Σε κάθε επέτειο της 28ης Οκτωβρίου ακούμε τον εκφωνητή του Ραδιοφωνιμκού Σταθμού Αθηνών Κώστα Σταυρόπουλο να αναγγέλει την Ιταλική επίθεση.
Την ίδια στιγμή από τη Ρώμη ένας άλλος εκφωνητής, ο Γιάννης Κουρούνης ανέφερε κι αυτός στα ελληνικά την ιταλική επίθεση. Παράλληλα με τον πόλεμο των όπλων άρχιζε και ο άγνωστος, στους περισσότερους, πόλεμος των ερτζιανών.
Η πλούσια σε τεχνικές υποδομές Ιταλία εναντίον της φτωχής και στον τομέα του ραδιοφώνου Ελλάδας που είχε μόλις δύο χρόνια παρουσίας στα ερτζιανά.
Οι Ιταλοί είχαν ξεκινήσει από τις 20 Αυγούστου 1934 εκπομπές στα ελληνικά σε μια εποχή που δεν υπήρχε στην Ελλάδα ραδιοφωνικός σταθμός με εξαίρεση το «ράδιο Τσιγγιρίδη» στη Θεσσαλονίκη» Ο ραδιοφωνικός σταθμός Αθηνών, ο προπομπός του ΕΙΡ άρχισε τις εκπομπές του μόλις τον Μάρτιο του 1938.
Στο Μπάρι είχαν εγκατασταθεί δύο πανίσχυροι πομποί για εκπομπές σε ξένες γλώσσες. Η σειρά των εκπομπών αποκαλύπτει και το πολιτικό ενδιαφέρουν του καθεστώτος Μουσολίνι. Ξεκίνησαν με τα αλβανικά, συνέχισαν με τα ελληνικά και ακολούθησαν τα αραβικά και τα σερβικά.
Το «Ράδιο Μπάρι» έγινε δημοφιλές στην Ελλάδα με το πρόγραμμά του να δημοσιεύεται στις εφημερίδες της εποχής. Μιλούσαν σε αυτό πολιτικοί, καλλιτέχσνες, άνθρωποι του πνεύματος Τους ηχογραφούσαν στην Αθήνα και έστελναν τις ηχογραφημένες συνεντεύξεις στην Ιταλία.
Τα στούντιο ήταν στη Ρώμη και το σήμα μεταφερόταν στο Μπάρι που αποτελούσε το κέντρο εκπομπής. Εκφωνητές ήταν ο Γιάννης Κουρούνης και ο καθηγητής νεοελληνικών σποιυδών στο πανεπιστήμιο της Ρώμης Γεώργιος Ζώρας. Κι ενώ με την έκρηξη του πολέμου ο Ζώρας που είχε ιταλίδα μητέρα ήρθε στην Ελλάδα για να καταταγεί στον στρατό και να πολεμήσει, ο Κουρούνης συνέχισε το έργο του με απροκάλυπτη πλέον ανθελληνική προπαγάνδα.
Στις εφημερίδες της εποχής εντοππίσαμε επιστολή αποκήρυξης από τον ίδιο του τον αδελφό.
Ζητούμενο δεν ήταν μόνο η προπαγάνδα στην Ελλάδα, αλλά και τις ΗΠΑ. Το «ράδιο Μπάρι» προσπαθούσε να επηρεάσει το φρόνημα των ελληνοαμερικανών που το άκουγαν πριν την 28η Οκτωβτρίου 1940 αφού δεν υπήρχε άλλη ελληνική φωνή στα ραδιόφωνά τους. Άλλωσε οι ΗΠΑ ακόμη δεν είχαν μπει στον πόλεμο και ακολουθούσαν πολιτική ουδετερότητας.
Το «Ράδιο Μπάρι» τουλάχιστον στον ελληνοϊταλικό πόλεμο δεν καταφερε να επηρεάσει τον ενθουσιασμό των Ελλήνων. Τις πρώτες μάχες διαδέχτηκαν οι πρώτες νίκες, όμως ο Κουρούνης συνέχισε τη δράση του.
Η Θεσσαλονίκη είχε ισχυρή ιταλική παροικία. Η προπαγάνδα του «Ράδιο Μπάρι» θα μπορούσε να επηρεάσει κάποιους ιταλόφιλους. Όμως εκεί δούλεψε το ελληνικό δαιμόνιο. Ο μοναδικός ραδιοφωνικός σταθμός της πόλης αφού ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Αθηνών δεν διέθετε πομπό εκεί, το ιδιωτικό «Ράδιο Τσιγγιρίδης» του Χρίστου Τσιγιρίδη άρχισε να ρίχνει παράσιτα στον ιταλικό ραδιοφωνικό σταθμό κάνοντας αδύνατη την παρακολούθησή του όχι μόνο στην πόλη, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή.
