Την τελευταία του πνοή άφησε, σε ηλικία 85 ετών, σήμερα το πρωί στον Ευαγγελισμό, ο σημαντικός συγγραφέας και πρώην αντιπρόεδρος της Εταιρείας Συγγραφέων, Στρατής Χαβιαράς. Ο Στρατής Χαβιαράς υπήρξε αναγνωρισμένος, στην Ελλάδα και στην Αμερική, όπου έζησε για περισσότερα από 40 χρόνια, ποιητής και πεζογράφος.
Υπηρέτησε τη λογοτεχνία όλη του τη ζωή με πάθος, τόσο από τις διάφορες θέσεις που κατείχε στο πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ, όσο και ως εκδότης λογοτεχνικών περιοδικών (όπως το Harvard Review), καθηγητής και συντονιστής εργαστηρίων δημιουργικής γραφής.
H κηδεία του, σύμφωνα με την επιθυμία του, θα γίνει στη γενέτειρά του, στη Νέα Κίο.
Ο Στρατής Χαβιαράς γεννήθηκε το 1935 στη Νέα Κίο της Αργολίδας, όπου τελείωσε το δημοτικό, και τα επόμενα 20 χρόνια δούλεψε στις οικοδομές. Εξέδωσε τέσσερις συλλογές ποιημάτων, και, το 1967, μετά από πρόσκληση του διακεκριμένου φιλολόγου, Κίμωνα Φράιερ, ο οποίος αναγνώρισε το ταλέντο του για τη λογοτεχνία και τη γραφή, μετανάστευσε στην Αμερική.
Ο Χαβιαράς έγινε βοηθός του Φράιερ στη μετάφραση της Οδύσσειας και της Ασκητικής του Καζαντζάκη και στη δακτυλογράφηση της εκτεταμένης αλληλογραφίας μεταξύ τους. Επίσης μετέφραζε στα ελληνικά και εκφωνούσε στο ραδιόφωνο τις ομιλίες του Φράιερ, στην εκπομπή «Η φωνή της Αμερικής».
Μέσω του Φράιερ γνωρίστηκε με σημαντικές προσωπικότητες των γραμμάτων και των τεχνών, όπως ο Ουίλιαμ Φώκνερ, ο Άρθουρ Μίλερ, η Μέριλιν Μονρόε, ο Τένεσι Γουίλιαμς, ο Γουίλιαμ Ίντζ, κά.
Κατά την παραμονή του στην Αμερική σπούδασε, παράλληλα, μηχανολογικό σχέδιο (στο Manhattan Tech. Institute, New York) και σχεδιασμό μηχανών (Jefferson School of Commerce, Charlottesville, Virginia), ενώ συνέχισε να ασκείται στη γραφή, δουλεύοντας παράλληλα τα βράδια ως σερβιτόρος.
Αποφοίτησε από το κολλέγιο Goddard με Master in Fine Arts, και από το 1974, διεύθυνε τη βιβλιοθήκη σύγχρονης ποίησης του πανεπιστημίου Harvard, όπου δίδαξε, διοργάνωσε τακτικές ομιλίες και ποιητικές αναγνώσεις. Άρθρα και μεταφράσεις του, καθώς και κριτική αξιολόγηση του έργου του δημοσιεύτηκαν σε πολλά αμερικανικά και ευρωπαϊκά έντυπα.
Μετά την επιστροφή του στην Ελλάδα, δίδαξε τη συγγραφική τέχνη (μυθιστόρημα) στο ΕΚΕΜΕΛ, ενώ συνεργάστηκε και με το ΕΚΕΒΙ ως διδάσκων και συντονιστής στα Εργαστήρια Τέχνης του Λόγου.
Τα τελευταία πέντε χρόνια, συντόνιζε εργαστήρια της τέχνης του πεζού λόγου στο Κέντρο Ελληνικών Σπουδών Ελλάδος του Πανεπιστημίου Harvard, στο Ναύπλιο.
Ένα μικρό δείγμα γραφής του Στρατή Χαβιαρά:
«Κανείς δε φαντάζεται την έκταση της μοναξιάς σου, τον αφόρητο πόνο στο κεφάλι, τη ναυτία στο στήθος, όταν δεν ξέρεις αν είναι ο ουρανός ή το πηγάδι όπου πρέπει να πέσεις ή απ’ όπου να βγεις. Κανείς – κι ούτε έχει σημασία, φτάνει να μη σ’ αναζητήσουν αυτοί που σ’ εξόρισαν με τόση αγάπη, φτάνει να μη σε εντοπίσουν με ανιχνευτικά και τέτοια για να σε γλιτώσουν. Κανείς δε γνωρίζει την αιτία που γράφεις τρεις λέξεις στον ουρανό σε γλώσσα αρχαία, “Μη μου άπτου” κι ύστερα σβήνεις το “Μη” και γράφεις “Εδώ”, ύστερα σβήνεις εδώ κι εκεί, οτιδήποτε μοιάζει τυχαίο, όπως το “Μου”. Γιατί κανείς δε φαντάζεται πως όσο μακρύτερα σε εξορίζουν, τόσο κοντύτερα στη χώρα σου βρίσκεσαι. Κανείς, κανείς δεν γνωρίζει το πηχτό, απώτερο σκοτάδι, όπου εσύ τώρα λάμπεις μονάχος και αόρατος».
[Τρεις λέξεις στον ουρανό]
Αιωνία του η μνήμη!
Δείτε επίσης: Άλλο ένα πλήγμα για τον πολιτισμό – Έφυγε από τη ζωή η Άλκη Ζέη – Την Τρίτη η κηδεία της
