Μέσα σε λίγες εβδομάδες στο υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης πέτυχαν ό,τι δεν έχει γίνει τα τελευταία χρόνια για την αντιμετώπισης της γραφειοκρατίας και τη μείωση της ταλαιπωρίας των πολιτών που συναλλάσσονται με το Δημόσιο.
Ο Κυριάκος Πιερρακάκης και οι συνεργάτες του «εκμεταλλεύτηκαν» την πανδημία και τη στήριξη που παρείχε από την πρώτη στιγμή στο εγχείρημα της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης ο πρωθυπουργός προκειμένου να αναπτύξουν σειρά διαδικτυακών υπηρεσιών, από την άυλη συνταγογράφηση μέχρι την αποστολή πιστοποιητικών στο σπίτι των πολιτών που δεν μπορούν να μετακινηθούν.
Εντός εβδομάδων αναπτύχθηκαν και υπηρεσίες, όπως η ψηφιακή υπεύθυνη δήλωση ή εξουσιοδότηση, η αυτοματοποίηση της διαδικασίας ενημέρωσης των στοιχείων που ζητούν οι τράπεζες από τους πολίτες σε τακτά διαστήματα κ.ά.
Στις περισσότερες από τις συγκεκριμένες περιπτώσεις δεν απαιτήθηκε κάποιο μεγάλο ή χρονοβόρο έργο πληροφορικής για να βελτιωθούν οι υπηρεσίες προς τους πολίτες που ταλαιπωρούνταν επί χρόνια πηγαίνοντας από υπηρεσία σε υπηρεσία του Δημοσίου. Χρειάστηκαν είτε νομοθετικές ρυθμίσεις, ώστε, για παράδειγμα, να γίνεται δεκτή μια ηλεκτρονική υπεύθυνη δήλωση από τις κρατικές υπηρεσίες, είτε ένα μικρό έργο διασύνδεσης των πληροφοριακών συστημάτων διάφορων κρατικών υπηρεσιών.
Οι πολίτες διαπιστώνουν πως σε πολλές περιπτώσεις οι ηλεκτρονικές υπηρεσίες απουσίαζαν επειδή δεν υπήρχαν η πολιτική βούληση και το στρατηγικό σχέδιο που έχει αρχίσει να ξεδιπλώνεται τους τελευταίους μήνες από το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης.
Πάρτε για παράδειγμα την έκδοση βεβαίωσης περί μη οφειλής τελών κυκλοφορίας που χρειάζονται όσοι θέλουν να πωλήσουν το αυτοκίνητό τους. Επί χρόνια έπρεπε να περιμένουν στην ουρά της Εφορίας για μία σελίδα χαρτί που πλέον μπορούν να λάβουν ηλεκτρονικά.
Για χρόνια, επίσης, αναπτυσσόταν το σύστημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης αλλά όσοι πάσχουν από χρόνιες παθήσεις έπρεπε κάθε τρίμηνο να πάνε στον γιατρό για να γράψουν νέα τρίμηνη συνταγή.
Μέσα σε λίγες ημέρες στήθηκε το σύστημα της άυλης συνταγογράφησης με τους ασθενείς να λαμβάνουν στο τηλέφωνο ή στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο τον κωδικό της συνταγής χωρίς να περιμένουν ούτε λεπτό σε κάποια ουρά. Επιπλέον, για χρόνια δεν υπήρχε πρόβλεψη στο σύστημα του Taxis ώστε να πληρώνουν με κάρτα και οι φορολογούμενοι που έχουν οφειλές με ρύθμιση προς το Δημόσιο. Και αυτό το ζήτημα λύθηκε εντός ημερών.
Αποδεικνύεται, δηλαδή, πως η προσαρμογή του κρατικού μηχανισμού στις νέες απαιτήσεις δεν είναι πάντα ζήτημα τεχνολογικής επάρκειας. Σε πολλές περιπτώσεις χρειάζεται μία απλή νομοθετική ρύθμιση, ώστε να λυθεί ο γόρδιος δεσμός της γραφειοκρατίας και να σταματήσει η ταλαιπωρία του φορολογούμενου πολίτη.