Την ίδια εποχή από το Βερολίνο εξέπεμπε εκπομπές στα ελληνικά ο Ραδιοφωνικός Σταθμός Βερολίνου. Οι ελληνκές εκπομπές αναμεταδίδονταν από δίκτυο Αυστριακών σταθμών για να μπορούν να τις ακούν και στην Ελλάδα. Εδώ εκφωνητής και «ψυχή» του σταθμού ήταν ο Ευάγγελος Κυριάκης που στην διάρκεια της Κατοχής ήρθε στην Ελλάδα κι αποχώρησε μαζί με τους Γερμανούς για να συνεχίσει από το Βερολίνο τις ελληνόφωνες εκπομπές του. Σκοτώθηκε σε συμμαχικό βομβαρδισμό.
Ηχητικά ντοκουμέντα από τις ραδιοφωνικές εκπομπές που λειτουργούσαν ως 5η Φάλαγγα στον πόλεμο του 1940 δεν υπάρχουν, ούτε έχουν διασωθεί κείμενα. Μια ιδέα παίρνουμε από τις απαντήσεις των ελληνικών εφημερίδων.
Λίγο έλειψε να μην υπάρχουν και τα ντοκουμέντα της κήρυξης του πολέμου και από την ελληνική πλευρά. Το μαγνητόφωνο την εποχή εκείνη ήταν πανάκριβο και είδος αυστηρά επαγγελματικό. Οι αυθεντικέες εκφωνήσεις του Κώστα Σταυρόπουλο από τον ραδιοφωνικό Σταθμό Αθνών στο Ζάππειο δεν έχουν καταγραφεί. Το κενό κάλυψε το 1966 ο Γιώργος Κάρτερ που σε μια σειρά ραδιοφωνικών εκπομπών με τίτλο «Ο Μεγάλος Πόλεμος» ζήτησε από τον εκφωνητή να διαβάσει ξανά τα ιστορικά εκείνα κείμενα που ακούμε σε κάθε επέτειο.
Αυτή είναι και η εξήγηση πως η καθαρή φωνή που ακούμε δεν ανήκει σε έναν νεαρό όπως ήταν ο Σταυρόπουλος το 1940, αλλά σε έναν μεσόκοπο άνδρα.
Ο ελληνοϊταλικός πόλεμος βοήθησε το ραδιόφωνο να γίνει περισσότερο ενημερωτικό. Το βράδυ που ο κόσμος επέστρεφε σπίτι έπαιρνε την σκυτάλη από τις εφημερίδες που με έκτακτες εκδόσεις κρατούσαν ενημερωμένους τους αναγνώστες τους.
Με τον πόλεμο δημιουργήθηκαν και άλλες ανάγκες. Θα έπρεπε το μήνυμα της Ελλάδας να μεταφερόταν και στο εξωτερικό. Καθιερώθηικαν εκπομπές σε ξένες γλώσσες.
Καθημερινά υπήρχαν ειδήσεις σε
*αλβανικά (8μμ)
*σερβοκροατικά (9μμ)
* ρουμανικά (9.10μμ)
*βουλγαρικά (9.20μμ)
* τουρκικά (10.10μμ)
* γαλλικά (11.20μμ)
*αγγλικά (μεσάνυχτα), ενώ δέκα λεπτά αργότερα υπήρχε δελτίο για τους κατοίκους των ΗΠΑ.
Ακόμη στο πλαίσιο της εμψύχωσης του πληθυσμού επιστρατεύτηκαν αποσπάσματα επιθεωρήσεων του 12-13, τα «Πολεμικά Παναθήναια», ενώ καθημερινά υπήρχαν ομιλίες ανθρώπων του πνεύματος. Τις πρώτες μέρες του πολέμου ακούστηκαν οι:
*Σπύρος Μελάς
*Διονύσιος Κόκκινος
*Κώστας Ουράνης
*Σωτήρης Σκίπης
*Φ.Μιχαλόπουλος
Όπως και στα βουνά της Αλβανίας ο Ελληνικός Στρατός υστερώντας σε τεχνικά μέσα κατάφερε να πετύχει το θαύμα, έτσι και στη μάχη των ερτζιανώνμε αντίστοιχες αδυναμίες, αλλά πρωτοφανή ενθουσιασμό κατάφερε να κρατήσει ψηλά το φρόνημα στα μετόπισθεν.
