Ήταν 3 Φεβρουαρίου 1843 όταν ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης παραβρέθηκε στο βασιλικό χορό στα ανάκτορα, για να γιορτάσουν την επάνοδο της Α.Μ. του βασιλέως και της Α.Μ. σεπτής βασίλισσας. Γύρω στις 11:00 το βράδυ, ο Κολοκοτρώνης επέστρεψε στο σπίτι του, αλλά έπειτα από τέσσερις ώρες έπαθε αποπληξία.
Φαίνεται πως οι υπηρέτες του ζήτησαν άμεση βοήθεια από τους γιατρούς Γλαράκη, Ρέζερ και Σοφ. Οικονόμου οι οποίοι έσπευσαν στο σπίτι του Αρχιστράτηγου χωρίς όμως να μπορέσουν να ανατρέψουν το μοιραίο. Ο Γέρος του Μοριά έφυγε αιφνιδίως από τη ζωή στις 4 Φεβρουαρίου σε ηλικία 73 ετών.
Η φήμη του θανάτου του κυκλοφόρησε γρήγορα στην Αθήνα και πλήθος κόσμου συνέρρεε στο σπίτι του Ήρωα αγωνιστή της Ελληνικής Επανάστασης για τον ύστατο ασπασμό. Ακολούθησε γοερό μοιρολόι, με το πλήθος να φωνάζει σπαρακτικά: «Σε κλαίνε χώρες και χωριά!».
Σύσσωμη η ελληνική κυβέρνηση και ο ίδιος ο βασιλιάς τίμησαν τον γενναίο οπλαρχηγό στη μεγαλοπρεπή κηδεία του. Μάλιστα, εκδόθηκε βασιλικό διάταγμα όπου κηρυσσόταν τριήμερο πένθος των αξιωματικών και των λοιπών υπαλλήλων του Στρατού Ξηράς. Την ημέρα της κηδείας έκλεισαν όλα τα εργαστήρια και τα καταστήματα της Αθήνας ως ένδειξη πένθους.
Η σορός του Κολοκοτρώνη μεταφέρθηκε με νεκροφόρα άμαξα στο ναό της Αγίας Ειρήνης, κινούμενη από τις οδούς Ερμού και Αιόλου. Τον είχαν ντύσει με τη στολή του Αντιστρατήγου, έφερε το ξίφος που είχε από την αρχή της Επανάστασης και την περικεφαλαία και τις επωμίδες από την υπηρεσία του στα Επτάνησα, στα πόδια του έβαλαν τα τσαρούχια και κάτω από τα πόδια του τοποθέτησαν την τουρκική σημαία.
Η νεκρώσιμος ακολουθία στο ναό της Αγίας Ειρήνης μαζί με τους επικήδειους που εκφωνήθηκαν διήρκεσε τρεις ώρες. Εντός του ναού ο Κωνσταντίνος Οικονόμου, ο σπουδαίος λόγιος από τη Λάρισα, εκφώνησε τον επικήδειο λόγο που κράτησε πάνω από μία ώρα. Έπειτα, ο νεκρός με μεγάλη πομπή μεταφέρθηκε στο νεκροταφείο, περνώντας μπροστά από τα Βασιλικά Ανάκτορα. Την ώρα της ταφής ο Παναγιώτης Σούτσος, ο Σύμβουλος της Επικρατείας, εκφώνησε επίσης επικήδειο λόγο και μόλις το χώμα σκέπασε τη λάρνακα, ο Ελληνικός Στρατός πυροβολούσε ακατάπαυστα για αρκετή ώρα.
Υπολογίζεται πως στην κηδεία του Κολοκοτρώνη παραβρέθηκαν περίπου 10.000 άτομα, απλοί άνθρωποι του λαού, πρέσβεις και εκπρόσωποι άλλων χωρών, παλιοί συναγωνιστές, φίλοι, εκπρόσωποι του στρατού και της Ελληνικής κυβέρνησης.
