Μία έρευνα του BBC World Service αποκάλυψε ότι το Instagram προβάλλει επί πληρωμή διαφημίσεις που προωθούν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία, χρησιμοποιώντας όρους όπως «βίντεο βιασμού» και «βίντεο παιδιού» στις διαφημίσεις που εγκρίνονται από τον αλγόριθμο εποπτείας του μέσου. Οι διαφημίσεις συνδέουν τους χρήστες με κανάλια στο Telegram, όπου μπορούν να αγοράσουν το υλικό για μόλις 99 ρουπίες (περίπου 1 δολάριο).
Όταν το BBC ανέφερε μία από τις διαφημίσεις, η πλατφόρμα απάντησε 24 ώρες αργότερα ότι η ανάρτηση δεν παραβίαζε τις οδηγίες κοινότητας, ενώ η Meta αργότερα αφαίρεσε τις διαφημίσεις και ανέστειλε λογαριασμούς, ωστόσο, ένας συνταξιούχος δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας δήλωσε ότι η πλατφόρμα «έβγαζε χρήματα συμμετέχοντας σε εγκληματική δραστηριότητα».
Το χρονικό της αποκάλυψης – Πώς το BBC έφτασε στις διαφημίσεις
Το BBC δημιούργησε έναν ψευδώνυμο λογαριασμό στο Instagram στην Ινδία, αφού κατά τη διάρκεια της έρευνας διαπίστωσε ότι η πλατφόρμα προωθούσε σεξουαλικά προκλητικό περιεχόμενο, ακόμη και όταν κάποιος χρήστης δεν είχε αναζητήσει τέτοιο υλικό. Αυτό περιελάμβανε γυναίκες που δημοσίευαν αναρτήσεις για φαγητό, καιρό και καθημερινή ζωή στην Ινδία, ντυμένες με αποκαλυπτικά ρούχα και χρησιμοποιώντας σεξουαλικά υπονοούμενα στις αναρτήσεις τους. Ο νέος λογαριασμός άρχισε να ακολουθεί αυτές τις γυναίκες και άλλα παρόμοια άτομα – συνολικά 10 – για να διερευνήσει το σεξουαλικό περιεχόμενο στην πλατφόρμα.
Σε λιγότερο από μία εβδομάδα, το Instagram άρχισε να προβάλλει διαφημίσεις στη ροή του με γυναίκες που προσφέρουν βιντεοκλήσεις και έδειχναν εμφανώς γυμνά ζευγάρια να κάνουν σεξ. Μερικές ημέρες αργότερα, άρχισε να προβάλλει διαφημίσεις παιδιών με ενήλικες σε σεξουαλικά υπονοούμενα σενάρια, με συνδέσμους προς κανάλια του Telegram.β, αν και ορισμένες από αυτές κοινοποιήθηκαν από πολλούς λογαριασμούς. Στον ψευδώνυμο λογαριασμό εμφανίστηκαν επίσης περίπου 20 διαφημίσεις με πορνογραφία ενηλίκων.
Οι ακριβείς διαφημίσεις – Το περιεχόμενο που συγκλονίζει
Μία διαφήμιση έδειχνε ένα αγόρι και ένα κορίτσι, και τα δύο περίπου 12 ετών, να επιδίδονται σε σεξουαλική πράξη. Ένα άλλο έδειχνε έναν άνδρα να κρατάει το χέρι του γύρω από ένα κορίτσι, με μήνυμα που έλεγε ότι ήταν 52 ετών και το κορίτσι 12. «Κάντε κλικ για να δείτε περισσότερα», έγραφε, παραπέμποντας σε ένα κανάλι Telegram. Μία τρίτη διαφήμιση έδειχνε ένα πολύ νεαρό κορίτσι να κλαίει, με διατύπωση που υποδήλωνε ότι είχε δεχτεί σεξουαλική επίθεση.
