Το 1952 ήταν ένα «φωτεινό διάλειμμα» στις συνήθως κακές σχέσεις με την Τουρκία. Με παρέμβαση των Αμερικανών οι διαφορές των δύο γειτονικών χωρών είχαν αμβλυνθεί. Αιτία ο πόλεμος στην Κορέα. Ελλάδα και Τουρκία είχαν στείλει εκστρατευτικό σώμα και το ΝΑΤΟ στο οποίο οι δύο χώρες είχαν προσχωρήσει μαζί έπρεπε να δείχνει όχι μόνο δυνατό, αλλά και ενωμένο.
Υπήρχε και η Γιουγκοσλαβία. Ο Τίτο είχε ανεξαρτητοποιηθεί από την ΕΣΣΔ, αλλά δεν είχε ανακαλύψει ακόμα το δρόμο για τους «εδέσμευτους». Οι ισχυροί σύμμαχοι – προστάτες Αμερικανοί θεωρούσαν ότι μια ελληνοτουρκική προσέγγιση θα βοηθούσε και τη Γιουγκοσλαβία να προσχωρήσει σε μια επικείμενη συμμαχία.
Στις αρχές Ιουνίου του 1952 ο Παύλος και η Φρειδερίκη έγιναν οι πρώτοι Έλληνες βασιλείς που θα πραγματοποιούσαν επίσημη επίσκεψη στην Τουρκία. Από τότε δεν ξαναπήγε αρχηγός του ελληνικού κράτος. Επισκέφθηακν την Άγκυρα και την Κωνσταντινούπολη. Εκεί αποθεώθηκαν από 124.000 ομογενείς που ζούσαν στην Πόλη.
Το κλίμα ήταν εγκάρδιο, αλλά υπήρξαν από τις δύο πλευρές κάποιες παραχωρήσεις.
Το βασιλικό ζεύγος με τον υπουργό Εξωτερικών Ευάγγελο Αβέρωφ που τότε ανήκε στους Φιλελεύθερους του Σοφοκλή Βενιζέλου, απέφυγε να ταξιδέψει στην Πόλη με το θρυλικό «Αβέρωφ». Επικαλέστηκαν επισκευές. Προτιμήθηκε το αντιτορπιλικό «Έλλη» με κυβερνήτη τον Αυγέρη,
Επίσης ο Βασιλιάς Παύλος δεν επισκέφθηκε την Αγία Σοφία, κάτι που έκανε σε ανεπίσημη επίσκεψη η σύζυγός του Φρειδερίκη.
Ο ίδιος σε παρατήρηση του Αυλάρχη Λεβίδη είχε απαντήσει: «Ο Βασιλεύς των Ελλήνων δεν μπορεί να πάει ως επισκέπτης…»
Οι εφημερίδες έστειλαν στην ιστορική εκείνη επίσκεψη τους καλύτερους δημοσιογράφους. Είναι χαρακτηριστικό ότι απεσταλμένος της εφημερίδας «Ακρόπολις» ήταν ο Ακαδημαϊκός Σπύρος Μελάς.
Στον Τύπο της εποχής βρισκουμε πολλές φωτογραφίες από την υποδοχή των Βασιλέων όχι μόνο από τους ομογενείς, αλλά και τους Τούρκους κατοίκους της Βασιλεύουσας.
Η επίσκεψη ήταν μια ακόμα απόδειξη ότι μια νέα εποχή στις σχέσεις των δύο χωρών ξεκινούσε.
Μόνο που οι αναλυτές και οι πολιτικοί δεν μπόρεσαν να δουν κάποια σημάδια που έδειχναν ότι οι Τούρκοι έκαναν ένα βήμα πίσω για να κάνουν, αμέσως μετά δύο βήματα μπροστά.
Στις 20 Ιουνίου η εφημερίδα «Ακρόπολις» δημοσίευσε να άρθρο στη θέση του βασικού θέματος. Με αυτό ζητούσε η Αγία Σοφία, το σύμβολο της Χριστιανοσύνης να γίνει πάλι εκκλησία για να επιστραγισθούν οι καλές σχέσεις των δύο χωρών.
Η εφημερίδα θύμιζε ότι ο Κεμάλ Ατατούρκ που είχε εγκαινιάσει τις καλές σχέσεις γειτονίας στη δεκαετία του 1930 με τον Ελευθέριο Βενιζέλο σε ένδειξη καλής θέλησης την είχε μετατρέψει από τζαμί σε μουσείο. Τώρα ήταν η ώρα για το επόμενο βήμα.
Οι μέρες πέρασαν, δεν υπήρξε αντίδραση από ελληνικής πλευράς, αλλά ούτε συνέχεια από την εφημρίδα στην πρότασή της που βρήκε σύμφωνους, όπως ήταν φυσιικό, πολλούς στην Ελλάδα.
Και ξαφνικά πολλές μέρες μετά, τον άλλο μήνα, αρχές Ιουλίου ο τουρκικός Τύπος κάνει θέμα την πρόταση της «Ακρόπολις» με σχόλια υποτιμητικά. Με δεδομένη την πολιτική κατάσταση στη χώρα ήταν φανερό ότι η ενορχηστρωμένη επίθεση κατά της Ελλάδας από μια σειρά εφημερίδων δεν ξεκινούσε από τα δημοσιογραφικά γραφεία, αλλά τα πολιτικά. Ειδικά αυτά που έδιναν γραμμή.
Ήταν τα πρώτα σύννεφα στις σχέσεις των δύο χωρών. Το πρώτο σημάδι ότι παρά τις επισκέψεις, παρά τις φιλοφρονήσεις τίποτε δεν είχε αλλάξει.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν το επιβεβαίωσαν. Το Κυπρικό ήρθε να οξύνει τα πνεύματα. Τα Σεπτεμβριανά με τις διώξεις του ελληνικού στοιχείου της Πόλης επιβεβαίωσε ότι το «καλό κλίμα» ήταν ανάμνηση. Και η τουρκική πολιτική δεν άλλαξε όταν ανατράπηκε με στρατιωτικό πραξικόπημα ο πρωθυπουργός Μεντερές. Το αντίθετο.
Και το χειρότερο; Βλέπουμε ότι η Ελλάδα υποχωρεί διαρκώς. Από το όνειρο του 1952 η Αγία Σοφία να ξαναγίνει εκκλησία φθάσαμε στις μέρες μας το σύμβολο της Χριστιανοσύνης να γίνει και πάλι τζαμί! Οι αντιδράσεις της ελληνικής κυβέρνησης χαλαρές. Παρέπεμψε το θέμα στους διεθνείς οργανισμούς όπως η ΟΥΕΝΕΣΚΟ που διαμαρτυρήθηκαν για τα… μάτια του κόσμου κι έπειτα σιωπή.
Το θέμα ξεχάστηκε όπως και άλλα τόσα στις μέρες μας. Κι αντί η μετατροπή του συμβόλου της Χριστιανοσύνης να γίνει μέγα θέμα απλά δεν «παίζει» πουθενά! Το ένα βήμα πίσω και τα δύο μπροστά της τουρκικής πολιτικής΄του 1952, διαμορφώθηκαν στις μέρες μας. Τα βήματα είναι μόνο προς τα εμπρός αφού η εληνική πλευρά απλά υποχωφρεί. Το είδαμε και στις βόλτες των τουρκικών πλοίων που τα… παίρνει ο άνεμος, ας ετοιμαστούμε να το δούμε και στο Αιγαίο που είναι το επόμενοι… στοίχημα.
