Σε ηλικία 91 ετών έφυγε σήμερα από τη ζωή ο θρυλικός Γάλλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ηθοποιός και κριτικός κινηματογράφου Ζαν-Λικ Γκοντάρ, ο οποίος υπήρξε πρωτοπόρος της «Νουβέλ Βαγκ» (Nouvelle Vague), του γαλλικού «Νέου Κύματος», για πολλούς του πιο σημαντικού κινήματος στην ιστορία του παγκόσμιου Κινηματογράφου.
Ο Γκοντάρ αφήνει πίσω μια… παρεξηγημένη καριέρα, γεμάτη αριστουργήματα, έχοντας σκηνοθετήσει περισσότερες από 100 ταινίες και παραμένοντας ιδιαίτερα δραστήριος μέχρι τα «βαθιά» του γεράματα. Ταινίες του όπως το «Με κομμένη την ανάσα» και η «Περιφρόνηση» «τάραξαν» το κινηματογραφικό κατεστημένο και ενέπνευσαν σκηνοθέτες, δεκαετίες μετά την κορύφωση της καριέρας του, στα χρόνια του 1960.
⚫ Jean-Luc Godard est mort https://t.co/gDLynUc7Ta pic.twitter.com/LQ5DXWPgap
— Libération (@libe) September 13, 2022
Ποιος ήταν ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ
Ο Ζαν-Λικ Γκοντάρ, γεννηθείς στις 3 Δεκεμβρίου 1930 ήταν Γάλλος σκηνοθέτης, σεναριογράφος, ηθοποιός και κριτικός κινηματογράφου. Το όνομά του ταυτίζεται συχνά με την περίφημη «Νουβέλ Βαγκ», αλλά η καριέρα του επεκτάθηκε πέρα από αυτήν την περίοδο, έχοντας σκηνοθετήσει περισσότερες από 100 ταινίες μεγάλου και μικρού μήκους.
Ο Γκοντάρ ήταν μέλος μιας ομάδας ταινιοκριτικών του περιοδικού Cahiers du Cinema, οι οποίοι αποφάσισαν να φτιάξουν δικές τους ταινίες και να φέρουν μια επανάσταση στο μέσο, διότι ήταν δυσαρεστημένοι με την ποιότητα του γαλλικού κινηματογράφου εκείνη την εποχή. Αυτή η ομάδα ήταν η βάση της «Νουβέλ Βαγκ».
Το 1968, ο Γκοντάρ εγκατέλειψε τη «Νουβέλ Βαγκ» και ίδρυσε μαζί με τον Jean-Pierre Gorin την κινηματογραφική ομάδα Dziga Vertov Group, ονομασμένη από τον γνωστό Σοβιετικό σκηνοθέτη. Επρόκειτο για μια ομάδα πολιτικά ενεργών σκηνοθετών οι οποίοι ομαδικά και ανώνυμα δημιουργούσαν πειραματικές και πολιτικές ταινίες, οι οποίες υποστήριζαν κινήματα όπως ο Μαοϊσμός και ο Μαρξισμός.
Πολλές ταινίες του Γκοντάρ αμφισβητούν και τους κώδικες του παραδοσιακού Χόλιγουντ, πέρα από εκείνους του γαλλικού κινηματογράφου. Αρκετές του ταινίες εκφράζουν τις ακροαριστερές πολιτικές του απόψεις. Οι ταινίες του επίσης καταδεικνύουν τη γνώση του για την ιστορία του κινηματογράφου, μέσω των αναφορών του σε παλαιότερες ταινίες.
Επιπλέον, οι ταινίες του Γκοντάρ συχνά αναφέρονται στον υπαρξισμό, μιας και ήταν μανιώδης αναγνώστης του υπαρξισμού και της Μαρξιστικής φιλοσοφίας. Η ριζοσπαστική του προσέγγιση στους κινηματογραφικούς κώδικες, στην πολιτική και τη φιλοσοφία, τον κατατάσσουν ως τον σκηνοθέτη με τη μεγαλύτερη επιρροή στο γαλλικό «νέο κύμα».
Το 2002, σε ψηφοφορία κριτικών του κινηματογραφικού περιοδικού «Sight & Sound», του βρετανικού ινστιτούτου κινηματογράφου (BFI), κατετάγη τρίτος ανάμεσα στους δέκα καλύτερους σκηνοθέτες όλων των εποχών. Δέκα χρόνια αργότερα, το ίδιο περιοδικό ονόμασε την ταινία του «Με Κομμένη την Ανάσα» την 13η καλύτερη ταινία όλων των εποχών. Στην ίδια ψηφοφορία, τρεις άλλες ταινίες του συμπεριλήφθηκαν στην λίστα των 50 καλύτερων ταινιών. Αυτές ήταν «Η Περιφρόνηση», «Ο Τρελός Πιερό» και το «Histoire(s) du Cinema».
Λέγεται ότι έχει δημιουργήσει ένα από τα μεγαλύτερα σώματα κριτικής ανάλυσης από οποιονδήποτε άλλο σκηνοθέτη, μέχρι τα μέσα του εικοστού αιώνα. Το 2010 βραβεύτηκε με Τιμητικό Όσκαρ για το σύνολο της καριέρας του, αλλά δεν παρέστη στην τελετή απονομής των βραβείων. Οι ταινίες του ενέπνευσαν πολλούς σκηνοθέτες, συμπεριλαμβανομένων των Πιερ Πάολο Παζολίνι, Μάρτιν Σκορσέζε, Κουέντιν Ταραντίνο και Στίβεν Σόντερμπεργκ.
Το 2015 κέρδισε για πρώτη φορά στην καριέρα του βραβείο στο Διεθνές Φεστιβάλ των Καννών, το οποίο μοιράστηκε μαζί με ακόμα μία ταινία. Το 2018 η ταινία του «Le Livre d’Image» κέρδισε τον πρώτο του ειδικό Χρυσό Φοίνικα.
- Δείτε ένα αφιέρωμα στην αξιοθαύμαστη καριέρα του:
