Στις εκλογές της 7ης Ιουλίου οι πολίτες έδωσαν στον ΣΥΡΙΖΑ μια δεύτερη ευκαιρία, όμως, o αβέβαιος τρόπος που τη διαχειρίζεται προκαλεί αμηχανία και επιβεβαιώνει, κατά γενική ομολογία, τον ίλιγγο του ύψους που έχει καταλάβει τα ρετιρέ της Κουμουνδούρου.
Κήρυκες μιας ιδιότυπης θεολογίας, προεδρικοί, «53» υπό την άτυπη ηγεσία του Ευκλείδη Τσακαλώτου και άλλες τάσεις με ισχυρή κομματική επιρροή, πλην όμως χωρίς εμπράγματες κοινωνικές αντιστοιχίες, διαφωνούν για το «φύλο των αγγέλων», για το αν, δηλαδή, ο ΣΥΡΙΖΑ θα πρέπει να μετεξελιχθεί ή να διευρυνθεί -ή και τα δύο μαζί- και τι είδους κόμμα θα πρέπει να είναι από δω και πέρα.
Αν έριχναν μια ματιά στα στοιχεία, ίσως και να είχαν αποφύγει περιττές έριδες… Γιατί, στη σύντομη αλλά επεισοδιακή κυβερνητική λειτουργία του, ο ΣΥΡΙΖΑ πρόλαβε να μετασχηματιστεί σε κόμμα-καρτέλ, αντιγράφοντας τις χειρότερες παραδόσεις του παλαιού πολιτικού συστήματος, το οποίο, κατά τα άλλα, εκθύμως καταγγέλλει.
Στο καταστατικό, στο κεφάλαιο που αναφέρεται στις σχέσεις του κόμματος με το κράτος, ορίζεται ρητώς ότι τα στελέχη που κατέχουν αμειβόμενη κυβερνητική θέση ή αξίωμα, ήτοι μέλος υπουργικού συμβουλίου ή μέλος Δ.Σ. δημόσιου οργανισμού, διεθνούς οργανισμού ή ανεξάρτητης Αρχής, ΔΕΚΟ, ΝΠΔΔ, γενικοί και ειδικοί γραμματείς υπουργείων, υφυπουργοί, δεν μπορεί να υπερβαίνουν το 25% των μελών κάθε οργάνου του κόμματος.
Τι συνέβη στην κυβερνητική θητεία του ΣΥΡΙΖΑ; Μια μαζική μετακόμιση του κόμματος στο κράτος.
Η Κεντρική Επιτροπή που εκλέχθηκε στο 2ο Συνέδριο του κόμματος, τον Οκτώβριο του 2016, αριθμεί 151 μέλη. Από αυτά, όπως είχε την υπομονή να μετρήσει ο Γιάννης Μαυρής, διευθύνων σύμβουλος της Public Issue, τα 104, δηλαδή 7 στα 10 (ποσοστό 68%), ανέλαβαν την περίοδο 2015-2019 κάποια κυβερνητική/κρατική θέση.
Αναλυτικότερα, με βάση τις εμφανείς ιδιότητές τους, προκύπτει ότι στα μέλη της Κ.Ε. του κόμματος περιλαμβάνονταν 33 υπουργοί, υφυπουργοί και αναπληρωτές υπουργοί, 6 γενικοί γραμματείς υπουργείων, 8 διευθυντές πολιτικών γραφείων υπουργών και στελέχη του γραφείου του πρωθυπουργού, 5 μέλη Δ.Σ. δημοσίων οργανισμών και επιτροπών Δημοσίου, 5 πρόεδροι και αντιπρόεδροι δημοσίων οργανισμών, 3 διευθυντικά στελέχη ΔΕΚΟ και 8 στελέχη εταιριών του Δημοσίου, 9 σύμβουλοι υπουργών, 4 διευθυντικά στελέχη της Αυτοδιοίκησης, 22 βουλευτές και ένας ευρωβουλευτής.
Αξίζει, δε, να σημειωθεί ότι 23 κυβερνητικά στελέχη διέθεταν, επίσης, τη βουλευτική ιδιότητα. Η επικάλυψη Κεντρικής Επιτροπής και Κοινοβουλευτικής Ομάδας (Κ.Ο.) ήταν -και παραμένει- μεγάλη, με δεδομένο ότι το 30,5% των μελών της, σχεδόν 1 στα 3, ήταν και βουλευτές. Συνολικά, ο αριθμός των βουλευτών/ευρωβουλευτών ανήλθε σε 46.
Εκ των υστέρων κριτική για τη μνημονιακή διαχείριση
Την Κεντρική Επιτροπή, η οποία εκφυλίστηκε σε ένα απονευρωμένο –πολιτικά- όργανο, στο οποίο είχαν μοιραστεί βαριές ευθύνες για την υπογραφή του 3ου Μνημονίου, ακολούθησε η Κοινοβουλευτική Ομάδα.
Άχρωμη, αμίλητη και απολύτως πειθαρχημένη, δεν άφησε περιθώρια να αμφισβητηθεί η συνοχή της και υπερψήφισε πρόθυμα κάθε μνημονιακή υπόδειξη, συμβάλλοντας και αυτή, όπως και τα προηγούμενα μνημονιακά κόμματα, στην καταρράκωση του Κοινοβουλίου.
