Οι άστεγοι συνάνθρωποί μας είναι ένα τραγικό παράδειγμα αποτυχίας κράτους και κοινωνίας, μια εικόνα-γροθιά στο στομάχι και μια υπενθύμιση: όταν τελειώνουν τα πανηγύρια της ευημερίας των αριθμών, η πραγματικότητα «διηγείται» μια διαφορετική ιστορία. Μια ιστορία που, στους δρόμους της Αθήνας, δεν είναι παραμυθένια. Ίσα-ίσα, έχει πολλούς «δράκους».
Έρευνα που διενεργήθηκε από το Τμήμα Κοινωνικής Πολιτικής της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Παντείου Πανεπιστημίου, κατά το διάστημα 20-27 Οκτωβρίου 2025, σε συνεργασία με τον Δήμο Αθηναίων, αναδεικνύει ότι το ζήτημα των αστέγων δεν είναι μόνο χρόνιο φαινόμενο, αλλά δεν αντιμετωπίζεται σύνθετα και πολύπλευρα, όπως θα έπρεπε.
Εκ των βασικών συμπερασμάτων που προέκυψαν από την έρευνα, τα στοιχεία της οποίας θα παρουσιαστούν αναλυτικά σε εκδήλωση με τίτλο «Νέα δεδομένα για τους άστεγους στην Αθήνα» στο Πνευματικό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων (αμφιθέατρο «Αντώνης Τρίτσης») Ακαδημίας 50, την Παρασκευή 26 Ιουνίου, 14.00-16.00, είναι τα εξής:
- ένας στους τρεις ανθρώπους παραμένει χωρίς στέγη για περισσότερα από πέντε χρόνια
- και επτά στους δέκα οδηγούνται σε αυτή την συνθήκη για οικονομικούς λόγους.
Άστεγοι Έλληνες το 70%
Σύμφωνα με τη νέα καταγραφή αστέγων στον Δήμο Αθηναίων, σε δείγμα 681 ατόμων, εκ των οποίων τα 384 εντοπίστηκαν στον δρόμο και τα 297 μέσω φορέων (σ.σ. στα στοιχεία δεν περιλαμβάνονται άνθρωποι που μένουν σταθερά σε διαμερίσματα και δομές υποστηριζόμενης διαβίωσης):
- Τα 2/3 των αστέγων στον Δήμο της Αθήνας είναι άνδρες (71%) και το 1/3 γυναίκες (29%).
- Το 69,9% εξ αυτών είναι Έλληνες.
- Το 62% είναι ηλικίας άνω των 50 ετών.
- Οι κάτω των 30 ετών δεν ξεπερνούν το 8% του συνόλου.
- Σχεδόν δύο στους τρεις (65,8%) ζουν μόνοι τους, χωρίς στήριξη συντρόφου ή οικογενειακού περιβάλλοντος.
- Ένας στους τρεις ανθρώπους (31,6%) βρίσκεται χωρίς αυτόνομη στέγαση για περισσότερα από πέντε χρόνια.
- Το 24,9% παραμένει σε αυτή την κατάσταση από δύο έως πέντε χρόνια.
Οι οικονομικοί λόγοι ως βασικότερη αιτία
- Το 72,2% των καταγεγραμμένων οδηγήθηκε σε απώλεια στέγης εξαιτίας οικονομικών λόγων.
- Ζητήματα υγείας και εξαρτήσεων ανέφερε ως αιτία το 37,9%.
- Οικογενειακά προβλήματα το 30,2%.
Δράσεις του Δήμου Αθηναίων για τους άστεγους στην πόλη
- 1.400 άτομα εξυπηρετούνται από την Ομάδα «Street Work» του ΚΥΑΔΑ
Η διεπιστημονική ομάδα του Street Work του ΚΥΑΔΑ παρέχει υπηρεσίες σε όσους και όσες διαβιούν στον δρόμο. Αυτή τη στιγμή εξυπηρετούνται περίπου 1.400 ενεργοί άστεγοι. Λιγότερα από τα μισά ανήκουν στην ομάδα των λεγόμενων «rough sleepers», δηλαδή ατόμων που κοιμούνται στον δρόμο ή σε ακατάλληλα μέρη για διαβίωση. Οι υπόλοιποι μένουν σε σπίτια που δεν καλύπτουν τις βασικές ανάγκες, φιλοξενούνται από μέλη της οικογένειας ή φίλους, κ.λπ..
- 200 άστεγοι φιλοξενούνται στο Πολυδύναμο Κέντρο Αστέγων
Σύμπλεγμα τριών πολυκατοικιών στην πλατεία Βάθη όπου λειτουργεί ένα Ανοικτό Κέντρο Ημέρας, ένα Υπνωτήριο και δύο Ξενώνες. Το Ανοικτό Κέντρο Ημέρας εξυπηρετεί καθημερινά περισσότερα από 150 άτομα τα οποία δεν είναι ενταγμένα σε κάποια στεγαστική δομή και μέσω του ΑΚΗΑ έχουν πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες (μπάνιο, γεύμα) και σε ψυχοκοινωνική υποστήριξη. Στις στεγαστικές δομές του Πολυδύναμου φιλοξενούνται κάθε ημέρα 200 άτομα για μια μεταβατική περίοδο 6+6 μηνών κατά τη διάρκεια της οποίας ακολουθούν ατομικό σχέδιο δράσης προκειμένου να μπορέσουν να αποχωρήσουν από το Πολυδύναμο και να ζήσουν αυτόνομα.
- 46 νοικοκυριά στο Πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία για Αστέγους»
Ο Δήμος Αθηναίων συμμετέχει στην υλοποίηση του προγράμματος που χρηματοδοτεί το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας. Στον νέο κύκλο, έχει εγκριθεί χρηματοδότηση για 46 νοικοκυριά στον Δήμο Αθηναίων. Συνολικά 58 άστεγοι (46 ενήλικες και 12 ανήλικα) ωφελούνται από το πρόγραμμα, οι περισσότεροι εκ των οποίων έχουν νοικιάσει ήδη σπίτια και βρίσκονται σε διαδικασία εύρεσης εργασίας.
