Μητσοτάκης: «Καιρός για μεγάλες τομές, για μια τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση» – Σε ποια άρθρα αναφέρθηκε

Σε προτάσεις για την Συνταγματική αναθεώρηση προχώρησε το πρωί της Δευτέρας 2 Φεβρουαρίου με διάγγελμά του ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός τόνισε πως «είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση» και σε άλλο σημείο έκανε λόγο για «μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων».

Αναφέρθηκε στην αναθεώρηση του άρθρου 86, στην άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων (άρθρο 16), στην καθιέρωση μιας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, στη συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων.

Τέλος κάλεσε κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό.

Μητσοτάκης: Αναλυτικά το μήνυμά του για την Συνταγματική Αναθεώρηση

«Σήμερα ανοίγουμε τον διάλογο για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, κάνοντας πράξη μία ακόμη θεσμική μας δέσμευση. Ως Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας, θέλησα να έχω πρώτα τις απόψεις της Κοινοβουλευτικής μας Ομάδας. Έτσι, απευθύνομαι με επιστολή μου στα μέλη της, ώστε οι θέσεις τους να ενσωματωθούν στην τελική μας εισήγηση μέσα στον Μάρτιο. Πρόκειται, άλλωστε, για ένα ζήτημα το οποίο αφορά συνολικά τη δημόσια ζωή, αλλά, τελικά, και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Το συγκλονιστικό πανό των οπαδών του Στρασβούργου για τους αδικοχαμένους οπαδούς του ΠΑΟΚ

Είναι αλήθεια ότι επί 50 χρόνια το Σύνταγμα του 1975 εξασφάλισε ομαλότητα και πολιτική σταθερότητα. Είναι ένα κείμενο «ζωντανό». Δεν παύει, ωστόσο, να ανήκει στον 20ό αιώνα. Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές, που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση.

Είναι γνωστό ότι πιστεύω βαθιά στην αποφασιστικότερη συμμετοχή τακτικών δικαστών σε υποθέσεις τυχόν ποινικής ευθύνης Υπουργών ενώ αυτοί ασκούν τα καθήκοντά τους. Την αλλαγή του άρθρου 86, άλλωστε, την υπερασπίζομαι εδώ και 20 χρόνια. Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωσή μου στη μάχη με το «βαθύ κράτος». Γιατί μία δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική πρέπει, πλέον, να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μία εντελώς νέα βάση.

Έχω στηρίξει, επίσης, την άρση του αναχρονιστικού μονοπωλίου στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, με την ίδρυση και μη κρατικών πανεπιστημίων. Όπως και την προστασία του θεσμού του Προέδρου της Δημοκρατίας, με την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας. Ενώ έχω εισηγηθεί και τη μεγαλύτερη, πιο ουσιαστική συμμετοχή των ίδιων των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανώτατων δικαστηρίων, μία πρόσθετη θωράκιση της ανεξαρτησίας της Δικαιοσύνης.

Επαναλαμβάνω ότι πρόθεσή μας είναι μία γενναία, μία τολμηρή Συνταγματική Αναθεώρηση, που θα απαντά στις ανάγκες των εξελίξεων. Γι’ αυτό θα πρέπει, οπωσδήποτε, να προβλέπει και δικλίδες οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού. Αυτά που κρύβουν τις ολέθριες συνέπειες που προκαλούν. Κάτι που, δυστυχώς, έχουμε πληρώσει ακριβά.

Μοιράζομαι λοιπόν μαζί σας αυτές τις πρώτες σκέψεις, καλώντας κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό προβληματισμό. Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Ένα αίτημα της ίδιας της κοινωνίας, που αναζητά ευρύτερες συναινέσεις. Με επιχειρήματα ουσίας πέρα από κομματικές σκοπιμότητες και στόχο μία σύγχρονη ευρωπαϊκή δημοκρατία. Ένα δυναμικό βήμα προόδου που πρέπει αλλά και μπορούμε να κάνουμε όλοι μαζί.

Εξάλλου, το ίδιο το Σύνταγμα μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο καταστατικός μας χάρτης.

Εύχομαι η διαδικασία της Συνταγματικής Αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και τη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».

Δείτε το σχετικό βίντεο :

Η αριθμητική των συναινέσεων

Η παρούσα Βουλή είναι η προτείνουσα και το εύρος των πλειοψηφιών που θα διαμορφωθούν τώρα καθορίζει τον βαθμό δυσκολίας της αναθεώρησης στην επόμενη. Διατάξεις που θα συγκεντρώσουν 180 ψήφους μπορούν να αναθεωρηθούν με 151 από την επόμενη Βουλή, ενώ όσες ψηφιστούν με απλή πλειοψηφία απαιτούν 180 «ναι» στο επόμενο Κοινοβούλιο.

Σε αυτό το πλαίσιο, η κυβέρνηση θέτει ως στόχο να εξασφαλίσει αυξημένες πλειοψηφίες από την πρώτη φάση. Όπως σημείωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, «χωρίς συναίνεση, δεν υπάρχει Συνταγματική Αναθεώρηση», υπογραμμίζοντας ότι η στάση των κομμάτων θα αποτελέσει πεδίο πολιτικής αξιολόγησης ενόψει εκλογών.

