Υπάρχουν οι ήρωες που γράφουν ιστορία, μένουν «ζωντανοί» στη συλλογική μνήμη και … ήρωες μιας χρήσης. Οι κατασκευασμένοι! Ένας από αυτούς αποτέλεσε μια από τις αφορμές του τορπιλισμού της Έλλης και της ιταλικής επίθεσης στην Ελλάδα.
Πάμε πίσω στον Ιούνιο του 1940. Ήταν 14 του μήνα όταν ένας σκοτεινός τύπος, με βαρύ ποινικό μητρώο στην Ελλάδα, γεννημένος το 1895 στα χρόνια που η Ήπειρος ήταν τουρκική, ο Νταούντ Χότζα, είχε καταφύγει στην Αλβανία. Εργαζόταν ως δασοφύλακας κοντά στα ελληνικά σύνορα, αλλά πιθανότατα κι εκεί συνέχιζε τη ληστρική του δράση με την ανοχή των ιταλικών αρχών Κατοχής.
Ο Νταούντ Χότζα με βάση το… βιογραφικό του μπορούσε να κάνει οτιδήποτε. Στην προκειμένη περίπτωση είχε καταφύγει στο μαντρί δύο νεαρών τσοπανόπουλων, του 24χρονου Ηλία Φότο και του 17χρονου Πίλο Κότσο. Την ώρα που κοιμόταν τον σκότωσαν με μπαλτάδες.
Οι δύο νεαροί κατέφυγαν στην Κέρκυρα και στην κατάθεσή τους υποστήριξαν ότι ο Χότζα τους κακοποίησε σεξουαλικά μαζί με τον σωματοφύλακά του. Έτσι δικαιολόγησαν την πράξη τους. Στην παρατήρηση του αστυνομικού γιατί δεν κατέφυγαν στην τοπική αστυνομία, αλλά πήγαν στην Κέρκυρα απάντησαν, ότι ο Νταούντ Χότζα είχε στενές σχέσεις με τους Ιταλούς και φοβήθηκαν για τη ζωή τους. Μάλιστα αποκάλυψαν την ιστορία που κυκλοφορούσε στα μέρη τους, την είχαν ακούσει από τους μεγαλύτους, όταν, παλαιότερα, είχε πάρει μέρος στη δολοφονία ενός Ιταλού στρατηγού. Εννοούσαν τον Ενρίκο Τελίνι που είχε δολοφονηθεί, το 1923, στην Κακαβιά και το έγκλημα είχε αποδοθεί σε Έλληνες με αποτέλεσμα την προσωρινή Κατοχή της Κέρκυρας από τα ιταλικά στρατεύματα.
Η Ελλάδα εκείνη την εποχή τηρούσε ουδέτερη στάση απέναντι στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο που είχε ξεσπάσει ένα χρόνο νωρίτερα. Ο Μεταξάς για να μην υπάρξουν παρεξηγήσεις έκανε δεκτό το αλβανκό αίτημα και παρέδωσε τους δύο βοσκούς στις Ιταλικές αρχές Κατοχής και ζήτησε αντίγραφο της κατέθεσής τους.
Η υπόθεση είχε ξεχαστεί, τουλάχιστον από την ελληνική πλευρά. Άλλωστε τέτοια εγκλήματα συνέβαιναν τακτικά με ληστοσυμμορίες και το «νόμο του αίματος» που ίσχυε στην Αλβανία.
Η είδηση του θανάτου του Χότζα έγινε γνωστή στην Αλβανία στις 10 Αυγούστου, λίγο πριν συμπληρωθούν δύο μήνες από το γεγονός. Η ανακοίνωση ήταν λιτή, αλλά από την επομένη οι αλβανικές εφημερίδες που κυκλοφορούσαν με καθεστώς λογοκρισίας από τους Ιταλούς, αλλά και οι Ιταλικές άρχισαν να κάνουν αναφορές στον «εθνικό ήρωα» Νταούντ Χότζα που δολοφονήθηκε από Έλληνες και μάλιστα το κεφάλι του το περιέφεραν στα ελληνικά χωριά!
