Διαχρονικά στα καφενεία της Ελλάδας ακούγεται μια φράση όποτε η κουβέντα έρχεται στα πολιτικά. Μεταξύ πρέφας και πλακωτού: «Μωρέ δεν υπάρχει ένας πολιτικός που να πάει τους απατεώνες στην κρεμάλα».
Κι όμως υπήρξε ένας τέτοιος. Δεν ήταν ακριβώς πολιτικός, αλλά στρατιωτικός με πλάκα τα γαλόνια που ως πολιτικός δεν τα πήγε και τόσο καλά. Για ένα μικρό διάστημα κυβέρνησε την Ελλάδα σε μια εποχή που τα πραξικοπήματα ήταν… μόδα. Ήταν ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ήρωας της Μικρασιατικης Εκστρατείας το 1922 που το βράδυ της 24ης Ιουνίου 1925 με πραξικόπημα ανέβηκε στην εξουσία.
Μια από τις πρώτες ενέργειές του ήταν το Διάταγμα περί απαγχονισμού των καταχραστών. Και εκείνη την εποχή τα σκάνδαλα ήταν στην ημερήσια διάταξη. Ένα μήνα μετά την άνοδό του στην εξουσία το δημοσιεύει.
Τα δικαστήρια θα ήταν μεικτά. Θα τα αποτελούσαν στρατιωτικοί, αλλά και λαϊκοί, με τους πρώτους να έχουν τον βασικό λόγο.
Οι πρώτες δίκες είχαν βαριές ποινές, αλλά οι κατηγορούμενοι δεν έφταναν μέχρι την αγχόνη.
Οι εφημερίδες παρά το καθεστώς λογοκρισίας θεωρούσαν ότι στο τέλος η τιμωρία θα αφορούσε τα… μικρά ψάρια. Οι καρχαρίες του δημοσίου χρήματος θα ξέφευγαν. Απόδειξη η γελοιογραφία ης εφημερίδας Εμπρός λίγες μέρες μετά τη δημοσίευση του διατάγματος.
Υπήρξε όμως μια δίκη που συγκέντρωσε το ενδιαφέρον όλων. Επρόκειτο για καταχρήσεις στη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας. Ήταν ένα θέμα που… πονούσε τη χώρα. Μόλις είχαν συμπληρωθεί τρία χρόνια από τον ξεριζωμό του ελληνισμού της Μικράς Ασίας.
Η δίκη άρχισε στις 16 Οκτωβρίου με 21 κατηγορούμενους που είχαν παραπεμφθεί με επτά βουλεύματα.
Κατέθεσαν 250 άνθρωποι, 150 ως μάρτυρες κατηγορίας και άλλοι 100 ως υπεράσπισης, ενώ 30 δικηγόροι, οι καλύτεροι της εποχής έδωσαν μάχη για την αθώωση των κατηγορουμένων.
Στις 24 Νοεμβρίου βγήκε η απόφαση. Ο επίτροπος Μπουφίδης είχε ζητήσει την καταδίκη σε θάνατο εννέα κατηγορουμένων, αλλά τελικά το δικαστήριο αποφάσε την εσχάτη των ποινών για τρεις από αυτούς.
Ο πρόεδρος του δικαστηρίου Δάρρας ανακοινώνοντας την απόφαση εξέφρασε την ευχή να μην πραγματοποιηθούν οι εκτελέσεις.
Μάλιστα όπως διαβάζουμε στην Εστία έγιναν και τα σχετικά διαβήματα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Ναύαρχο Κουντουριώτη, αλλά και τον πρωθυπουργό Θεόδωρο Παγκαλο.
Οι εκτελέσεις όμως έγιναν, αλλά οι τρεις μελλοθάνατοι έγιναν δύο με απόφαση του Πάγκαλου.
Οι περισσότερες εφημεριδες κάλυψαν με εντυπωσιακό τρόπο το γεγονός. Η εκτέλεση έγινε στο Γουδή, στις 26 Νοεμβρίου και χιλιάδες κόσμου έτρεξε να παρακολουθήσει το… θέαμα.
Ουσιαστικά θύμιζαν σημερινές τηλεοπτικές εκπομπές. Ενημέρωσαν τους αναγνώστες τους για το τι έφαγαν λίγο πριν την εκτέλεση οι δύο μελλοθάνατοι (κοκορέτσι και σταφύλια), για τις τελευταίες τους επιθυμίες και άλλα πολλά…
Ελάχιστες απέφυγαν να δημοσιεύσουν φωτογραφίες. Μεταξύ αυτών η Καθημερινή και η Εστία. Η τελευταία μάλιστα δεν παρέλειψε να διαχωρίσει τη θέση της με σχετικό σχόλιο στην πρώτη σελίδα
Σε μια εποχή που πρόσφυγες από τη Μικρά Ασία αντιμετώπιζαν σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης κάποιες εφημερίδες έσπευσαν να τονίσουν ότι ο δήμιος ήταν πρόσφυγας.
Η συντηρητική εφημερίδα Πρωία αποκατέστησε την τάξη κάνοντας ρεπορτάζ και σε αυστηρό ύψος απάντησε στη συκοφαντία…
Μπορεί ο κόσμος να γέμισε ασφυκτικά την πλατεία στο Γουδή, αλλά όπως συμβαίνει συνήθως οι δεύτερες σκέψεις επικράτησαν. Το γεγονός της δημόσιας εκτέλεσης, του τρόπου με τον οποίο έγινε η δίκη και η σπουδή να εκτελεστεί η απόφαση δημιούργησαν αρνητικές επιπτώσεις για την κυβέρνηση όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό.
Οι δίκες συνεχίστηκαν, αλλά οι ποινές ήταν σαφώς μικρότερες και τελικά τον Σεπτέμβριο του 1926 το Διάταγμα αποσύρθηκε.
