Η Mαργκρέτε Βεστάγκερ είναι μία από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες της Ε.Ε. Η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι γνωστή για την επιβολή προστίμων πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ σε αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, γεγονός που της χάρισε το προσωνύμιο «η κυρία των φόρων» από τον πρώην πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Τώρα, η Δανή επίτροπος, υπεύθυνη για τον ανταγωνισμό και τις ψηφιακές πολιτικές επί σχεδόν δέκα χρόνια ετοιμάζεται να αποχαιρετήσει τις Βρυξέλλες με μια απροσδόκητη αλλά εντυπωσιακή νίκη πολλών δισεκατομμυρίων ευρώ που, όπως είπε η ίδια, την έκανε να κλάψει. O λόγος για την αιφνιδιαστική δικαστική νίκη επί της Apple.
Το ανώτατο δικαστήριο της Ε.Ε. ανέτρεψε προηγούμενη απόφαση για να επαναφέρει τη διαπίστωση της Βεστάγκερ του 2016, ότι οι φορολογικές ρυθμίσεις της Apple με την Ιρλανδία συγκέντρωσαν περίπου 13 δισεκατομμύρια ευρώ σε παράνομες κρατικές ενισχύσεις. Η απόφαση αποτέλεσε σοκ, καθώς η Βεστάγκερ είχε χάσει προηγούμενες φορολογικές υποθέσεις που αφορούσαν την Amazon και την Engie. «Ηταν μια νίκη που με έκανε να κλάψω γιατί είναι πολύ σημαντική» δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου στις Βρυξέλλες. «Είναι πολύ σημαντικό να δείξουμε στους Ευρωπαίους φορολογούμενους ότι μια στο τόσο η φορολογική δικαιοσύνη μπορεί να αποδοθεί. Με τις απώλειες που είχαμε, ξέρετε, όλοι γύρω μου έλεγαν: “Προετοιμαστείτε για αρνητικές επιπτώσεις”. Ετσι, αυτό είναι πολύ θετικό και είχα προετοιμαστεί για ένα σκληρό χείλος, αντιμετωπίζοντας μια πιθανή ήττα» είπε. Η Βεστάγκερ δήλωσε ότι η υπόθεση έδειξε «στους φορολογουμένους ότι μπορεί να υπάρξει δικαιοσύνη» και ότι οι μεγάλες εταιρίες «δεν είναι υπεράνω του νόμου όταν πρόκειται για τη φορολογία».
Το ανώτατο δικαστήριο της Ε.Ε. αποφάνθηκε οριστικά ότι οι χαμηλοί φόροι που κατέβαλλε επί δεκαετίες στην Ιρλανδία ο αμερικανικός τεχνολογικός γίγαντας αποτελούσαν παράνομη επιδότηση. Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης (ΔΕΕ) απέρριψε την προσφυγή της Apple κατά της Κομισιόν και αποφάσισε να διατηρηθεί η απόφαση για αναδρομική καταβολή φόρων ύψους 13 δισεκατομμυρίων ευρώ από τον αμερικανικό κολοσσό των νέων τεχνολογιών προς το ιρλανδικό δημόσιο. Το ανώτατο δικαστήριο της Ε.Ε. ακύρωσε προηγούμενη απόφαση κατώτερου δικαστηρίου για την υπόθεση, επισημαίνοντας ότι «επιβεβαιώνει την απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2016: Η Ιρλανδία χορήγησε στην Apple παράνομη βοήθεια, την οποία η Ιρλανδία καλείται να διεκδικήσει πίσω», θέτοντας τέλος στη μακροχρόνια διαμάχη. Η Επιτροπή το 2016 διέταξε το Δουβλίνο να ανακτήσει έως και 13 δισεκατομμύρια ευρώ (14,4 δισεκατομμύρια δολάρια) σε καθυστερημένους φόρους από την Apple, λέγοντας τότε ότι η τεχνολογική εταιρία είχε λάβει «παράνομα» φορολογικά οφέλη από την Ιρλανδία κατά τη διάρκεια δύο δεκαετιών.