Το άρθρο 86 στο επίκεντρο της κοινωνικής απαίτησης

Κεντρική θέση στη συζήτηση καταλαμβάνει το άρθρο 86 περί ποινικής ευθύνης υπουργών, ένα ζήτημα που, σύμφωνα με όλες τις μετρήσεις, απασχολεί έντονα την κοινωνία. Παρά τις κατά καιρούς τροποποιήσεις, παραμένει ισχυρή η πεποίθηση ότι το υφιστάμενο πλαίσιο οδηγεί σε ατιμωρησία πολιτικών προσώπων, καθώς η Βουλή λειτουργεί ως φίλτρο που σπανίως επιτρέπει τη δικαστική διερεύνηση σοβαρών υποθέσεων.

Η κυβερνητική στόχευση δεν είναι η πλήρης κατάργηση της διάταξης, αλλά η ουσιαστική αποδυνάμωση του ρόλου της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας στη διαδικασία. Στο τραπέζι βρίσκεται η πρόταση για τη δημιουργία γνωμοδοτικού οργάνου από ανώτατους εισαγγελικούς λειτουργούς, που θα κρίνουν εάν συντρέχουν οι προϋποθέσεις για παραπομπή στο δικαστικό συμβούλιο.

Δικαιοσύνη και θεσμική ανεξαρτησία

Άρθρο αιχμής θεωρείται και το άρθρο 90, που αφορά τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων. Η σημερινή διαδικασία, μέσω του Υπουργικού Συμβουλίου, έχει επανειλημμένα δεχθεί κριτική ότι ενισχύει την αίσθηση εξάρτησης της Δικαιοσύνης από την εκτελεστική εξουσία. Η αναθεώρησή του αποτελεί διαχρονικό αίτημα, το οποίο έχει θέσει και το ΠΑΣΟΚ, γεγονός που το καθιστά πιθανό πεδίο συνεννόησης.

Δημόσιο, αξιολόγηση και μονιμότητα

Στον κατάλογο των προτεινόμενων αλλαγών περιλαμβάνεται και το άρθρο 103, με την κυβέρνηση να επιδιώκει τη συνταγματική κατοχύρωση της αξιολόγησης στο Δημόσιο και τη σύνδεσή της με τη μονιμότητα. Το Μαξίμου επιχειρεί να παρουσιάσει την πρόταση ως εγγύηση αποτελεσματικότητας του κράτους, χωρίς να θίγεται ο πυρήνας της προστασίας των δημοσίων υπαλλήλων, γνωρίζοντας ωστόσο ότι πρόκειται για ένα από τα πιο πολιτικά φορτισμένα ζητήματα.

Πανεπιστήμια, περιβάλλον και Πρόεδρος της Δημοκρατίας

Σημαντικές αλλαγές προτείνονται και στο άρθρο 16, με τη συνταγματική πλέον καθιέρωση μη κρατικών, μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, καθώς και στο άρθρο 24 για την προστασία του περιβάλλοντος και τη χωροταξία.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στο άρθρο 30 για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να επαναφέρει την πρόταση για μία και μοναδική εξαετή θητεία, ώστε να αποσυνδεθεί η εκλογή του από διαρκείς κομματικούς κύκλους αντιπαράθεσης.

ΠΑΣΟΚ, 180 ψήφοι και πολιτική πίεση

Το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη επιλεγεί ως ο βασικός συνομιλητής της κυβέρνησης στον πρώτο γύρο της συζήτησης. Το Μέγαρο Μαξίμου απευθύνεται στη Χαριλάου Τρικούπη όχι μόνο λόγω αριθμητικής, αλλά και επιχειρώντας να επενδύσει στην εικόνα θεσμικής σοβαρότητας, ασκώντας ταυτόχρονα πίεση σε ένα κεντρώο και μετριοπαθές ακροατήριο.

Όπως καθιστούν σαφές κυβερνητικές τοποθετήσεις, η Συνταγματική Αναθεώρηση δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως θεσμική διαδικασία, αλλά και ως πολιτικό πεδίο στο οποίο, αναπόφευκτα, θα «μετρηθούν» τα κόμματα ως προς τη διάθεσή τους για συναινέσεις και μεταρρυθμίσεις.

Το χρονοδιάγραμμα και το πολιτικό διακύβευμα

Τις επόμενες εβδομάδες αναμένεται να κατατεθούν οι προτάσεις της Νέας Δημοκρατίας, ώστε να ξεκινήσει την άνοιξη ο κύκλος της προαναθεωρητικής συζήτησης στη Βουλή. Σε μια περίοδο όπου η πολιτική αντιπαράθεση οξύνεται, η κυβέρνηση επιχειρεί να αναδείξει τη Συνταγματική Αναθεώρηση ως το κεντρικό θεσμικό στοίχημα της επόμενης περιόδου — και, ταυτόχρονα, ως βασικό άξονα του πολιτικού αφηγήματος ενόψει εκλογών.

Δείτε επίσης:

Συνταγματική αναθεώρηση: Ο Μητσοτάκης ανοίγει τη συζήτηση και μετατοπίζει την ατζέντα

Αφετηρία μεγάλης σύγκρουσης

Η κυβέρνηση ελπίζει σε «ανάκαμψη» με εργαλείο την αναθεώρηση του Συντάγματος

Διαμαντοπούλου: Η κάθοδος του ΠΑΣΟΚ στις εκλογές θα είναι αυτόνομη