Στα ντοκιμαντέρ για τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο υπάρχει αίμα, πολύ αίμα. Μόνο που ο θεατής είναι… προετοιμασμένος. Από τη μια πλευρά οι σύμμαχοι, από την άλλη ο Άξονας. Υπάρχουν όμως και 1.300 νεκροί που δεν σκοτώθηκαν από τους εχθρούς, αλλά τους πρώην συμμάχους. Είναι μια ιστορία που τα σχετικά βιβλία την προσπερνούν στα… γρήγορα. Λογικό, «η ιστορία γράφεται από τους νικητές» είχε πει ο Ουίστον Τσόρτσιλ κι αυτό ίσως να μετρίασε τις τύψεις του, αν είχε, για την απόφαση που πήρε.
Ποια ήταν αυτή; Βρισκόμαστε στα 1940. Η Γαλλία μόλις έχει καταρρεύσει. Ο Χίτλερ μπαίνει θριαμβευτικά στο Παρίσι. Στις 22 Ιουνίου υπογράφεται συμφωνία με την οποία προβλέπετε ο γαλλικός στόλος να παραμείνει ουδέτερος. Η μεγάλη του δύναμη βρίσκεται εκτός Γαλλίας, στη ναυτική βάση του Μερς – ελ Κεμπίρ κοντά στο Οράν της Αλγερίας.
Οι Βρετανοί ανησυχούν. Ο Χίτλερ πολλές φορές δεν έχει τηρήσει το λόγο του. Φοβούνται ότι ο ισχυρός γαλλικός στόλος θα βάλει σε κίνδυνο τη δική τους κυριαρχία στη Μεσόγειο. Η Γαλλία διέθετε τον τέταρτο ισχυρότερο πολεμικό στόλο στον κόσμο μετά τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την Ιαπωνία. Διέθετε επτά θωρηκτά. 19 καταδρομικά, 71 αντιτορπιλικά και 76 υποβρύχια.
Ο Τσόρτσιλ αποφασίζει να τον εξουδετερώσει. Το πρωί της 3ης Ιουλίου ο ναύαρχος Τζέιμς Σόμερβιλ στέλνει τελεσίγραφο στον Γάλλο ομόλογό του Μαρσέλ Γκενσούλ.
Του δίνει τέσσερις εναλλακτικές λύσεις:
1.-Να ενταχτεί ο στόλος στο Αγγλικό Ναυτικό
2.-Να κατευθυνθούν τα πλοία σε βρετανικά λιμάνια με το απολύτως απαραίτητο πλήρωμα
3-Να παροπλιστούν τα πλοία καταφεύγοντας σε ένα αμερικανικό λιμάνι σε μια εποχή που οι ΗΠΑ δεν είχαν μπει στον πόλεμο.
4.-Να βυθιστούν τα πλοία με ενέργειες των πληρωμάτων τους
Ο Γάλλος ναύαρχος άκουγε τους μέχρι πριν λίγες μέρες συμμάχους να του προτείνουν αδιανότητα πράγματα. Οι περισσότεροι ναύτες περίμεναν να γυρίσουν στην πατρίδα τους, στις οικογένειές τους που τους είχαν ανάγκη σε καταστάσεις που δεν ήταν προετοιμασμένοι να αντιμετωπίσουν. Οι αποικοικράτες Γάλλοι ξαφνικά έβλεπαν τη χώρα τους να… σβήνει από τον χάρτη! Κανείς δεν μπορούσε να τους εγγυηθεί ότι τα μακρινά ταξίδια θα ήταν ασφαλή. Είναι βέβαιο ότι η γερμανική αεροπορία δεν θα τους άφηνε να τα ολοκληρώσουν Η τέταρτη λύση ήταν η χειρότερη.
Παρά τη διαφαινόμενη άρνηση ο Γκενσούλ προσπάθησε να κερδίσει χρόνο.
Στις 17:55 ο χρόνος έχει τελειώσει. Τα βρετανικά πλοία που είχαν πάρει θέσεις στην είσοδο του όρμου άνοιξαν πυρ. Νωρίτερα είχαν ναρκοθετήσει την περιοχή σε περίπτωση που ο εχθρικός στόχος επιχειρούσε έξοδο. Για 15 λεπτά ο όρμος θυμίζει κόλαση. Ρίχονται 63 τόνοι εκρητικών. Το θωρηκτό με το όνομα «Βρετάνη» παίρνει φωτιά και βυθίζεται σε λίγα λεπτά.
Οι νεκροί είναι 1.297. Στο ερώτημα γιατί δεν υπήρξε αντίδραση η απάντηση είναι απλή. Κανείς δεν περίμενε την επίθεση. Τα γαλλικά πλοία μπορούσαν να ρίξουν ευθεία και πλάγια. Τα κανόνια τους όμως ήταν στραμμένα προς την ακτή!
Σε μόλιςς δεκαπέντε λεπτά ο τέταρτος πολεμικός στόλος στον κόσμο, έχασε το 84% της δύναμής του!
Οι Άγγλοι ιστορικοί δίνουν μια ακόμα ερμηνεία στην ενέργεια του Τσόρτσιλ. Ήθελε, υποστηρίζουν, να στείλει το μήνυμα, ότι ακόμα και μόνη της η χώρα του θα συνέχιζε τον πόλεμο με την ίδια αποφασιστικότητα…