Η απάντηση της Meta – Όταν η διαφήμιση «δεν παραβίαζε» τους κανόνες
Το BBC ανέφερε μία από τις διαφημίσεις στο Instagram, και 24 ώρες αργότερα, η πλατφόρμα απάντησε ότι η ανάρτηση δεν είχε αφαιρεθεί επειδή «η ομάδα αξιολόγησης διαπίστωσε ότι η διαφήμιση του διαφημιζόμενου δεν αντιβαίνει στα πρότυπα της κοινότητάς μας». Αργότερα, όταν το BBC ζήτησε από τη μητρική εταιρεία του Instagram, Meta, να σχολιάσει το περιστατικό, η εταιρεία δήλωσε ότι είχε ήδη απενεργοποιήσει αρκετές διαφημίσεις και είχε αναστείλει τους λογαριασμούς που τις δημοσίευαν. Η Meta πρόσθεσε ότι είχε αφαιρέσει επιπλέον διαφημίσεις, είχε απενεργοποιήσει περισσότερους λογαριασμούς και είχε μπλοκάρει διευθύνσεις URL για άλλο περιεχόμενο που παραβίαζε τις πολιτικές της, ως απάντηση στα ευρήματα του BBC.
Το Telegram και η αντίδρασή του
Το Telegram δήλωσε ότι είχε αφαιρέσει περισσότερες από 274.000 ομάδες και κανάλια που σχετίζονται με υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών το 2026. Το BBC καταγγείλε δύο κανάλια στο Telegram για πώληση βίντεο σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Ένα από αυτά κατέβηκε και αντικαταστάθηκε από μήνυμα ότι παραβίασε τους Όρους Παροχής Υπηρεσιών του Telegram, αλλά το άλλο συνέχισε να δημοσιεύει νέα βίντεο προς πώληση.
Το Telegram δεν είναι μέλος του NCMEC ή του Internet Watch Foundation, που συνεργάζονται με τις περισσότερες πλατφόρμες για την αφαίρεση τέτοιου υλικού, ωστόσο η εταιρεία δήλωσε στο BBC ότι χρησιμοποιεί τόσο αυτοματοποιημένη όσο και ανθρώπινη εποπτεία για την εξάλειψη υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών (CSAM) από την εφαρμογή και ότι «έχει ουσιαστικά εξαλείψει τη δημόσια διάδοση του CSAM από την πλατφόρμα της».
Η άποψη της Δικαιοσύνης – «Η πλατφόρμα έβγαζε χρήματα από εγκληματική δραστηριότητα»
Το BBC περιέγραψε τις διαφημίσεις που είδε σε έναν συνταξιούχο δικαστή του Ανώτατου Δικαστηρίου της Ινδίας, τον Madan Lokur, ο οποίος ανησυχούσε ότι το Instagram «έβγαζε χρήματα συμμετέχοντας σε εγκληματική δραστηριότητα». Ο δικαστής Λοκούρ δήλωσε ότι «αυτό είναι ένα αρκετά σοβαρό ζήτημα για να το λάβει το Ανώτατο Δικαστήριο της Ινδίας υπόψη του (όταν ένα δικαστήριο κινεί νομικές διαδικασίες χωρίς να περιμένει να ασκηθεί αγωγή από κάποιον άλλο) και να αναγκάσει την κυβέρνηση να λάβει μέτρα κατά οποιασδήποτε πλατφόρμας κοινωνικής δικτύωσης».
Πρόσθεσε ότι, παρά το γεγονός ότι η ινδική νομοθεσία προστατεύει τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης από το να θεωρούνται υπεύθυνες για περιεχόμενο που ανεβάζουν οι χρήστες, «η πλατφόρμα δεν μπορεί να αποφύγει την ευθύνη της».
Η κατάθεση του πρώην αντιπροέδρου του Facebook – «Τρομοκρατημένος και καθόλου έκπληκτος»
Ένας πρώην αντιπρόεδρος του Facebook, ο Μπράιαν Μπόλαντ, ο οποίος εργάστηκε για την εταιρεία μεταξύ 2009 και 2020 και βοήθησε στην οικοδόμηση της επιχείρησης διαφήμισης και μάρκετινγκ, δήλωσε ότι ήταν «τρομοκρατημένος και καθόλου έκπληκτος» από τα ευρήματα του BBC, λέγοντας ότι έφυγε επειδή πίστευε ότι «δεν ενδιαφέρονταν για τους χρήστες πουθενά».
