Τα ανθεκτικά μικρόβια αποτελούν πλέον μια υπαρκτή και αυξανόμενη απειλή για τα συστήματα υγείας της Ευρώπης, σύμφωνα με νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Η μελέτη εστιάζει κυρίως στα Enterobacterales που εμφανίζουν αντοχή στις καρβαπενέμες και/ή στην κολιστίνη, δύο ισχυρά αντιβιοτικά που χρησιμοποιούνται σε σοβαρές λοιμώξεις.
Εκτεταμένη έρευνα σε 36 χώρες
Η ανάλυση βασίστηκε σε δείγματα του 2019 από 323 νοσοκομεία σε 36 ευρωπαϊκές χώρες, με σχεδόν 3.000 στελέχη Klebsiella pneumoniae και πάνω από 500 στελέχη Escherichia coli.
Οι επιστήμονες δεν περιορίστηκαν στην καταγραφή αντοχής, αλλά προχώρησαν σε γονιδιωματική ανάλυση, εξετάζοντας τη γενετική προέλευση και τον τρόπο εξάπλωσης των στελεχών.
Πολλές εστίες αντί για μία ενιαία «επιδημία»
Το βασικό συμπέρασμα της έκθεσης είναι ότι στην Ευρώπη δεν υπάρχει ένα ενιαίο πρόβλημα, αλλά πολλαπλές εστίες ανθεκτικών μικροβίων με διαφορετικά επίπεδα έντασης.
Ορισμένες χώρες εμφανίζουν σποραδικά περιστατικά, ενώ σε άλλες η κυκλοφορία των ανθεκτικών στελεχών φαίνεται πιο εγκατεστημένη, γεγονός που απαιτεί στοχευμένα μέτρα επιτήρησης και ελέγχου.
Ιδιαίτερη αναφορά στην Ελλάδα
Σημαντικά ευρήματα καταγράφονται και για την Ελλάδα, όπου εντοπίστηκε νέος κλώνος της Klebsiella pneumoniae (ST39) με το γονίδιο αντοχής blaKPC-2.
Σύμφωνα με την έκθεση:
12 από τα 15 ελληνικά νοσοκομεία που συμμετείχαν εντόπισαν το συγκεκριμένο στέλεχος
Μεταγενέστερη ανάλυση επιβεβαίωσε τη συνεχιζόμενη κυκλοφορία του
Το στέλεχος εμφανίζει υψηλά επίπεδα αντοχής και ταχεία εξάπλωση
Αύξηση της αντοχής στην Ευρώπη
Σε σύγκριση με την περίοδο 2013–2014, η επίπτωση των μικροβίων που παράγουν καρβαπενεμάσες αυξήθηκε σημαντικά.
Η συχνότητα περιστατικών ανά 100.000 ημέρες νοσηλείας αυξήθηκε από 2,5 σε 6,6, ενώ αντίστοιχη άνοδος καταγράφεται και στον αριθμό εισαγωγών.
Το στοίχημα της πρόληψης
Το ECDC υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση της μικροβιακής αντοχής δεν αφορά μόνο την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών, αλλά κυρίως την οργάνωση των συστημάτων υγείας.
Απαιτούνται:
- ταχύτερη γονιδιωματική ανάλυση
- ενισχυμένη επιτήρηση στα νοσοκομεία
- έγκαιρη ανίχνευση συρροών
- αυστηρά μέτρα πρόληψης διασποράς
Η έκθεση καταλήγει ότι η έγκαιρη ανίχνευση και ο έλεγχος παραμένουν το πιο κρίσιμο «όπλο» απέναντι στα ανθεκτικά μικρόβια, ειδικά σε χώρες όπου η κυκλοφορία τους έχει ήδη εδραιωθεί.
