Ήταν Παρασκευή 22 Νοεμβρίου 1963. Στις Ανατολικές πολιτείες των ΗΠΑ η ώρα ήταν 12.30 το μεσημέρι. Στην Ελλάδα 8.30 το βράδυ. Οι εφημερίδες σχεδίαζαν τις πρώτες σελίδες τους σε μια εποχή που υπήρχε σαφέστατη διάκριση μεταξύ πρωινών και απογευματινών φύλλων. Οι πρωινές είχαν, περίπου, έτοιμη την ύλη τους θα έκλειναν γύρω στα μεσάνυχτα, ενώ οι απογευματινές θα ξενυχτούσαν. Η τελευταία έκδοση θα τυπωνόταν νωρίς το πρωί.
- Από τον Άγγελο Μενδρινό
Ξαφνικά όλα ανατράπηκαν. Η είδηση της δολοφονίας του Αμερικανού Προέδρου Τζον Φιτζέραλντ Κένεντι δεν έφερε τα πάνω κάτω μόνο στον ελληνικό Τύπο, αλλά και σε όλο τον κόσμο.
Ο Κένεντι ήταν ο πρώτος πρόεδρος που έφερε το λάιφ στάιλ στην Αμερικανική πολιτική σκηνή. Είχε μια ωραία γυναίκα, την Τζάκι, διαφήμιζε τις οικογενειακές του στιγμές, αλλά τρία χρόνια νωρίτερα είχε νικήσει με μόλις 112.000 ψήφους τον Ρίτσαρντ Νίξον. Η νίκη ήταν οριακή αφού σε ποσοστά υπερίσχυσε με μόλις 0,17%.
Σε μια εποχή που το τηλέτυπο, μουσειακό είδος πλέον, ήταν η μόνη επαφή με τον έξω κόσμο, οι εφημερίδες έπρεπε να αναδιατάξουν την ύλη τους και να βρουν όσες περισσότερες πληροφορίες μπορούσαν για το μεγάλο γεγονός.
Στις πρωινές κυριαρχούσε η Ακρόπολις (εκείνη την χρονιά είχε 73.615 φύλλα την ημέρα) με τη δύναμή της στην περιφέρεια. Στην πρώτη σελίδα μάλιστα υπάρχει και η τηλεφωτογραφία του AP μαζί με τις λεζάντες στα αγγλικά για να τονίσει την έγκαιρη ενημέρωση.
Το Βήμα του ΔΟΛ είχε ημερήσια κυκλοφορία 43.790 φύλλων. Στο πρωτοσέλιδό της φιλοξενεί φωτογραφία του Κένεντι, αλλά και του διαδόχου του Λίντον Τζόνσον.
Η Καθημερινή της Ελένης Βλάχου (40.924 ημερήσια κυκλοφορία) δίνει την περιγραφή της στιγμής της δολοφονίας στην ανοιχτή Κάντιλακ με την Τζάκι δίπλα του, ενώ υπάρχει και το βασικό άρθρο για τον εκλιπόντα. Αργότερα το συγκρότημα της οδού Σωκράτους θα αποκτήσει τα δικαιώματα του βιβλίου του Κένεντι «η σκιαγραφία των γενναίων» που θα δημοσιευθεί στην εφημερίδα της, αλλά θα κυκλοφορήσει και βιβλίο από τον εκδοτικό της οίκο, τον Γαλαξία.
Η Ελευθερία του Πάνου Κόκκα (30.914 φύλλα την ημέρα) ανήκε στον κεντρώο χώρο με σαφή προτίμηση στον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη που ακολούθησε στην αποστασία χάνοντας μεγάλο μέρος της κυκλοφορίας της. Όπως και η Καθημερινή δίνει βάση στο δράμα της Τζάκι Κέναντι που αργότερα φυσικά έγινε Τζάκι Ωνάση
Η Αυγή (19.255 φύλλα) καταγράφει κι αυτή πέρα από το γεγονός και τις παγκόσμιες αντιδράσεις. Τις επόμενες μέρες θα τονίσει ότι ο Κένεντι εκτελέστηκε από τα ακροδεξιά στοιχεία της χώρας του και θα… δείχνει τη ρατσιστική οργάνωση Κου-Κλουξ-Κλαν.