Η υπόθεση έκανε «μπαμ» ότι ήταν στημένη, ενώ μια ιταλική διακοίνωση τον συνέδεε με τους Τσάμηδες της Θεσπρωτίας σε μια προσπάθεια να δημιουργήσουν μειονοτικό πρόβλημα. Έγραφε μεταξύ άλλων:
«Ο Νταούντ Χότζα ηναγκάσθη να φύγει κρυφίως εκ Τσαμουριάς, ίνα σωθεί από τους διωγμούς των Ελληνικών Αρχών, αι οποίαι δεν συνεχώρουν αυτώ την ακατανόητον προπαγάνδα μεταξύ των συμπατριωτών του, διά την προσάρτησην της Τσαμουριάς εις την μητέρα πατρίδα».
Σε αυτό το πλαίσιο το θέμα ξέφευγε από το φόνο ενός κοινού ληστή όπως κατά δεκάδες κυκλοφορούσαν σε εκείνες της περιοχές.
Στις 14 Αυγούστου μάλιστα το «Αθηναϊκό Πρακτορείο Ειδήσεων» κοινοποίησε σε όλα τα διεθνή πρακτορεία το ποινικό μητρώο του «εθνικού ήρωα» της Αλβανίας ο οποίος έφυγε από την Ελλάδα πολύ απλά για να μην υποστεί τις συνέπειες των πράξεών του και των καταδικαστικών αποφάσεων.
Πρακτορείο Αθηνών
Ανακοίνωση του Πρακτορείου Αθηνών.
14 Αυγούστου 1940
Εν σχέσει προς τον προ διμήνου έπισυμβάντα φόνον του ονομαζόμενου Νταούτ Χότζα υπό δύο Αλβανών επί αλβανικού εδάφους το Ποινικόν Μητρώον του εν λόγω Νταούτ Χότζα παρέχει τας ακολούθους πληροφορίας:
1) Δια τής υπ αριθ. 36 και από 9 Οκτωβρίου 1919 αποφάσεως του Κακουργιοδικείου Πρεβέζης ο Χότζα, καθώς και οι συνένοχοι του Βασίλειος Γκότζια (Χριστιανός), Μάλλιο Οσμάν (Μουσουλμάνος) και Τάκε Νικομάνη (Χριστιανός) κατεδικάσθησαν ερήμην εις Ισόβια δεσμά δια φόνο εκ προμελέτης των Βεχίπ Τσίμο (Μουσουλμάνου) και Ζεκίρ Ρεχήπ (Μουσουλμάνου).
2) Δια τής υπ’ αριθ. 14 και από 14 Νοεμβρίου 1919 αποφάσεως του Κακουργιοδικείου Ιωαννίνων ο Χότζα κατεδικάσθη ερήμην εις εικοσαετή είρκτήν διότι μετά τίνος συνενόχου απεφάσισε και εξετέλεσε τον φόνον των Ζεκίρ Ζέκο (Μουσουλμάνου) και Ραχίπ Χαμπίμπεη (Μουσουλμάνου).
3) Δια τής υπ αριθ. 30 και από 14 Ιουνίου 1921 αποφάσεως του Κακουργιοδικείου Πρεβέζης ο Χότζα και οι συνένοχοι του Τάκε Νικομάνη (Χριστιανός), Κωνσταντίνος Σουλιώτης (Χριστιανός) και Μάλλιο Μπούσι (Μουσουλμάνος) κατεδικάσθησαν ερήμην εις δεκαεπταετή είρκτήν δια πράξεις ληστρικάς εναντίον των Αχμέτ Χασίμ (Μουσουλμάνου), Μπαλούκ Μεχμέτ (Μουσουλμάνου) και Ισμαήλ Τσόρτσι (Μουσουλμάνου) δια ζωοκλοπήν και άπόπειραν φόνου εναντίον του Χουσεΐν Γιακούμπ (Μουσουλμάνου) και Βασιλείου Τσουβάλη (Χριστιανού) και δια παρά νομόν όπλοφορίαν.
