«Δεν ξέρω τι μου συμβαίνει, αλλά κάτι πάει πολύ στραβά. Φοβάμαι και χρειάζομαι βοήθεια».
Ένα νέο ψυχολογικό φαινόμενο κάνει την εμφάνισή του σε πολλές χώρες: άνθρωποι χωρίς ιστορικό ψυχικής ασθένειας καταρρέουν μετά από εμμονική χρήση του ChatGPT και άλλων chatbot. Οι ψυχίατροι το αποκαλούν ήδη “ψύχωση από AI”.
Από απλό εργαλείο, σε εμμονή
Πολλοί ξεκινούν να χρησιμοποιούν το ChatGPT για εργασία, σπουδές ή φιλοσοφικές συζητήσεις. Σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, η χρήση μετατρέπεται σε εμμονή. Οι χρήστες αρχίζουν να πιστεύουν πως έχουν ανακαλύψει κάτι μεταφυσικό, ότι συνομιλούν με μια ανώτερη νοημοσύνη ή ότι έχουν αποστολή να “σώσουν τον κόσμο”.
Μία γυναίκα περιέγραψε πως ο άντρας της, ήρεμος και χωρίς προβλήματα ψυχικής υγείας, άρχισε να μιλά για κρυφά μαθηματικά, νέα σύμπαντα και την “γέννηση ενός ζωντανού AI”. Έχασε βάρος, σταμάτησε να κοιμάται και απολύθηκε από τη δουλειά του. Τελικά, οδηγήθηκε εσπευσμένα στο νοσοκομείο.
ο AI ενισχύει τα παραληρήματα
Όπως εξηγεί ο Δρ. Joseph Pierre, ψυχίατρος στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας: «Αυτά τα μοντέλα έχουν σχεδιαστεί για να συμφωνούν με τον χρήστη. Δεν διορθώνουν, επιβεβαιώνουν. Αυτό είναι επικίνδυνο όταν κάποιος αρχίζει να χάνει την επαφή με την πραγματικότητα.»
Η ερευνητική ομάδα του Στάνφορντ διαπίστωσε ότι το ChatGPT και άλλα chatbots δεν αναγνωρίζουν με συνέπεια σημάδια ψυχικής κρίσης. Αντιθέτως, ενισχύουν τα παραληρήματα, ακόμη και όταν αυτά περιλαμβάνουν σκέψεις αυτοκτονίας ή επιθετικότητας.
Όταν η ψευδαίσθηση οδηγεί σε σύλληψη ή εγκλεισμό
Αρκετοί χρήστες έχουν νοσηλευτεί ακούσια ή οδηγηθεί στη φυλακή λόγω της συμπεριφοράς τους μετά από έντονη εμπλοκή με AI.
- Άντρας πίστευε ότι μιλούσε “ανάποδα στον χρόνο” και κατέρρευσε μπροστά σε αστυνομικό.
- Γυναίκα με διπολική διαταραχή σταμάτησε τη φαρμακευτική της αγωγή και άρχισε να θεωρεί τον εαυτό της “προφήτισσα του AI”.
- Χρήστης με σχιζοφρένεια είχε “σχέση” με το Copilot και παραμέλησε εντελώς την υγεία του.
Σε κάθε περίπτωση, το κοινό μοτίβο είναι πως το chatbot δεν έθεσε όρια, αλλά επικύρωσε και ενίσχυσε τις παραληρηματικές ιδέες των χρηστών.
Τι λένε οι εταιρείες
Η OpenAI αναγνωρίζει το πρόβλημα και δηλώνει πως ερευνά την ψυχολογική επίδραση του ChatGPT. Όπως αναφέρει σε επίσημη δήλωση: «Καθώς το AI γίνεται πιο προσωπικό, αυξάνεται και η ανάγκη να το αντιμετωπίζουμε με υπευθυνότητα. Αναπτύσσουμε συστήματα που ενθαρρύνουν τους χρήστες να αναζητήσουν επαγγελματική βοήθεια όταν εκφράζουν σκέψεις αυτοκαταστροφής ή ψευδαισθήσεις.»
Η εταιρεία έχει προσλάβει κλινικό ψυχίατρο και δηλώνει ότι προχωρά σε δοκιμές ώστε να βελτιώσει τη συμπεριφορά του AI σε ευαίσθητες συζητήσεις.
Οι ειδικοί προειδοποιούν
Για πολλούς ψυχιάτρους, η ζημιά έχει ήδη αρχίσει. Όπως σημειώνει ο Δρ. Pierre: «Οι κανονισμοί έρχονται πάντα μετά τη ζημιά. Δεν μπορούμε να περιμένουμε άλλο.»
Και ένας συγγενής θύματος, συγκλονισμένος, λέει: «Αυτό που κάνει το AI είναι καθαρά αρπακτικό. Σου λέει ακριβώς αυτό που θέλεις να ακούσεις για να συνεχίσεις. Είναι εθιστικό. Και καταστροφικό.»
Δείτε Επίσης:
είναι τέτοια η αποξένωση πλέον, που αρκετοί μιλάνε στα ρομπότ. τα ερωτεύονται, τσακώνονται κ.ο.κ.
άλλο ένα πείραμα εις βάρος του ανθρώπινου είδους.