη Γαλούπη
Το ότι κανείς τους ως τώρα δεν πέρασε στην Ιστορία ως ο «Σωτήρας των Μαρμάρων» οφείλεται σε έναν πολύ απλό λόγο. Για να βγάλει την πολυπόθητη πόζα θα έπρεπε πρώτα να διαπράξει ένα ιστορικών διαστάσεων, μη αναστρέψιμο, έγκλημα: να κατοχυρώσει νομικά την ιδιοκτησία των κλεμμένων Γλυπτών στο Βρετανικό Μουσείο, ώστε στη συνέχεια να μας παραχωρηθούν με χρονικούς περορισμούς ως «δανεικά», με επιπλέον «ανταλλάγματα».
Οπως ήταν αναμενόμενο κανένας Ελληνας πρωθυπουργός, όσο άξιος ή ανάξιος κι αν θεωρούνταν, δεν τόλμησε κάτι τέτοιο. Μέχρι τώρα.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, αποδεικνύοντας ότι αισθάνεται απαλλαγμένος ακόμα κι από τις πιο αυτονόητες κόκκινες γραμμές που ισχύουν στη χώρα, άρχισε από την πρώτη περίοδο της θητείας του ένα κουτοπόνηρο παιχνίδι με τα Γλυπτά του Παρθενώνα. Μπροστά στη λαχτάρα του να υποκρίνεται ότι ως πρωθυπουργός οδεύει από τη μια «επιτυχία» στην άλλη, δεν
διστάζει να παζαρεύει το αδιανόητο.
Αν και το θέμα της επιστροφής των Γλυπτών καθώς και της ιδιοκτησίας τους στην Αθήνα είναι ζήτημα εθνικής σημασίας και πρέπει να συζητηθεί στο ελληνικό Κοινοβούλιο, ο πρωθυπουργός το μετέτρεψε σε αντικείμενο μυστικής διπλωματίας. Ηταν τον Νοέμβριο 2021 όταν ο Μητσοτάκης έδωσε συνέντευξη στη βρετανική «Telegraph» από όπου μάθαμε ξαφνικά πως έχει προτείνει μια «καινοτόμα» ιδέα: «Η Ελλάδα προτίθεται να δανείσει θησαυρούς στο Βρετανικό Μουσείο ως αντάλλαγμα για τα Ελγίνεια Μάρμαρα», πληροφορηθήκαμε.
«Είμαι βέβαιος ότι θα μπορούσαμε να βρούμε μια συμφωνία με το Βρετανικό Μουσείο για να στείλουμε στο εξωτερικό πολιτιστικούς θησαυρούς μας που δεν έχουν φύγει ποτέ από τη χώρα μας» ξεστόμισε ο Ελληνας πρωθυπουργός. Οταν ρωτήθηκε από την εφημερίδα αν θα αποδεχόταν «μια συμφωνία μόνιμου δανεισμού», πράγμα που για την Ελλάδα αποτελεί πάγια κόκκινη γραμμή γιατί της στερεί την ιδιοκτησία των Γλυπτών της, η απάντηση Μητσοτάκη ήταν: «Δεν θα ήθελα να μπω στις λεπτομέρειες, γιατί αυτές οι συζητήσεις είναι λεπτές».
Τον Δεκέμβριο του 2022 μάθαμε, πάλι από βρετανικά μέσα, ότι ο Μητσοτάκης διεξήγε ένα κρυφό παζάρι με τον πρόεδρο του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Οσμπορν για πάνω από έναν χρόνο κι ότι το deal τους «έχει κατά 90% κλείσει». Ο Μητσοτάκης δεν ενημέρωσε ποτέ, ως όφειλε, για το τι ακριβώς δρομολογεί με τα Ελγίνεια, γνωρίζοντας ότι θα του στοίχιζε στις βουλευτικές εκλογές. Ηταν οι «Financial Times» που αποκάλυψαν τον Φεβρουάριο 2023 ότι ο Μητσοτάκης θα συναινέσει σε μια «ανταλλαγή ομήρων» ελληνικών θησαυρών.
Δηλαδή, το Βρετανικό Μουσείο θα συμφωνήσει να στείλει στην Αθήνα περίπου το 1/3 από τα Γλυπτά του Παρθενώνα για καθορισμένη περίοδο, π.χ. 10 χρόνια. Επειδή, όπως είναι αυτονόητο, στο τέλος της περιόδου του… δανείου η Ελλάδα δεν θα τα επιστρέψει, θα δίνει στη Βρετανία, ως αντάλλαγμα, άλλους ανεκτίμητους ελληνικούς θησαυρούς.