Όπως και στην περίπτωση των κεφαλαιακών ελέγχων, που οδήγησαν σε έκρηξη της χρήσης καρτών στις τράπεζες, έτσι και η πανδημία του κορωνοϊού ωθεί το Δημόσιο και τους πολίτες προς τις ηλεκτρονικές συναλλαγές.
Από την πρώτη στιγμή το επιτελείο Πιερρακάκη είχε στόχο να πετύχει ορισμένες «γρήγορες νίκες» στην αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και την ανάπτυξη της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
Έτσι, μέσα σε λίγους μήνες, με βάση και τη «Βίβλο Ψηφιακού Μετασχηματισμού» που περιλαμβάνει τον βασικό κυβερνητικό σχεδιασμό για την τεχνολογική αναβάθμιση του Δημοσίου, αναπτύχθηκαν υπηρεσίες όπως η αυτοματοποίηση της εγγραφής κάθε νεογέννητου παιδιού στο Δημοτολόγιο, το προσωρινό δίπλωμα για όσους δίνουν εξετάσεις για άδεια οδήγησης.
Ταυτόχρονα ετοιμάζεται και πλήθος νέων υπηρεσιών, από την απλοποίηση της διαδικασίας εγγραφής σε παιδικούς σταθμούς και στις άλλες βαθμίδες εκπαίδευσης και το ηλεκτρονικό απολυτήριο γυμνασίου και λυκείου, μέχρι μία πλατφόρμα ενίσχυσης των ψηφιακών δεξιοτήτων των πολιτών ώστε να αξιοποιούν τις νέες ηλεκτρονικές υπηρεσίες.
Ο κεντρικός κόμβος gov.gr και η αποφυγή λαθών
Όλες οι νέες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης θα βρίσκονται στον νέο κεντρικό κόμβο, που τέθηκε σε λειτουργία νωρίτερα από τον αρχικό σχεδιασμό λόγω της πανδημίας, την πύλη gov.gr. Εκεί οι πολίτες θα μπορούν να αναζητήσουν τις νέες υπηρεσίες και να τις χρησιμοποιήσουν.
Παράλληλα, για να ενισχυθεί η ασφάλεια των συναλλαγών αλλά και για να ενταχθούν πιο πολύπλοκες διαδικασίες στις υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, προωθείται η ανάπτυξη ενός κεντρικού συστήματος αυθεντικοποίησης /ψηφιακής ταυτοποίησης (eID) που θα διασυνδεθεί με τις νέες ταυτότητες, καθώς και το κεντρικό σύστημα πιστοποιημένης ηλεκτρονικής και ταχυδρομικής διεύθυνσης.
Κεντρικός πυρήνας της στρατηγικής, όπως εφαρμόστηκε στο παρελθόν στην Εσθονία (που αποτελεί το καλύτερο παράδειγμα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης στην Ευρώπη), είναι πως η εισαγωγή των πληροφοριών στον δημόσιο τομέα γίνεται μία φορά μόνο, ενώ αποθηκεύονται σε «ένα» σημείο στα δημόσια υπολογιστικά συστήματα.
Έτσι, αποφεύγεται «η επαναλαμβανόμενη εισαγωγή πληροφορίας και δεδομένων από διαφορετικά σημεία και με κινδύνους λαθών, αλλά και κόστος για τον πολίτη, την επιχείρηση και τον δημόσιο τομέα». Με βάση αυτή την αρχή, η Δημόσια Διοίκηση διασφαλίζει ότι οι πολίτες και οι επιχειρήσεις υποβάλλουν τις ίδιες πληροφορίες «μόνο μία φορά».
Στη συνέχεια οι δημόσιες υπηρεσίες λαμβάνουν μέτρα για την εσωτερική περαιτέρω χρήση των εν λόγω δεδομένων, τηρουμένων δεόντως των κανόνων για την προστασία των δεδομένων, ούτως ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να μην επωμίζονται επιπρόσθετο φόρτο.
