Αυξημένο κόστος τώρα -αλλά πιθανόν και στο μέλλον- φαίνεται πως θα αντιμετωπίσει το Ελληνικό Δημόσιο προκειμένου οι νέες ψηφιακές ταυτότητες να περιλαμβάνουν έγχρωμη και όχι ασπρόμαυρη φωτογραφία, όπως ήταν η αρχική πρόβλεψη.
Μπορεί η αλλαγή να ανακοινώθηκε ως αναγκαία από τη νέα κυβέρνηση τον περασμένο Ιούλιο, με το επιχείρημα πως οι νέες ταυτότητες πρέπει να… ταιριάζουν στην προσπάθεια ψηφιακού μετασχηματισμού της χώρας, το γεγονός όμως είναι πως οι έγχρωμες φωτογραφίες ούτε επιβάλλονται ως προδιαγραφή από την Ευρωπαϊκή Ενωση ούτε ανεβάζουν με κάποιο τρόπο το επίπεδο ασφαλείας. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως από όλες τις χώρες της Ε.Ε. μόνο η Γερμανία, η Μάλτα και η Ρουμανία περιλαμβάνουν έγχρωμη φωτογραφία στις ταυτότητές τους.
Η Γερμανία, μάλιστα, φαίνεται πως έκανε τη συγκεκριμένη επιλογή καθαρά για εσωτερικούς λόγους, καθώς μία από τις τρεις εταιρίες που ειδικεύονται στην ψηφιακές ταυτότητες με έγχρωμη φωτογραφία είναι γερμανικών συμφερόντων. Η χώρα μας, όμως, γιατί πήρε αυτή την απόφαση; Η αλήθεια είναι πως υπάρχει ενδιαφέρον για τον διαγωνισμό τόσο από πρόσωπα που βρίσκονται σε υψηλά κυβερνητικά κλιμάκια όσο και από πρόσωπα που ανήκουν στο περιβάλλον αυτών των αξιωματούχων και ασχολούνται -γενικώς- με την ασφάλεια, σε κάθε της έκφανση.
Δείτε επίσης: Ρεκόρ σε… ακριβά ραβασάκια το τελευταίο τετράμηνο – Σημειώθηκαν πάνω από 67.000 παραβάσεις
Η διαγωνιστική διαδικασία για τη δημιουργία ενός νέου Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Εντύπων Ασφαλείας (ΟΠΣΕΑ), με σκοπό τόσο την έκδοση ψηφιακών Δελτίων Ταυτότητας, που θα μοιάζουν με πιστωτική κάρτα, όσο και την έκδοση άλλων εγγράφων ασφαλείας, ανακοινώθηκε πρώτη φορά από το Αρχηγείο της ΕΛ.ΑΣ. τον περασμένο Απρίλιο. Ο διαγωνισμός αυτός προέβλεπε ασπρόμαυρη φωτογραφία. Με τη δημιουργία του νέου ΟΠΣΕΑ οι νέες ταυτότητες και τα άλλα έγγραφα ασφαλείας θα ακολουθήσουν πλήρως τις σχετικές συστάσεις του ICAO (Διεθνής Οργανισμός Πολιτικής Αεροπορίας) και των ευρωπαϊκών κανονισμών.
Με την ανακοίνωση του διαγωνισμού στάλθηκαν και οι σχετικές προσκλήσεις ενδιαφέροντος σε εταιρίες προκειμένου να υποβάλουν τις προσφορές τους. Φυσικά, η πρόταση στάλθηκε σε εταιρίες που ασχολούνται με ψηφιακές ταυτότητες οι οποίες έχουν ασπρόμαυρη φωτογραφία. Το πλήθος δε των εταιριών αυτών είναι τόσο μεγάλο (για τον συγκεκριμένο διαγωνισμό, για παράδειγμα, στάλθηκε πρόταση σε 27) που αναμενόταν, λόγω του μεγάλου ανταγωνισμού, το τελικό κόστος να πέσει πολύ χαμηλότερα από τα 515.400.000 ευρώ του προϋπολογισμού, με κάποιους να κάνουν λόγο ακόμη και για 400.000.000 ευρώ.
Κι ενώ ο διαγωνισμός βρισκόταν σε προχωρημένο στάδιο, τον περασμένο Ιούλιο ανακοινώθηκε η ακύρωσή του. Επρόκειτο στην πραγματικότητα για μία από τις πρώτες κινήσεις της νέας κυβέρνησης, 11 μέρες μετά τον σχηματισμό της. Σύμφωνα με όσα ανακοίνωσε η νέα ηγεσία του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η ματαίωση κρίθηκε αναγκαία για δύο λόγους: Πρώτον, γιατί τα νέα δελτία πρέπει να περιλαμβάνουν εκτός από τα στοιχεία της ταυτότητας «και όλα τα αναγκαία στοιχεία για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση». Δεύτερον, γιατί η ψηφιακή αναβάθμιση της χώρας μας απαιτεί την πρόβλεψη έγχρωμης φωτογραφίας.
