Μια σημαντική επιστημονική ανακάλυψη φέρνει στο φως τη σύνδεση ανάμεσα στο εργασιακό περιβάλλον της μητέρας και τη νευροανάπτυξη του παιδιού. Σύμφωνα με νέα μελέτη που παρουσιάστηκε στο έγκριτο περιοδικό «Occupational & Environmental Medicine», οι γυναίκες που απασχολούνται σε κλάδους με έντονο ψυχολογικό στρες ή με συχνή έκθεση σε επιβλαβή χημικά στοιχεία παρουσιάζουν αυξημένη πιθανότητα να αποκτήσουν παιδί που θα διαγνωστεί με διαταραχή αυτισμού.
Στην έρευνα αυτή συνεργάστηκαν κορυφαία ακαδημαϊκά και ερευνητικά ιδρύματα παγκοσμίου κύρους, ανάμεσα στα οποία η Σχολή Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς, το Χάρβαρντ, το Πανεπιστήμιο Emory, το Drexel, καθώς και εξειδικευμένα εθνικά κέντρα ερευνών και αντικαρκινικά ινστιτούτα της Δανίας.
Η μεθοδολογία και ο όγκος των δεδομένων
Η επιστημονική ομάδα πραγματοποίησε μια βαθιά αναδρομική ανάλυση, μελετώντας το ιστορικό απασχόλησης των γυναικών σε τρία κομβικά στάδια: πριν από τη σύλληψη, κατά τη διάρκεια της κύησης και κατά τους πρώτους μήνες της βρεφικής ηλικίας. Συνολικά εξετάστηκαν τα στοιχεία 1702 παιδιών με αυτισμό που γεννήθηκαν στη Δανία σε ένα ευρύ χρονικό φάσμα τεσσάρων δεκαετιών, συγκεκριμένα μεταξύ 1973 και 2012.
Οι περιπτώσεις αυτές συγκρίθηκαν λεπτομερώς με μια τεράστια ομάδα ελέγχου αποτελούμενη από περισσότερα από 108.000 παιδιά χωρίς τη συγκεκριμένη διάγνωση, έχοντας απόλυτη αντιστοίχιση ως προς το φύλο και τη χρονιά γέννησης. Τα επαγγελματικά δεδομένα αντλήθηκαν από τα επίσημα αρχεία του Μητρώου Συνταξιοδοτικού Ταμείου της Δανίας και ομαδοποιήθηκαν σε επτά μεγάλες κατηγορίες, ενώ οι ερευνητές φρόντισαν να απομονώσουν άλλους καθοριστικούς παράγοντες, όπως η ηλικία της μητέρας, τυχόν προϋπάρχοντα νευροψυχιατρικά προβλήματα, η κοινωνικοοικονομική της κατάσταση και η συνήθεια του καπνίσματος κατά την εγκυμοσύνη.
Οι κλάδοι με τη μεγαλύτερη επιβάρυνση
Τα ευρήματα της έρευνας έδειξαν ότι ο κίνδυνος εμφάνισης αυτισμού ήταν σαφώς υψηλότερος για τις μητέρες που εργάζονταν στις χερσαίες μεταφορές, τη δημόσια διοίκηση και τον στρατό. Πιο αναλυτικά, η απασχόληση σε στρατιωτικά επαγγέλματα ή στον τομέα της άμυνας πριν ή κατά τη διάρκεια της κυήσεως συσχετίστηκε με μια εντυπωσιακή αύξηση της τάξης του 59% στις πιθανότητες εκδήλωσης της διαταραχής.
Το ίδιο ακριβώς ποσοστό αυξημένης πιθανότητας, δηλαδή 59%, εντοπίστηκε και για τις γυναίκες που εργάζονταν στον δικαστικό κλάδο. Παράλληλα, οι μητέρες που απασχολούνταν στις επίγειες μεταφορές εμφάνισαν 24% περισσότερες πιθανότητες να αποκτήσουν παιδί με αυτισμό. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι συσχετίσεις αυτές παρέμεναν ισχυρές για το διάστημα πριν και κατά την εγκυμοσύνη, ενώ εμφάνισαν τάσεις εξασθένησης μετά τη γέννηση, κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας.
Οι ουσίες, το άγχος και οι εξαιρέσεις
Οι επιστήμονες αποδίδουν τα ποσοστά αυτά σε συγκεκριμένους περιβαλλοντικούς και σωματικούς επιβαρυντικούς παράγοντες. Στον στρατιωτικό τομέα, οι έγκυες ενδέχεται να έρχονται σε επαφή με μόλυβδο από τις ασκήσεις πυροβολικού, καθώς και με καυσαέρια ή βιομηχανικούς διαλύτες, ενώ στις μεταφορές κυριαρχεί η εισπνοή προϊόντων καύσης και αιωρούμενων σωματιδίων.
Στην περίπτωση του δικαστικού συστήματος, το όπλο του κινδύνου φαίνεται να είναι το ακραίο εργασιακό στρες, το οποίο προκαλεί σωματική εξάντληση και μπορεί να οδηγήσει σε φλεγμονώδεις αντιδράσεις στον οργανισμό της εγκύου, επηρεάζοντας αρνητικά τη διαμόρφωση του εμβρυϊκού νευρικού συστήματος.
Στον αντίποδα, η μελέτη δεν εντόπισε καμία στατιστικά σημαντική σύνδεση με επαγγέλματα του πρωτογενούς τομέα και της γεωργίας, όπου υπάρχει έκθεση σε φυτοφάρμακα, ενώ το ίδιο ουδέτερα ήταν τα αποτελέσματα για τις αεροπορικές μεταφορές, τις χημικές βιομηχανίες και τον κλάδο του καθαρισμού.
Οι περιορισμοί της επιστημονικής έρευνας
Παρά τα εντυπωσιακά δεδομένα, η ερευνητική ομάδα σπεύδει να θέσει το απαραίτητο επιστημονικό πλαίσιο, διευκρινίζοντας ότι πρόκειται για μια μελέτη παρατήρησης. Αυτό σημαίνει ότι τα στοιχεία καταγράφουν μια υπαρκτή στατιστική τάση, αλλά δεν επαρκούν για να αποδείξουν μια ξεκάθαρη σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
Στους περιορισμούς του εγχειρήματος συγκαταλέγεται το γεγονός ότι η κατηγοριοποίηση έγινε γενικά ανά κλάδο οικονομικής δραστηριότητας και όχι με βάση τα εξειδικευμένα καθημερινά καθήκοντα της κάθε εργαζόμενης. Τέλος, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα συμπεράσματα αυτά, λόγω των ιδιαίτερων κοινωνικών και επαγγελματικών συνθηκών της σκανδιναβικής χώρας, ενδέχεται να μην μπορούν να γενικευθούν με την ίδια ακρίβεια σε πληθυσμιακές ομάδες εκτός της Δανίας.
