Ήταν και τότε, το 1973, 6η Οκτωβρίου. Γιόρταζαν στο Ισραήλ το Γιομ Κιμπούρ, κι όπως και τώρα υπεύθυνοι της χώρας πιάστηκαν στον ύπνο!
Μόνο που αντί για τη Χαμάς η επίθεση ήρθε από χώρες. Την Αίγυπτο και τη Συρία, μια διπλή επίθεση που έφερε τους Αιγύπτους να ανακαταλαμβάνουν σε χρόνο ρεκόρ τα εδάφη που είχαν χάσει το 1967, στη χερσόνησο του Σινά.
Το παγκόσμιο περιβάλλον ήταν διαφορετικό. Λίγους μήνες νωρίτερα, τον Ιούνιο του 1973, είχαν συναντηθεί οι ηγέτες των ΗΠΑ και της ΕΣΣΔ Νίξον και Μπρέζνιεφ . Άρχιζε μια νέα περίοδος στις σχέσεις των δύο χωρών. Μόνο που ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή λίγο έλειψε να τους φέρει και πάλι αντιμέτωπους.
Οι Αμερικανοί στήριζαν (και όπλιζαν…) το Ισραήλ.
Οι Σοβιετικοί στήριζαν (και όπλιζαν…) Συρία και Αίγυπτο.
Η μοίρα παίζει, συνήθως, περίεργα παιχνίδια. Ο Ρίτσαρντ Νίξον, ο Αμερικανός πρόεδρος βρισκόταν στον κυκλώνα του σκανδάλου Γουοτεργκέιτ και ουσιαστικά άφησε τον χειρισμό του θέματος στους Χένρι Κίσνγκερ, υπουργό Εξωτερικών, Αλεξάντερ Χέιγκ Επιτελάρχη του Λευκού Οίκου, Χένρι Σλέσινγκερ του υπουργού Άμυνας και Γουίλιαμ Κόλμπι, αρχηγού της CIA που επίσης δεν είχε προβλέψει τα γεγονότα. Λίγες μέρες νωρίτερα, στις 4 Οκτωβρίου σε έκθεσή της υποστήριζε ότι «μια ισραηλινο-αραβική σύρραξη παραμένει απίθανη»!
Αυτοί αποφάισαν και έκαναν τις σχετικές επαφές με τους Μπρέζνιεφ, Σαντάν και Άσαντ!
Το βράδυ της 8ης προς την 9η Οκτωβρίου ο υπουργός Άμυνας του Ισραήλ Μοσιέ Νταγιάν, ήρωας του πολέμου των 7 ημερών το 1967 προτείνει στο υπουργικό συμβούλιο να χρησιμοποιηθούν πυρηνικά όπλα! Η πρωθυπουργός Γκόλντα Μεΐρ δίνει εντολή να συναρμολογηθούν 13 όπλα με πυρηνικές κεφαλές.για να χρησιμοποιηθούν σε περίπτωση «απόλυτης καταστροφής της χώρας».
Λίγες ώρες αργότερα οι ΗΠΑ ανακοίνωναν ότι θα παρείχαν αμέριστη στρατιωτική στήριξη στο Ισραήλ. Αυτό που δεν έλεγε ομως ήταν ότι η στήριξη θα είχε στόχο την αποτροπή του πυρηνικού πολέμου.
Παράλληλα ο Κίσινγκερ ενημέρωνε τον Αιγύπτιο πρόεδρο Σαντάντ, όπως αποκάλυψαν τα αποχαρακτηρισμένα έγγραφα που είδαν το φως της δημοσιότητας χρόνια αργότερα.
Η Ευρώπη που φοβόταν το εμπάργκο του πετρελαίου από τις Αραβικές χώρες αρνήθηκε να βοηθήσει τις ΗΠΑ,
Τρεις χώρες σε μικρό ή μεγάλο βαθμό ήταν η εξαίρεση στον… κονόνα.
Η Πορτογαλία που παραχώρησε τη βάση στις Αζόρες
Η Ολλανδία, η οποία χωρίς να ενημερώσει τους εταίρους στην Ευρωπαϊκή Ένωση που τότε λεγόταν ΕΟΚ, διέθεσε αεροδρόμια
Στην Ελλάδα ασκήθηκαν πιέσεις στον Γεώργιο Παπαδόπουλο που είχε αρχίσει τη φιλελευθεροποίηση του δικτατορικού καθεστώτος. Έπειτα από διαπραγματεύσεις χρησιμοποιήθηκαν στρατιωτικά αεροδρόμια στην Αττική και η Ναυτική Βάση της Σούδας.
