Περίπου 1,5 δισ. ευρώ ετοιμάζεται να ρίξει στην αγορά το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων της χώρας, με τον σχεδιασμό να περιλαμβάνει τρία ξεχωριστά προγράμματα.
Το πρώτο αφορά το νέο «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» για τις κατοικίες, που αναμένεται να προκηρυχθεί στο τέλος του καλοκαιριού, με προϋπολογισμό άνω του 1 δισ. ευρώ και σημαντικές τροποποιήσεις στην υποβολή και την αξιολόγηση των αιτήσεων. Λίγο νωρίτερα, πιθανότατα εντός του Ιουνίου, θα παρουσιαστεί το πρόγραμμα «Εξοικονομώ» για τον τουρισμό, ύψους 100.000.000 ευρώ. Αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων ξενοδοχειακών μονάδων και καταλυμάτων.
Το τελευταίο τρίμηνο του έτους θα προκηρυχθεί το τρίτο πρόγραμμα, το επονομαζόμενο «Ηλέκτρα», προϋπολογισμού 375.000.000 ευρώ, για την ενεργειακή αναβάθμιση κτιρίων του Δημοσίου.
Ειδικότερα, τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο θα προκηρυχθεί το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» για την ενεργειακή αναβάθμιση 80.000 κατοικιών, με χρηματοδότηση από πόρους του ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου (2021-2027) και από το Ταμείο Ανάκαμψης. Μετά τα τεράστια προβλήματα που καταγράφηκαν στον πρώτο κύκλο του νέου προγράμματος, η ηγεσία του ΥΠΕΝ βρίσκεται σε στενή συνεργασία με το ΤΕΕ για να προβεί σε τροποποιήσεις και βελτιώσεις.
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, έχει υπογραμμίσει ότι θα τεθούν κριτήρια αξιολόγησης και προτεραιοποίησης των κτιρίων που θα αναβαθμιστούν, καθώς και εισοδηματικά κριτήρια, προκειμένου να στηριχτούν τα ευάλωτα νοικοκυριά.
Με λίστα προτεραιοποίησης και «οδηγό» το επίδομα θέρμανσης
Το ΥΠΕΝ προκρίνει ένα μοντέλο ανάλογο με αυτό που χρησιμοποιείται για το επίδομα θέρμανσης. Οι αιτήσεις των νοικοκυριών για υπαγωγή στο νέο πρόγραμμα θα αξιολογούνται με κλιματικά και εισοδηματικά κριτήρια. Το ύψος της επιδότησης που θα λαμβάνει ένα νοικοκυριό θα καθορίζεται με βάση τις βαθμοημέρες, δηλαδή θα προσδιοριστεί ένα όριο συγκεκριμένης θερμοκρασίας και ανάλογα με το χρονικό διάστημα που χρειάζεται ένα νοικοκυριό για τη θέρμανση ή τη δροσιά του θα κυμαίνεται το ύψος της επιδότησης.
Επίσης θα περιληφθούν κριτήρια παλαιότητας του κτιρίου, ενώ δρομολογούνται και σημαντικές αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια, ώστε οι δράσεις να ωφελήσουν αυτούς που το έχουν πραγματικά ανάγκη. Στόχος είναι να εντάσσονται κατά προτεραιότητα τα φτωχότερα νοικοκυριά και όσα βρίσκονται σε περιοχές που επικρατούν ακραίες κλιματολογικές συνθήκες.
Παράλληλα επανεξετάζονται τα ποσοστά επιδότησης των επενδύσεων για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, αλλά και η λίστα των επιλέξιμων παρεμβάσεων που μπορούν να ενταχθούν στο πρόγραμμα, ενώ μελετώνται μέτρα μείωσης του ενεργειακού κόστους για νοικοκυριά και ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Πέρα απ’ αυτό, στο νέο κύκλο του «Εξοικονομώ» θα υπάρχει λίστα προτεραιοποίησης. Αυτό σημαίνει ότι, εκτός από τους δικαιούχους, θα υπάρχουν και επιλαχόντες οι οποίοι θα μπορούν να εντάσσονται στο πρόγραμμα, εφόσον εξασφαλίζονται επιπλέον πόροι για τη συνέχισή του.