Ο Εθνικός Κήρυξ (13.017 φύλλα) απευθυνόταν στη σκληρή Δεξιά. Στέκεται και αυτή στο γεγονός παρουσιάζοντας στην πρώτη της σελίδα κι ένα πλήρες βιογραφικό του δολοφονημένου προέδρου.
Οι απογευματινές εφημερίδες είχαν την άνεση στη διάρκεια της νύχτας να έχουν περισσότερες πληροφορίες, όπως παράδειγμα τη σύλληψη του δολοφόνου, του Λι Χάρβεϊ Όσβαλντ που κι αυτός με τη σειρά του σκοτώθηκε από τον Τζακ Ρούμπι, ο οποίος πέθανε στη φυλακή.
Τα Νέα (118.481 φύλλα) δίνουν έμφαση στα όσα υποστηρίζει ο Όσβαλντ, αλλά αναφέρεται και στο… δράμα της Τζάκι.
Η Αθηναϊκή (49.954) του Γιάννη Παπαγεωργίου κάλυπτε τον ίδιο χώρο με Τα Νέα και στο παρελθόν η μάχη για την πρώτη θέση ήταν σκληρή. Τελικά δεν άντεξε και περιορίστηκε στη 2η θέση αισθανόμενο την απειλή της Απογευματινής και της Μεσημβρινής. Με σαφώς πιο λαϊκά στοιχεία συγκρίνει τον Κένεντι με τον Λίνκολν.
Η Απογευματινή (49.671) του συγκροτήματος των αδελφών Μπότση δέχεται, μερικώς, την άποψη ότι ο Κένεντι υπήρξε θύμα συνωμοσίας τονίζοντας τη θέση του Όσβαλντ ότι είναι αθώος.
Η Μεσημβρινή (41.555) η εφημερίδα που είχε δημιουργήσει δύο χρόνια νωρίτερα η Ελένη Βλάχου έβλεπε την κυκλοφορία της να ανεβαίνει εντυπωσιακά με τις φρέσκιες δημοσιογραφικές της ιδέες. Δίνει άλλη διάσταση, με την παγκόσμια αγωνία για τις εξελίξεις…
Η Βραδυνή (36.286 φύλλα) ασπάζεται το σενάριο ενός οργανωμένου σχεδίου
Το Έθνος (24.873 φύλλα) ήταν η παραδοσιακά κεντρώα εφημερίδα, αντικομουνιστική που αργότερα θα έκανε πήγαινε προς τα αριστερά υποστηρίζοντας τον Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτά αργότερα. Εκείνη την ημέρα είδε… κομμουνιστικό δάκτυλο «βαφτίζοντας» τον Όσβαλντ κομμουνιστή.
Ο Ελεύθερος Τύπος (13.407) ήταν μια βραχύβια έκδοση, δεν είχε σχέση με την σημερινή και ήταν η πρώτη εμφάνιση του Κίτσου Τεγόπουλου στον χώρο των εφημερίδων. Κεντροαριστερή δεν κατάφερε να σταθεί κυκλοφοριακά και λίγο αργότερα διέκοψε την έκδοσή του. Εντυπωσιακό το γράφημα με την δολοφονία του Αμερικανού προέδρου.
Η Νίκη (4.509 φύλλα) ήταν κι αυτή μια βραχύβια έκδοση. Η μικρή κυκλοφορία της επέτρεπε να τυπώνεται αργότερα, στις 12 το μεσημέρι όπως αναφέρει.
Το Εμπρός ήταν ένα ιστορικό φύλλο που είχε μεταβληθεί από καθημερινή πρωινή εφημερίδα σε Σαββατιάτικο φύλλο με πολλά αναγνώσματα, αλλά και πολιτική ενημέρωση. Είχε μεγάλη κυκλοφορία και πρόλαβε την είδηση βάζοντας μια ολοσέλιδη φωτογραφία του Κένεντι.