Η Apple και η Ιρλανδία άσκησαν έφεση κατά της απόφασης της Επιτροπής το 2019 και το 2020 το Γενικό Δικαστήριο της Ε.Ε. ακύρωσε την απόφαση της Κομισιόν κρίνοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκείς αποδείξεις ότι η ιρλανδική κυβέρνηση έδωσε στην Apple φορολογικό πλεονέκτημα. Αυτός ήταν και ο λόγος που ο Ντόναλντ Τραμπ είχε αντιδράσει, υποστηρίζοντας ότι η Βεστάγκερ μισεί τις ΗΠΑ. Σε χωριστή απόφασή του, το ανώτατο δικαιοδοτικό όργανο της Ε.Ε. με έδρα το Λουξεμβούργο επιβεβαίωσε πρόστιμο 2,4 δισ. ευρώ σε βάρος της Google για πρακτικές που αντιβαίνουν στον ανταγωνισμό. Οι δύο εταιρίες εξέφρασαν αμέσως την «απογοήτευσή» τους με χωριστές ανακοινώσεις.
Νομικοί κύκλοι σχολιάζουν πως η απόφαση έχει σημαντικό αντίκτυπο στο πόσο εύκολα τα κράτη-μέλη της Ε.Ε. θα προσφέρουν σημαντικά φορολογικά… δώρα σε μεγάλες επιχειρήσεις και κυρίως πολυεθνικές, προκειμένου να προσελκύσουν επενδύσεις και να δημιουργήσουν νέες θέσεις εργασίας. Πρόκειται για τις λεγόμενες «gatekeepers», εταιρίες που αναγνωρίζεται ότι διαδραματίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην ψηφιακή αγορά λόγω του μεγέθους τους και της σημασίας τους. Βασικά πρόκειται για εκείνες τις διαδικτυακές πλατφόρμες που προσφέρουν υπηρεσίες μεταξύ καταναλωτών και επιχειρήσεων, και έχουν γίνει πλέον απαραίτητες για χιλιάδες επιχειρήσεις και εκατομμύρια χρήστες. Να σημειωθεί ότι είναι σε εξέλιξη τουλάχιστον πέντε νέες έρευνες για τους αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς Microsoft και Apple, αξιολογώντας κατά πόσο ορισμένες από τις υπηρεσίες των εταιριών πρέπει ή δεν πρέπει να χαρακτηρίζονται gatekeepers. Η Ε.Ε. προσπάθησε με τον νόμο για τις ψηφιακές αγορές να πατάξει τις πρακτικές των μεγάλων εταιριών τεχνολογίας κατά του ανταγωνισμού. Μικρότερες εταιρίες του διαδικτύου και άλλες επιχειρήσεις έχουν καταγγείλει ότι πλήττονται από τις επιχειρηματικές πρακτικές αυτών των εταιριών.
Ποιος θα διαδεχθεί την «κυρία των φόρων» στην Κομισιόν
Τα διεθνή μέσα δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στα σενάρια που αφορούν τα πρόσωπα και τις χώρες της Ε.Ε. που διεκδικούν το πολύκροτο χαρτοφυλάκιο, θεωρώντας πως η επιλογή θα κρίνει το αν η νέα Κομισιόν σκοπεύει να διατηρήσει ή όχι τη σκληρή γραμμή της Βεστάγκερ. Οι «Financial Times», σε πρόσφατο δημοσίευμά τους, υποστήριξαν πως ισχυρός διεκδικητής της θέσης είναι η Τερέζα Ριμπέρα, νυν αντιπρόεδρος στη σοσιαλιστική κυβέρνηση του Πέδρο Σάντσεθ. Κι αυτό με δεδομένο πως στο χαρτοφυλάκιο θα εντάσσεται και η εφαρμογή του Green Deal της Ε.Ε. με τη χαλάρωση των κανόνων που διέπουν τις επιδοτήσεις για τον κλάδο, κάτι που είναι ψηλά στην ατζέντα της ευρωομάδας των Σοσιαλιστών για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της Ενωσης. Στην περίπτωση αυτή, ενδεχομένως να ακολουθήσει και η υιοθέτηση πιο ευέλικτης στάσης από τις Αρχές ανταγωνισμού ειδικά στην εξέταση μεγάλων συγχωνεύσεων, προκειμένου οι ευρωπαϊκοί όμιλοι να μπορούν να ανταγωνιστούν καλύτερα τα μεγαθήρια των ΗΠΑ και της Κίνας. Ομως η υποψηφιότητα της Ριμπέρα σκοντάφτει στο φιλοπυρηνικό λόμπι στις Βρυξέλλες και το ΕΛΚ φέρεται να πιέζει την πρόεδρο της Κομισιόν να μη διορίσει την Ισπανίδα.
Πηγή: Κυριακάτικη δημοκρατία