Τα φώτα, κατόπιν τούτων, αναπόφευκτα έπεσαν πάνω στον αρχηγό Αλέξη Τσίπρα και την περί αυτόν ομάδα στελεχών. Σε αυτά ακριβώς συγκεντρώνεται τώρα η εκ των υστέρων κριτική -πρόσφατο παράδειγμα ο γραμματέας του κόμματος, Πάνος Σκουρλέτης, που άφησε, πάντως, εκτός πεδίου βολής τον πρόεδρο- για επιλογές ολέθριες, ακόμη και σε θέματα που η συντριπτική πλειονότητα των πολιτών αναγνώριζε την ηθική σημασία των παρεμβάσεων.
Όπως, λόγου χάρη, η ισοπεδωτική, κατά πολλούς, προσέγγιση των ΜΜΕ, η οποία τελικά άνοιξε τον δρόμο στα σημερινά μονοπώλια και -με ελάχιστες εξαιρέσεις- στη δημιουργία συνθηκών ελεγχόμενης πληροφόρησης.
Παρακολουθώντας τον παρασκηνιακό πόλεμο στον ΣΥΡΙΖΑ στην πορεία προς το εαρινό συνέδριο της 14ης Μαΐου 2020, στην πολιτική αγορά επικρατεί η άποψη ότι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας εκ των πραγμάτων δικαιώνεται, όταν επαναλαμβάνει τακτικά τη διαπίστωση ότι το κόμμα του έχει καταλάβει de facto το οικόπεδο της Κεντροαριστεράς.
Απλώς, όπως σχολιάζουν βιτριολικά οι ρεαλιστές «αρνούνται να παραδεχθούν αυτήν την πραγματικότητα στην Κουμουνδούρου και οι υπόλοιποι».
Εξ ου και, μπροστά στην… πλημμυρίδα του πρώην ΠΑΣΟΚ που κατασκηνώνει νομαδικά στην αυλή του ΣΥΡΙΖΑ, επιχειρούν να περιχαρακώσουν ό,τι απέμεινε από τα ριζοσπαστικά χαρακτηριστικά του κόμματος, τα οποία αλλοίωσαν βάναυσα ο κυβερνητισμός και η μνημονιακή διαχείριση.
Βολές εκ των έσω και φόβοι για πλήρη απαξίωση
Ο φόβος ότι ο ΣΥΡΙΖΑ θα μετατραπεί σε έναν ασπόνδυλο, πολυσυλλεκτικό «χυλό» είναι διάχυτος στην αντίπερα εσωκομματική όχθη, με κυρίαρχο εκφραστή την τάση των «53», που επισείει τον κίνδυνο εμφάνισης ενός νέου κόμματος που δεν θα διαφέρει, όμως, σε τίποτε από τους στυλοβάτες του παλαιού δικομματισμού.
Θα έχει, λέει δημόσια ο Νίκος Φίλης, αναγνωρισμένη μονοκρατορία του ενός και ηγετικό πυρήνα που θα περιστρέφεται σαν τα ηλιοτρόπια γύρω από αυτόν, με ξεθωριασμένα ιδεολογικά χαρακτηριστικά, όπως αυτά που οδήγησαν σε παρακμή παντού στην Ευρώπη την «κυβερνώσα» Αριστερά και την ανυπόληπτη σοσιαλδημοκρατία.
Η δυσκολία της μετεξέλιξης του ΣΥΡΙΖΑ έγκειται στο γεγονός ότι το 31,5% των εθνικών εκλογών, όπως παραδέχονται και τα ίδια τα στελέχη του, δεν έχει υπογράψει μαζί του σύμφωνο πολιτικής συμβίωσης. Και υποχρεωτικά, τώρα, προκειμένου να αντιστοιχίσει την εκλογική επιρροή του με την αδύναμη οργανωτική του συγκρότηση, θα πρέπει να διεισδύσει στους μαζικούς χώρους: την Τοπική Αυτοδιοίκηση και τα συνδικάτα, για παράδειγμα, όπου η παρουσία του είναι κάτισχνη.
Διαβάστε επίσης: Ο ΣΥΡΙΖΑ κατηγορεί την κυβέρνηση για δυο αυτοκτονίες μεταναστών – Καημός του οι «πρόσφυγες»
Εδώ, όμως, αρχίζουν τα προβλήματα, επειδή θα πρέπει να εκτελωνίσει την «τεχνογνωσία» του ΠΑΣΟΚ, χωρίς όμως και να θυμίζει το άλλοτε κραταιό κίνημα. Ο κ. Τσίπρας, σε μια σολομώντεια λύση, επιχειρεί να διαχωρίσει τις περιόδους του ΠΑΣΟΚ, ενώ άλλοι, όπως ο Αντώνης Κοτσακάς, σπεύδοντας να προλάβουν «διαλυτικά» φαινόμενα, προσπαθούν να μετατοπίσουν την εσωκομματική αντιπαράθεση στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας νέας πειστικής προγραμματικής πρότασης.
Όμως, είναι αμφίβολο αν χωράνε κάτω από την ίδια στέγη εκπρόσωποι της ανδρεϊκής, της σημιτικής και της περιόδου του Γιώργου Παπανδρέου, με στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ που δεν χάνουν ευκαιρία να δείξουν τη δυσφορία τους, όπως ο Πάνος Λάμπρου, ο οποίος δήλωσε: «Τα κόμματα δεν διαλύονται, δεν μετεξελίσσονται, δεν αλλάζουν ερήμην των μελών τους, επειδή, ενδεχομένως, το επιθυμούν μερικοί».