Και στη Θεσσαλονίκη υπήρχε εκδοτικό συγκρότημα, Του Ιωάννη Βελλίδη, Στην πρωινή Μακεδονία έχει προλάβει την είδηση για τη σύλληψη υπόπτου.
Η απογευματινή της έκδοση, η Θεσσαλονίκη, μετρούσε λίγους μήνες ζωής. Θεωρώντας ότι το μεσημέρι η είδηση είναι γνωστή στρέφεται στον δολοφόνο και τις έρευνες για τα κίνητρά του.
Ο Κένεντι είχε έτοιμη την ομιλία του που θα έκανε στο Ντάλας. Σε αυτή υπήρχε και μια παράγραφος που αφορούσε την Ελλάδα. Θα έλεγε:
«Το 70%, περίπου, της στρατιωτικής βοήθειας μας παρέχεται εις εννέα στρατηγικά σημαντικές χώρες, οι οποίες , αμέσως ή εμμέσως, είναι εκτεθειμένες και απειλούνται από κομμουνιστική επίθεση. Οι χώρες αυτές είναι το Βιετνάμ (Νότιο), η Ελεύθερη Κίνα (Ταϊπέι), η Κορέα (Νότια), η Ινδία, το Πακιστάν, η Ταϊλάνδη, η Ελλάδα, η Τουρκία και η Περσία (Ιράν). Καμία από τις χώρες αυτές δεν διαθέτει βοηθητικές πηγές για τη συντήρηση των στρατιωτικών της δυνάμεων…»
Στις ΗΠΑ δεν υπήρχε CNN με συνεχή ενημέρωση, αλλά τα εθνικά δίκτυα διέκοψαν το πρόγραμμά τους για να δώσουν πληροφορίες για τη δολοφονία.
Το CBS μετέδωσε πρώτο την είδηση από τον Γουόλτερ Κρονκάιτ που δεν μπόρεσε να συγκρατήσει τα δάκρυά του. Ακολούθησαν το NBC και το ΑΒC. Για τέσσερις μέρες και τα τρία μεγάλα δίκτυα προσάρμοσαν το πρόγραμμά τους σε ένα μεγάλο δελτίο ειδήσεων.
Η αναγγελία της δολοφονίας από το CBS:
Ένας τοπικός σταθμός στο Ντάλας είχε το θλιβερό προνόμιο να διακόψει το πρόγραμμα του Ήταν ο WFAA. Η δολοφονία του Κένεντι έγινε δύο τετράγωνα από τις εγκαταστάσεις του. Δείτε την αναγγελία, τη συνέντευξη με τον Άμπρααμ Ζαπρούντερ που κινηματογράφησε τη σκηνή της δολοφονίας, αλλά το φιλμ δεν μπόρεσε να προβληθεί αφού δεν υπήρχαν τα τεχνικά μέσα για την επεξεργασία. Σημαντική λεπτομέρεια ο κινηματογραφιστής πήγε στο στούντιο με αστυνομική προστασία! Παρατηρήστε την άνεση του παρουσιαστή, αλλά και το τσιγάρο που καπνίζει στη διάρκεια της εκπομπής!
Την απάντηση στο ποιος τελικά σκότωσε τον Κένεντι δεν θα την μάθουμε σε όλη την έκτασή της ποτέ. Η επικρατέστερη εκδοχή πάντως δείχνει τη μαφία. Αιτία η βοήθεια που έδωσε μετά την παράκληση του πάτερ φαμίλια Τζο Κένεντι, χωρίς να το ξέρουν οι γιοί του, που είχε στενές σχέσεις μαζί της από τον καιρό της ποτοαπαγόρευσης. Η μαφία βοήθησε στην εκλογή, αλλά η επιμονή του προέδρου να ορίσει τον αδελφό του Ρόμπερτ υπουργό Δικαιοσύνης και να τους καταδιώξει ήταν το… λάθος του. Οι μαφιόζοι αρχικά είχαν αποφασίσει να σκοτώσουν τον Ρόμπερτ και το έκαναν χρόνια αργότερα, αλλά τελικά επικράτησαν αυτοί που υποστήριξαν ότι μετά θα αντιμετώπιζαν την οργή του Προέδρου.