«Εξοικονομώ» και στον τουρισμό
Έως τον Ιούνιο το ΥΠΕΝ θα παρουσιάσει ένα ειδικό «Εξοικονομώ» εστιασμένο στον τουρισμό και συγκεκριμένα στην ενεργειακή αναβάθμιση των πολύ μικρών, μικρών και μεσαίων ξενοδοχειακών μονάδων και καταλυμάτων της χώρας. Απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή, ο κ. Σκρέκας εξήγησε ότι το υπουργείο έχει προγραμματίσει 100.000.000 από το ΕΣΠΑ και έχει εντάξει 500.000.000 ευρώ στο Ταμείο Ανάκαμψης για την ενεργειακή αναβάθμιση των τουριστικών επιχειρήσεων.
Επιλέξιμες δαπάνες θεωρούνται η ενεργειακή αναβάθμιση των κτιριακών υποδομών, δηλαδή το κέλυφος, τα συστήματα θέρμανσης – ψύξης, η χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για κάλυψη των ενεργειακών αναγκών, συστήματα αποθήκευσης ενέργειας, η εγκατάσταση έξυπνων συστημάτων διαχείρισης ενέργειας, εξοικονόμησης νερού, διαχείρισης απορριμμάτων.
Θα επιδοτηθούν επίσης η χρήση «έξυπνων» ηλεκτρικών οχημάτων και άλλες υποστηρικτικές δράσεις, όπως για παράδειγμα μελέτες περιβαλλοντικές ή επιθεωρήσεις, οι οποίες θα πρέπει να γίνουν για να μπορέσουν οι επιχειρηματίες να καταθέσουν τις παρεμβάσεις τους για να χρηματοδοτηθούν. Δικαιούχοι θα είναι μικρές, πολύ μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Σύμφωνα με τον υπουργό, η επιλεξιμότητα θα έχει τα οικονομικά κριτήρια που ισχύουν για να χρηματοδοτηθεί κάποιος από ευρωπαϊκά χρήματα. Δεν θα μπορούν να χρηματοδοτηθούν οι επιχειρήσεις υπό πτώχευση ή υπό εκκαθάριση, αναγκαστική διαχείριση, κ.λπ.
Όπως και στο «Εξοικονομώ» για τις κατοικίες, θα υπάρχουν κριτήρια προτεραιοποίησης σε ό,τι αφορά την ενεργειακή αναβάθμιση βάσει της βαθμοημέρας, δηλαδή πόσες ημέρες του χρόνου είναι πολύ ψυχρές ή πολύ θερμές, άρα ξοδεύουμε πολλή ενέργεια να ψύχουμε ή να ζεσταίνουμε αντίστοιχα, να κλιματίζουμε ή να θερμαίνουμε τα κτίρια.
Ενεργειακή αναβάθμιση δημοσίων κτιρίων
Υπεγράφη την περασμένη εβδομάδα συμφωνία χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων ύψους 375.000.000 ευρώ προκειμένου να υλοποιηθούν επενδύσεις ενεργειακής αναβάθμισης μέσω του προγράμματος «Ηλέκτρα». Οι επενδύσεις αφορούν εκσυγχρονισμό των συστημάτων θέρμανσης – ψύξης, μόνωση του κτιριακού κελύφους και εγκατάσταση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε δημόσια κτίρια, όπως σχολεία, νοσοκομεία, αθλητικές εγκαταστάσεις και κτίρια γραφείων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
Ο οδηγός του προγράμματος θα δημοσιευτεί έως το φθινόπωρο, προκειμένου να «τρέξει» το τελευταίο τρίμηνο του έτους. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, το οποίο αντιπροσωπεύει περίπου το 40% της τελικής κατανάλωσης ενέργειας, συνιστά σημαντικό πυλώνα ανάπτυξης, συμβάλλοντας σημαντικά στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και τη μετάβαση σε μια βιώσιμη και πράσινη οικονομία.
Ο εθνικός στόχος είναι την επόμενη δεκαετία και συγκεκριμένα μέχρι το 2030 να έχει υλοποιηθεί η ενεργειακή αναβάθμιση 600.000 δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων.