Τον περασμένο μήνα, όμως, η ανακοίνωση της κυβέρνησης κατά το πρώτο σκέλος ακυρώθηκε τελικά από το Συμβούλιο της Επικρατείας, το οποίο έκρινε -και λογικά- πως η εισαγωγή των στοιχείων για την ηλεκτρονική διακυβέρνηση δεν είναι νόμιμη, καθώς τα στοιχεία αυτά δεν είναι κρίσιμα για την απόδειξη της ταυτότητας των πολιτών. Επομένως, από τις δομικές αλλαγές, σε σχέση με τον πρώτο διαγωνισμό, που ευαγγελιζόταν η κυβέρνηση πως ήταν απαραίτητο να γίνουν απέμεινε μόνο αυτή της έγχρωμης φωτογραφίας. Αλλαγή η οποία προχώρησε, αφού στις 21 Δεκεμβρίου η ΕΛ.ΑΣ. ανακοίνωσε τον νέο διαγωνισμό, ο οποίος θα ολοκληρωθεί στις 3 Μαρτίου, με προδιαγραφή την έγχρωμη φωτογραφία.
Παράλληλα με τις ανακοινώσεις της κυβέρνησης, σειρά δημοσιευμάτων το τελευταίο διάστημα έκανε λόγο για πλήθος πολυεθνικών εταιριών που… συνωστίζονται προκειμένου να αναλάβουν το έργο, δημιουργώντας κλίμα μεγάλου ανταγωνισμού και προσδοκιών σε ό,τι αφορά την τελική έκβαση της διαγωνιστικής διαδικασίας. Τα πράγματα, δυστυχώς, δεν είναι ακριβώς, έτσι.
Σύμφωνα με ρεπορτάζ της «δημοκρατίας» και της Μαρίας Παναγιώτου, στην πραγματικότητα υπάρχουν μόνο τρεις εταιρίες (δύο γαλλικές και μία γερμανική) που υποστηρίζουν την έκδοση ψηφιακών ταυτοτήτων με έγχρωμη φωτογραφία. Και μία από αυτές αναπόφευκτα θα αναλάβει το έργο. Οι υπόλοιπες αναμένεται να βγουν εκτός διαγωνιστικής διαδικασίας. Κι εδώ ακριβώς βρίσκεται η παγίδα στο τελικό κόστος.
Πρόβλεψη για το ποια από τις τρεις εταιρίες μπορεί να αναλάβει το έργο κανείς, φυσικά, δεν μπορεί να κάνει ακόμη. Σε εκείνο όμως που μοιάζει να συμφωνούν όλοι είναι πως το κόστος δεν μπορεί πλέον να κινηθεί καθοδικά λόγω του ανταγωνισμού. Είναι βέβαιο ότι και οι τρεις εταιρίες μπορούν καλύτερα να συνεννοηθούν μεταξύ τους και πως θα κρατήσουν υψηλά τις προσφορές τους. Ετσι, όλοι εκτιμούν πως θα δαπανηθεί όλο το ποσό του προϋπολογισμού, ενώ κάποιοι δεν αποκλείουν ακόμη και να ξεπεραστεί.
«Καπέλο» 2-3 ευρώ και για τον πολίτη!
Εκτός, όμως, του ποσού που θα αντληθεί από τα κρατικά ταμεία, υψηλότερο αναμένεται να είναι το κόστος και για τον Ελληνα πολίτη. Η αρχική πρόβλεψη καταβολής 10 ευρώ προκειμένου κάποιος να αντικαταστήσει την παλιά τύπου ταυτότητα αναμένεται να αυξηθεί κατά 2 ή 3 ευρώ εξαιτίας της έγχρωμης φωτογραφίας.
Ερωτήματα υπάρχουν, φυσικά, και για το κόστος της τεχνικής υποστήριξης που θα κληθεί να πληρώσει το Ελληνικό Δημόσιο προκειμένου οι Αρχές να προβαίνουν στον έλεγχο των στοιχείων μιας νέας ταυτότητας. Κανείς δεν γνωρίζει αν το κόστος αυτό αυξηθεί εξαιτίας της νέας προδιαγραφής.
Ερωτήματα, τέλος, γεννά και η καθυστέρηση μηνών στα χρονοδιαγράμματα, λόγω του νέου διαγωνισμού. Η απόφαση της Ε.Ε. για την κατασκευή νέων ταυτοτήτων λήφθηκε τον Νοέμβριο του 2018 και σε όλα τα κράτη-μέλη δόθηκε περιθώριο 24 μηνών. Το χρονικό περιθώριο, δηλαδή, εξαντλείται τον ερχόμενο Νοέμβριο. Αλήθεια, υπάρχει περίπτωση η Ελλάδα να αντιμετωπίσει σοβαρές συνέπειες και κυρώσεις προσπαθώντας να εισαγάγει μια προδιαγραφή που και κοστοβόρα θα αποδειχθεί και απαραίτητη δεν ήταν;