Εργαλείο πίεσης
Το deal προβλέπει ότι με την πάροδο του χρόνου θα καθιερωθεί ένα εργαλείο πίεσης προς την Ελλάδα, ώστε να αποστέλλει σταδιακά ακόμα περισσότερες αρχαιότητές της στο Βρετανικό Μουσείο.
Πρόκειται για μια «Parthenon Partnership» με την Ελλάδα, δηλαδή μια συνεταιριστική σχέση του Παρθενώνα, όπου η Ελλάδα θα αποδεχτεί τα μισά Γλυπτά να βρίσκονται στην Αθήνα και τα άλλα μισά στο Λονδίνο. Σαν να πρόκειται για κοινή κληρονομιά και ιδιοκτησία. Ο Μητσοτάκης βιάζεται να επιδείξει αποτελέσματα, χωρίς όμως την ικανότητα να επιλύσει το βασικό πρόβλημα, το ζήτημα της ιδιοκτησίας των Γλυπτών. Ιστορικά, νομικά και ηθικά αυτή ανήκει αποκλειστικά στην Ελλάδα, κάτι που αναγνωρίζεται απ’ όλα τα έθνη και την UNESCO, χωρίς συνεταίρους ή συνιδιοκτήτες. Ακόμα κι από την Τουρκία, μετά τις πρόσφατες δηλώσεις αξιωματούχων της υπέρ της επιστροφής!
Το επικοινωνιακό παιχνίδι του Μητσοτάκη για «ανταλλαγή» έχει στόχο. Θέλει τη δική του φωτογραφία με κάποια απ’ τα Ελγίνεια στην Αθήνα πριν από τις επόμενες εθνικές εκλογές. Πάση θυσία κι άνευ όρων περί ιδιοκτησίας.
Τον περασμένο Νοέμβριο μια διπλωματική μικροδιαμάχη ξέσπασε μεταξύ του Μητσοτάκη και του Βρετανού πρωθυπουργού για τα Γλυπτά. Επρόκειτο να συναντήσει τον Ρίσι Σούνακ στο Λονδίνο, αλλά ο οικοδεσπότης το ακύρωσε τελευταία στιγμή. Αφορμή στάθηκαν οι δηλώσεις του Ελληνα πρωθυπουργού στο BBC ότι τα Γλυπτά πρέπει να επαναπατριστούν. Στην πραγματικότητα, η όποια αντίδραση του Σούνακ δεν είχε σημασία. Ηταν ήδη γνωστό ότι ο ίδιος δεν θα παρέμενε για πολύ πρωθυπουργός και δημοσκοπικά οι Εργατικοί είχαν κλειδώσει τη νίκη στις εκλογές του 2024. Γι’ αυτό σε εκείνη την επίσκεψή του στο Λονδίνο ο Μητσοτάκης φρόντισε να θέσει το ζήτημα στον Στάρμερ, τον επερχόμενο ηγέτη της Βρετανίας. Ο Στράμερ διαβεβαίωσε την ελληνική κυβέρνηση ότι, αν πράγματι εκλεγεί, δεν θα μπλοκάρει τη δανειακή συμφωνία για τα Γλυπτά.
Βγάζει στο σφυρί τους θησαυρούς που έχουν απομείνει στα ελληνικά μουσεία
Το μόνο που απομένει είναι να βρεθεί μια νομικίστικη αλχημεία για να παρακαμφθεί το γεγονός ότι τα Γλυπτά δεν πρόκειται να επιστραφούν κανονικά στην Ελλάδα. Κι ένας εύσχημος τρόπος να ανακοινώσουν στους Ελληνες πολίτες ότι η Ελλάδα θα αποχωριστεί κάποιους από τους μεγαλύτερους θησαυρούς της που θα σταλούν στο Βρετανικό Μουσείο ως
«λύτρα» για μια «επανένωση» κάποιων από τα Ελγίνεια.
«Είμαστε αποφασισμένοι να αποχωριστούμε σημαντικές αρχαιότητες για να γεμίσουν το κενό στο Βρετανικό Μουσείο» δήλωσε η Λίνα Μενδώνη τον ∆εκέμβριο 2023 στον «Guardian». Ουσιαστικά, ετοιμάζονται να ακρωτηριάσουν το ένα χέρι για να δείξουν πως σώζουν το άλλο. Ο βιαστικός Μητσοτάκης προωθεί μια άτυπη συνιδιοκτησία των Γλυπτών με τους κλεπταποδόχους τους και βγάζει στο σφυρί ό,τι θησαυρό έχει απομείνει στα ελληνικά μουσεία. Κι όλα αυτά για να προλάβει μικροπολιτικά να αυτοδιαφημιστεί ότι δήθεν «έγραψε ιστορία».