Ο Μπόλαντ εξήγησε ότι ο αλγόριθμος του Instagram σχεδιάστηκε για να κρατά τους χρήστες στην πλατφόρμα δείχνοντάς τους «κάτι πιο ακραίο, πιο δελεαστικό», προσθέτοντας: «Δεν είναι σαν ένας αλγόριθμος που λέει “ας κάνουμε τους ανθρώπους παιδόφιλους“, αλλά επειδή δεν το καθοδηγούν και το ελέγχουν υπεύθυνα – και απλώς επιδιώκουν τους στόχους των εσόδων και των κλικ – θα δημιουργήσει αυτά τα αποτελέσματα αν οι άνθρωποι δεν είναι πραγματικά, επιθετικά προστατευτικοί απέναντι σε αυτά τα συστήματα».
Ο Μπόλαντ δήλωσε ότι μεταξύ 2009 και 2010 ηγήθηκε ενός έργου για την αφαίρεση διαφημίσεων που εξαπατούσαν τους χρήστες, πράγμα που σήμαινε ότι «του επετράπη, εκείνη την εποχή, να αφαιρέσει ένα τεράστιο μέρος των εσόδων της εταιρείας για λόγους ασφάλειας και εμπειρίας των χρηστών». Σημείωσε ότι «αυτό που είναι λυπηρό και τραγικό είναι ότι με την πάροδο του χρόνου, η ανταλλαγή εσόδων και εμπειρίας χρήστη έγινε ένα πιο βασικό μέρος της συζήτησης», και ότι διέγραψε τον λογαριασμό του στο Instagram το 2025, προσθέτοντας: «Αν οι άνθρωποι άρχιζαν μαζικά να λένε, “Έφυγα, τελείωσα, ξεχάστε το”, η εταιρεία θα έδινε προσοχή».
Τα έσοδα, η τεχνολογία και η δίκη
Οι διαφημίσεις αποτελούν σημαντική πηγή εισοδήματος για τη Meta. Τον Ιανουάριο, η εταιρεία ανέφερε ότι σχεδόν το 98% των εσόδων της, ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων (152 δισεκατομμύρια λίρες) για το οικονομικό έτος που έληξε το 2025, προήλθε από διαφημίσεις, με τους αναλυτές να εκτιμούν ότι οι διαφημίσεις αντιπροσωπεύουν περισσότερο από το 90% των εσόδων του Instagram.
Ενώ οι τυπικές αναρτήσεις δεν ελέγχονται γενικά από την τεχνολογία της Meta μέχρι να δημοσιευτούν, η Meta αναφέρει ότι κάθε διαφήμιση ελέγχεται πριν επιτραπεί στις πλατφόρμες της. Το σύστημα αξιολόγησης βασίζεται κυρίως σε αυτοματοποιημένη τεχνολογία και έχει σχεδιαστεί για να ελέγχει εικόνες, βίντεο, κείμενο και ήχο, καθώς και ποιον στοχεύει η διαφήμιση και πού την στέλνουν οι σύνδεσμοι. Το λογισμικό στη συνέχεια απορρίπτει ή εγκρίνει διαφημίσεις, κλιμακώνοντας τις υποθέσεις για ανθρώπινο έλεγχο όταν είναι αβέβαιο.
Τον Μάρτιο, η Meta ανακοίνωσε ότι μειώνει την εξάρτησή της από τρίτους ανθρώπινους συντονιστές και αυξάνει τη χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης, προσθέτοντας ότι «οι ειδικοί θα σχεδιάζουν, θα εκπαιδεύουν, θα επιβλέπουν και θα αξιολογούν τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης μας».
