Δέος και συγκίνηση αισθάνεται όποιος μπαίνει στο ταφικό μνημείο του Λόφου Καστά, στην Αμφίπολη, το οποίο έγινε προσβάσιμο για ειδικές ομάδες επισκεπτών από την Τρίτη του Πάσχα.
Από τις σκαλωσιές που διακρίνονται από τον εξωτερικό ακόμη χώρο του μνημείου, διαπιστώνει κανείς πως αρκετό υλικό είναι, για λόγους ασφαλείας, προστατευμένο και καλυμμένο, αφού πραγματοποιούνται εργασίες αναστήλωσης και συντήρησης, και ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς για να αποδοθεί το μνημείο ολοκληρωμένο στο κοινό, καθώς θα είναι έτοιμο το 2027.
Από τις δύο Καρυάτιδες που είναι αντικριστές, ο επισκέπτης μπορεί να θαυμάσει μόνο τη μία, και αυτό με προσπάθεια, ενώ η δεύτερη είναι καλυμμένη εξ ολοκλήρου για λόγους προστασίας.
Το ίδιο συμβαίνει και με το περίφημο και περιβόητο ψηφιδωτό της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα, αφού στον πάνω χώρο εκτελούνται εργασίες και ως εκ τούτου τα κάτω εκθέματα χρήζουν προστασίας.
Προς το παρόν, πάντως, ακόμη και αυτό το υλικό που μπορεί να δει κανείς μαγεύει και καθηλώνει. Οι Σφίγγες, στην είσοδο, εντυπωσιάζουν και στον πρώτο χώρο βλέπεις κονιάματα που μιμούνται ορθομαρμάρωση, μια επένδυση δηλαδή που μιμείται την εσωτερική μαρμάρινη επένδυση.
Υπάρχει παντού ένα πυκνό δίκτυο από σκαλωσιές, οι οποίες θα αφαιρεθούν σταδιακά, όσο προχωρούν και ολοκληρώνονται οι εργασίες, ενώ θα αποσπαστούν και αρκετά από τα δοκάρια των υποστυλώσεων, δηλαδή θα ελαφρύνει ο σκελετός που είναι σαν ένας εσωτερικός νάρθηκας του καταπονημένου μνημείου, το οποίο θα χρειαστεί ακόμη και όταν είναι έτοιμο για επισκέψεις, προσβάσιμο και αναγνώσιμο, να διατηρήσει έναν υποστηρικτικό μηχανισμό στο εσωτερικό του.
Ως γνωστόν, ο Τύμβος Καστά είναι ιδιαίτερος, αφού έχει έναν τριμερή χωρισμό, που τον κάνει να διαφέρει από τους υπόλοιπους μακεδονικούς τύμβους, οι οποίοι έχουν ως επί το πλείστον διμερή χωρισμό.
Σε αυτόν ο τελευταίος θάλαμος, ο νεκρικός, είναι αυτός που έχει εσωτερικά, στο κέντρο του και χαμηλά, γιατί είναι χωμένος κάτω από το δάπεδο, τον κιβωτιόσχημο τάφο που δέχτηκε την πρώτη ταφή.
Κατά τη διάρκεια της ανακάλυψης του μνημείου όλοι οι χώροι ήταν γεμάτοι με χώμα, η επίχωση ήταν αρκετά διαταραγμένη, ενώ τα οστά που ανήκουν σε τουλάχιστον πέντε διαφορετικούς σκελετούς βρέθηκαν ανακατεμένα.
Αυτός ο θάλαμος έχει και τις μεγαλύτερες ζημιές στις επιφάνειες, ενώ διακρίνονται και τρία λαγούμια από τις τυμβωρυχίες. Από το άνοιγμά τους μπήκαν οι τυμβωρύχοι και έκλεψαν υλικό, σε σχεδόν σύγχρονη εποχή με αυτήν της ταφής.