4) Δια τής υπ αριθ. 14 αποφάσεως του Δεκεμβρίου 1921 του Κακουργιοδικείου Πρεβέζης ο Χότζα κατεδικάσθη ερήμην εις τετραετή φυλάκισιν δι άπόπειραν εκβιασμού.
5) Δια τής υπ’ αριθ. 22 αποφάσεως του 1923 του Κακουργιοδικείου Ιωαννίνων ο Χότζα καθώς και οι συνένοχοι του Τάκε Πλιάτσικας (Χριστιανός) και Τάκε Ζόγα (Χριστιανός) κατεδικάσθησαν ερήμην εις δεκαοκταετή είρκτήν δι’ άπόπειραν φόνου. (Ό ληστής Ζόγα συλληφθείς ολίγον αργότερα απεκεφαλίσθη).
6) Δια τής υπ’ αριθ. 9 και από 6 Μαΐου 1925 αποφάσεως του Κακουργιοδικείου Ιωαννίνων ό Χότζα καθώς και οι συνένοχοι του Χρήστος Σούλας (Χριστιανός) καί Αναστάσιος Γεώργιος (Χριστιανός) κατεδικάσθησαν ερήμην είς θάνατον δι’ άπαγωγήν, εκβιασμόν καί παράνομον όπλοφορίαν.
7) Διά τής ύπ’ αριθ. 23 καί άπό 8 “Οκτωβρίου 1925 αποφάσεως τοϋ Κακουργιοδικείου Ιωαννίνων ο Χότζα καθώς και ο συνένοχος του Τάκε Νικομάνη (Χριστιανός) κατεδικάσθησαν ερήμην εις θάνατον δια ληστρικάς πράξεις.
Ο τορπιλισμός της «Έλλης» στην Τήνο, την επόμενη μέρα 15 Αυγούστου, ήταν μια ακόμα ιταλική πρόκληση με στόχο να οδηγήσει την Ελλάδα σε πόλεμο με την Ιταλία.
Τα γεγονότα που ακολούθησαν έκαναν την ιστορία με τον «ήρωα της Αλβανίας» να ξεχαστεί. Επειδή όμως η αλήθεια είναι σαν το λάδι στο νερό, ότι και να γίνει θα βγει στην επιφάνεια, ένας Αλβανός αξιωματικός που είχε φοιτήσει στην Ελληνική σχολή Ναυτικών Δοκίμων πληροφόρησε Έλληνες συμμαθητές του, λίγα χρόνια μετά, ότι τα δύο τσοπανόπουλα βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν από τους Ιταλούς επειδή αποκάλυψαν πράγματα που δεν έπρεπε στους Έλληνες στη διάρκεια της κράτησής τους στην Κέρκυρα.
Όσο για τους Τσάμηδες η ιστορία είναι γνωστή. Συνεργάστηκαν με τους Γερμανούς στη διάρκεια της Κατοχής, απελάθηκαν στην Αλβανία για εγκλήματα πολέμου, το καθεστώς Χότζα μόλις το 1953 τους έδωσε την υπηκοότητα της χώρας και τους έβγαλε από τα στρατόπεδα που τους κρατούσε, ενώ μόλις στη δεκαετία του΄90 άρχισαν να διεκδικούν την επιστροφή τους στην Ελλάδα.
Όσο για τον Νταούντ Χότζα πέρασε στη λήθη της ιστορίας. Ο ληστής που έγινε «ήρωας» δεν έφερε τα αποτελέσματα που ήθελαν αυτοί που του φόρεσαν το μανδύα του «ήρωα».
