Τα μυστικά κανάλια της ακροδεξιάς στο 27ο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης

• Της Δήμητρας Μακρή

Τα μυστικά κανάλια της ακροδεξιάς και της λειτουργίας της αναδεικνύει το ντοκιμαντέρ «Undercover: Exposing the far right», το οποίο προβλήθηκε στο πλαίσιο του 27ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης.

Όπως αναφέρει το ρεπορτάζ της εφημερίδας «Θεσσαλονίκη», Στο ντοκιμαντέρ ο θεατής παρακολουθεί την ερευνητική δουλειά δημοσιογράφων της οργάνωσης Hope not Hate (Ελπίδα όχι Μίσος) που στόχο έχει να ξεσκεπάσει την ακροδεξιά και να προάγει τρόπους ειρηνικής συμβίωσης. Ειδικότερα, το ντοκιμαντέρ παρουσιάζει: α) πώς κινείται, στρατολογεί μέλη, χρησιμοποιεί το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η άκρα δεξιά, β) πώς ο συγκεκριμένος πολιτικός χώρος, και όσοι εντάσσονται σε αυτόν, δεν ανέχεται τον δημοσιογραφικό έλεγχο έναν από τους βασικούς πυλώνες της φιλελεύθερης δημοκρατίας, γ) ποια σχέση υπάρχει ανάμεσα στο χρήμα και τον ακροδεξιό χώρο, μια σχέση κρυμμένη στο παρασκήνιο με τους πλούσιους χρηματοδότες να παρέχουν «ανάσα» ζωής σε ρατσιστικές απόψεις και ιδέες. Μια χρηματοδότηση που γίνεται στο σκοτάδι παραβιάζοντας κανόνες που εφαρμόζονται σε οργανώσεις και κόμματα. «Φωτίζει» ακόμη, τη ρατσιστική σκέψη ηγετικών στελεχών της αγγλικής ακροδεξιάς, η οποία ωστόσο διαπερνά τα σύνορα της χώρας και τελικά φτάνει και μέσω του διαδικτύου παντού στον κόσμο.

Μια ακόμη πτυχή του ντοκιμαντέρ παρουσιάζει την ευγονική και την προσπάθεια μέσω αναξιόπιστων και απαξιωμένων θεωριών του παρελθόντος, τις οποίες προωθούν και προσπαθούν να αποδείξουν κατά τα άλλα έγκριτοι «επιστήμονες» που με τη χρηματοδοτική στήριξη πλουσίων σε συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας προωθούν και προβάλλουν ναζιστικές ιδέες περί μιας υποτιθέμενης «γονιδιακής υπεροχής της λευκής φυλής» των αρχών του 20ου αιώνα, με στόχο τον διωγμό των μεταναστών και την υποκίνηση ρατσιστικού μίσους. Για παράδειγμα με αμφίβολες έρευνες θέλουν να αποδείξουν πως η λευκή φυλή είναι «πιο ειλικρινής» από τις άλλες ή ότι η συχνότητα της σεξουαλικής ζωής συνδέεται με μια «πολιτισμένη» συμπεριφορά.

Ένα ακόμη σημείο που υπογραμμίζει είναι ο αντίκτυπος του ανεξέλεγκτου τρόπου λειτουργίας των μέσων κοινωνικής δικτύωσης ειδικά όταν γίνεται με τη μορφή χαλκευμένων ειδήσεων που παροτρύνουν σε ρατσιστικό μίσος και μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρότατα επεισόδια όπως αυτά που βίωσε η Αγγλία στις 30 Ιουλίου με 25 Αυγούστου 2024.

Το ντοκιμαντέρ προβλήθηκε την Πέμπτη στην αίθουσα «Φρίντα Λιάππα», στο πλαίσιο του 27ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης. Μια προβολή που έγινε χωρίς προβλήματα, χωρίς εμπόδια όπως εκείνα που ώθησαν το αντίστοιχο Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Λονδίνου να αποσύρει το ντοκιμαντέρ και να μην το προβάλει τον Οκτώβριο του 2024. Ήταν μια απόφαση που κόστισε στους διοργανωτές καθώς οι ίδιοι δεν είχαν αντίρρηση με το περιεχόμενό του, τουναντίον το έβρισκαν εξαιρετικό. Αλλά εξωθήθηκαν σε αυτή την απόφαση λαμβάνοντας υπόψη τους την ασφάλεια των εργαζομένων στο φεστιβάλ που «είχαν κάθε λόγο να μην φοβούνται να εργαστούν». Το ντοκιμαντέρ της Αβάνα Μάρκινγκ, ένα εξαιρετικά δυνατό φιλμ, ακολούθησε την ομάδα Hope not Hate για δύο χρόνια, τις αγωνίες, τον εκφοβισμό, τις απειλές που δέχθηκαν στην προσπάθειά τους να δουλέψουν κατά της ακροδεξιάς στην Αγγλία και αλλού. Η απόφαση του Φεστιβάλ του Λονδίνου υπαγορεύτηκε από όσα συνέβησαν στη χώρα το καλοκαίρι του 2024 όταν τουλάχιστον τρία παιδιά 6, 7 και 9 ετών σκοτώθηκαν σε επίθεση με μαχαίρι σε εκδήλωση της Τέιλορ Σουίφτ. Επεισόδια τα οποία ξέσπασαν αργότερα όταν fake news μιλούσαν για επίθεση που πραγματοποιήθηκε από πρόσφυγα που έφτασε στο νησί το 2023 και ο οποίος ήταν… μουσουλμάνος κάτι το οποίο δεν ίσχυε, μια που ο ύποπτος είχε γεννηθεί στην Ουαλία. Μέσα σε μια μέρα τα επεισόδια επεκτάθηκαν σε όλη την Αγγλία και διήρκεσαν τουλάχιστον μια εβδομάδα με επιθέσεις εναντίον αιτούντων ασύλου. Χιλιάδες άτομα κατέβηκαν στους δρόμους για να προστατέψουν τα κέντρα κράτησης προσφύγων για εννιά ημέρες. Η αστυνομία προσήγαγε 1.300 άτομα εκ των οποίων 800 διώχθηκαν τελικά.