Την ιδια μέρα οι Σοβιετικοί άρχισαν να ενισχύουν με στρατιωτικό υλικό Αίγυπτο και Συρία από τον αέρα, αλλά και τη θάλασσα.
Η Ισραηλινή αντεπίθεση είχε αποτέλεσμα. Στην Αίγυπτο τα στρατεύματα έφθασαν 70 χλμ. έξω από το Κάιρο, ενώ στη Δαμασκό ήταν σε απόσταση ήταν σχεδόν η μισή, 36 χλμ.!
Ο ΟΗΕ στις 22 του μήνα διέταξε την κατάπαυση τοιυ πυρός με τις δύο υπερδυνάμεις να συνηγορούν σε αυτό. Οι εχθροπραξίες όμως συνεχίστηκαν σε μικρότερη κλίμακα σε όλα σχεδόν τα μέτωπα.
Οι απώλειες και των δύο πλευρών ήταν μεγάλες. Το Ισρήλ είχε 2.800 νεκρούς, η Αίγυπτος 15.000 και η Συρία 35.000 αν και οι δύο τελευταίες ποτέ δεν τις έκαναν επίσημα γνωστές, Ακόμη καταγράφηκαν 180 Κουβανοί νεκροί και 23 Ιορδανοί.
Οι Σοιβετικοί είχαν στρατιωτικούς παρατηρητές στις δύο χώρες που επιτέθηκαν στο Ισραήλ. Αν και επίσημα δεν ανακοινώθηκαν απώλειες, αμέσως μετά την κατάπαυση του πυρός η Μόσχα άρχισε να εγκρίνει μεγάλο αριθμό αιτήσεων Σοβιετικών πολιτών με εβραϊκή καταγωγή για επιστροφή στο Ισραήλ. Πολλοί από τους πρωταγωνιστές της εποχής υποστήριξαν ότι το σοβιετικό καθεστώς προχώρησε σε αυτή την κίνηση για να επαναπατρήσει τους αιχμαλώτους παρατηρητές που είχε συλλάβει σε Συρία και Αίγυπτο ο ισραηλινός στρατός και να διασωθεί το γόητρο της χώρας.
Υπήρχαν όμως και ελληνικές… παράπλευρες απώλειες. Από επιδρομή της ισραηλινής αεροπορίας στο λιμάνι της Λατάκειας στη Συρία βομβαδίστηκε το εμπορικό «Τσιμένταρχος» της ΑΓΕΤ Ηρακλής που είχε μεταφέρει τσιμέντο. Από την επίθεση σκοτώθηκαν δύο βολιώτες ναυτικοί, ο Γιώργος Δαμαλάς 28 χρόνων και ο Νέστορας Κοντογιάννης 29, παντρεμένοι με παιδιά.
Στο Ισραήλ μπορεί να απάντηση να ήταν σκληρή, αλλά η κυβέρνηση της Γκόλντα Μεΐρ δεν απέφυγε την σκληρή κριτική για την αδράνεια των πρώτων ημερών και τον απόλυτο αιφνιδιασμό. Ο Μοσιέ Νταγιάν παραιτήθηκε, ενώ και η ίδια η πρωθυπουργός τον ακολούθησε λίγους μήνες αργοτερα στις 11 Απριλίου 1974.
Στην Αίγυπτο ο πρόεδρος Σαντάτ είχε παρέμβει στις στρατιωτικές επιχειρήσεις χωρίς ιδιαίερη επιτυχία. Τη… νύφη πλήρωσε ο αρχηγός του Στρατού που απαλλάχτηκε των καθηκόντων του. Εξορίστηκε κι όταν επέστρεψε στη χώρα τέθηκε σε κατοίκον περιορισμό.
Ακόμα χειρότερα ήταν τα πράγματα στη Συρία όπου στρατιωιτικός διοικητής εκτελέστηκε μετά από πρόχειρη δίκη πριν τελειώσει ο πόλεμος. Επίσημα ανακοινώθηκε ότι σκοτώθηκε σε ισσραηλινή επίθεση!