Ο Μπόλαντ κατέθεσε εναντίον της Meta σε δίκη στην πολιτεία του Νέου Μεξικού των ΗΠΑ νωρίτερα φέτος, στην οποία η εταιρεία κατηγορήθηκε ότι παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλεια των πλατφορμών της για παιδιά. Το δικαστήριο διέταξε τη Meta να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια (279 εκατομμύρια λίρες) στο Νέο Μεξικό. Εκείνη την εποχή, μια εκπρόσωπος της εταιρείας δήλωσε ότι διαφωνούσε με την ετυμηγορία και σκόπευε να ασκήσει έφεση.
Ο ρόλος των Αρχών στην Ινδία
Οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης με έδρα τις ΗΠΑ έχουν την υποχρέωση να αναφέρουν υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην πλατφόρμα τους στην NCMEC Cyber Tipline. Στη συνέχεια, η γραμμή πληροφοριών παραπέμπει την αναφορά στην αρμόδια υπηρεσία επιβολής του νόμου στη χώρα στην οποία πιστεύει ότι συνέβη το περιστατικό.
Το 2025, η Ινδία έλαβε 1,9 εκατομμύρια αναφορές, δεύτερη μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες με δύο εκατομμύρια. Ένας από τους κορυφαίους αξιωματικούς της αστυνομίας για τον κυβερνοχώρο στην Ινδία, η Shikha Goel, διευθυντής του Γραφείου Κυβερνοασφάλειας στην ινδική πολιτεία Telangana, δήλωσε ότι το Instagram και το Facebook, που ανήκουν και τα δύο στην Meta, δημιούργησαν τα περισσότερα φιλοδωρήματα, αλλά πρόσθεσε: «Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι είναι οι μεγαλύτεροι. Εάν έχουν έναν καλό αλγόριθμο για την παρακολούθηση υλικού σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών, τότε προφανώς θα δημιουργηθούν περισσότερες ειδοποιήσεις».
Η οπτική των ΜΚΟ και των ειδικών
Μια ΜΚΟ με έδρα τη Βομβάη, το Ίδρυμα Rati, το οποίο διαχειρίζεται μια υπηρεσία τηλεφωνικής γραμμής βοήθειας για παιδιά που αντιμετωπίζουν διαδικτυακές βλάβες, δήλωσε ότι η συντριπτική πλειοψηφία των αναφορών που λαμβάνει για υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών προέρχεται από πλατφόρμες Meta. Ο συνιδρυτής και διευθυντής Siddharth Pillai δήλωσε ότι «οι εγκληματίες χρησιμοποιούν την απρόσκοπτη πλοήγηση από το Instagram στο Telegram για να αποφύγουν τις προσπάθειες εποπτείας μας και συνεχίζουν να ανεβάζουν ξανά το περιεχόμενο που βοηθάμε στην κατάργηση».
Οι ειδικοί ανέφεραν ότι το υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών στην Ινδία συνήθως δημιουργείται από εγκληματικές ομάδες, όπως οι διακινητές ανθρώπων, αν και μερικές φορές ευθύνονται και μέλη της οικογένειας και της κοινότητας. Ο Μπουβάν Ρίμπχου, ιδρυτής του Just Rights for Children, ενός δικτύου περισσότερων από 250 οργανισμών που εργάζονται για την πρόληψη της βίας κατά των παιδιών στην Ινδία, δήλωσε ότι το έγκλημα δεν έχει αναφερθεί αρκετά και η αστυνομία εξακολουθεί να προσπαθεί να αναπτύξει τις τεχνικές δεξιότητες για την αντιμετώπισή του, τονίζοντας ότι η διεθνής συνεργασία και η ανταλλαγή πληροφοριών πέρα από τα σύνορα είναι ζωτικής σημασίας. Προκειμένου «να βρεθούν τα πλοκάμια του οργανωμένου εγκλήματος, πρέπει να παρακολουθηθεί ολόκληρη η αλυσίδα ζήτησης και προσφοράς», κατέληξε.
Δείτε επίσης:
- Προεδρική χάρη σε καταδικασμένο για βιασμό, ξυλοδαρμό και 5 απόπειρες φόνου
- Βρετανία: Εξάρθρωση διεθνούς δικτύου που νάρκωνε και κακοποιούσε γυναίκες
