Το βράδυ τηγς Παρασκευής τα φώτα στο κέντρο του Παρισιού χαμήλωσαν. Το πάρτι της Τελετής Ενάρξεως των Ολυμπιακών Αγώνων μόλις είχε τελειώσει. Οι διοργανωτές θα ζήσουν μέχρι τις 11 Αυγούστου μέρες έντονης δραστηριότητας και αγωνίας για την επιτυχία του μεγάλου ραντεβού των εθνών.
Κανείς δεν ξέρει, ακόμα, τα κέρδη και τις ζημιές. Κι όμως μια ομάδα ανθρώπων είναι ήδη ικανοποιημένη. Δεν έχει λόγο να ανησυχεί. Είναι οι λεγόμενοι «αθάνατοι» της Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής. Τα 111 μέλη της και τα 38 επίτιμα. Αυτοί έχουν εκπληρώσει τον σκοπό τους. Έκλεισαν μια ακόμα επικερδή συμφωνία.
Για τη ΔΟΕ οι Ολυμπιακοί Αγώνες, χειμερινοί και ιδίως οι θερινοί είναι μια τεράστια επιχείρηση. Η ΔΟΕ μπορεί να έχει αυτοαναγορευτεί σε προστάτη του αθλητισμού σε παγκόσμια κλίμακα, να ενδιαφέρεται, τάχα, για το μέλλον του αθλητισμού, αλλά το βασικό της μέλημα είναι να πουλά σε υψηλές τιμές το προϊόν της.
Την τετραετία 2013-16 μπήκαν στα ταμεία της 5,7 δις ευρώ από την πώληση των τηλεοπτικών δικαιωμάτων των Αγώνων και τα διαφημιστικά συμβόλαια, ποσό που ανέβηκε στα 7,6 δις ευρώ για τα επόμενα τέσσερα χρόνια (2017-21).
Κάπου εδώ τελειώνουν τα επίσημα στοιχεία. Γιατί η ΔΟΕ μπορεί να είναι μια ανθούσα επιχείρηση, αλλά δεν δίνει λογαριασμό σε κανένα. Κυριολεκτικά!
Ακόμη και οι ιστορικοί δεν έχουν πρόσβαση στα αρχεία της, όχι για το πρόσφατο παρελθόν, αλλά και το απώτερο. Τα μυστικά της είναι τόσο καλά κρυμμένα που θα τα ζήλευε και το Βατικανό!
Θεωρητικά η ΔΟΕ στηρίζεται στην εθελοντική εργασία των 111 μελών της και των 38 επίτιμων. Μόνο που δεν είναι και τόσο εθελοντές. Ο πρόεδρος της, για παράδειγμα, ο 70χρονος Βαυαρός Τόμας Μπαχ, πρώην Ολυμπιονίκης της ξιφασκίας, είχε εισόδημα 27.500 δολαρίων το 2023 για τις υπηρεσίες του, ενώ η αποζημίωση για τις συνεδριάσεις και τη συμμετοχή στις επιτροπές έφθανε τα 900 δολάρια!
Τα μέλη έχουν αποζημίωση 11.000 δολαρίων το χρόνο, η παρουσία τους στους αγώνες φθάνει τις 14.840 ευρώ (έξοδα παραστάσεως), ενώ η συμμετοχή στις επιτροπές και τις άλλες εκδηλώσεις πληρώνεται με 450 δολάρια.
Θεωρητικά τα χρήματα αυτά φαίνονται ελάχιστα εάν συγκριθούν με τις έκτακτες αμοιβές των στελεχών ακόμα και των μικρών εταιρειών, αλλά τουλάχιστον αυτοί αποκαλούνται εργαζόμενοι και μάλιστα σκληρά κι όχι εθελοντές.
Το πρόβλημα δεν εστιάζεται μόνο στο πόσα εισπράτουν οι «αθάνατοι», αλλά το πως διαχειρίζονται τα χρήματα που μπαίνουν στα ταμεία της ΔΟΕ. Αυτό παραμένει μυστικό και μάλιστα καλά φυλαγμένο.
Θεωρητικά πάνε στην ανάπτυξη του αθλητισμού. Μπορεί. Σίγουρα πάντως δεν πάνε στους πρωταγωνιστές, δηλαδή στους αθλητές που μετέχουν στους αγώνες.
Όπως είχε γράψει παλαιότερα κι ο δημοσιογράφος Μπιλ Χόμπσον της «Ουάσιγκτον Ποστ» η ΔΟΕ δεν είναι τίποτε άλλο «από μια βιομηχανία ψυχαγωγίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων της οποίας οι καλλιτέχνες αναμένεται συχνά να αυξήσουν ελάχιστα το δικό τους εισόδημα ή να ζουν στη φτώχεια».
Ενώ στην τηλεόραση, τον κινηματογράφο, το θέατρο ο πόλος έλξης του κοινού, οι πρωταγωνιστές, παίρνει ένα σημαντικό μέρος των εσόδων, στη ΔΟΕ λειτουργεί το ακριβώς αντίθετο σύστημα. Οι πρωταγωνιστές δεν παίρνουν χρήματα για τη συμμετοχή τους στο… σόου. Εάν ανήκουν σε κάποια μικρή χώρα που θέλει να ακουστεί διεθνώς παίρνουν πριμ από το κράτος, αλλά όχι από τη ΔΟΕ! Στις υπόλοιπες ας είναι καλά οι χορηγοί που τους πληρώνουν περιμένοντας να κερδίσουν ένα μετάλλιο και να διαφημιστούν μέσα από αυτό.
Ακόμα και οι ανέσεις τους είναι περιορισμένες. Το 1992 η Αμερικανική ομάδα μπάσκετ, η «ντριμ τιμ» αρνήθηκε να διαμείνει στο Ολυμπιακό Χωριό και προτίμησε ξενοδοχείο για να έχουν όλες τις ανέσεις τα ακριβοπληρωμένα αστέρια του ΝΒΑ. Οι υπόλοιποι αθλητές βολεύτηκαν και βολεύονται σε εγκαταστάσεις που συχνά προκαλούν τις διαμαρτυρίες των αρχηγών των αποστολών. Αντίθετα οι «αθάνατοι» της ΔΟΕ φιλοξενούνται από τους διοργανωτές των αγώνων στα καλύτερα (και ακριβότερα) ξενοδοχεία.
Οι ψηφοφορίες για τις πόλεις που θα διοργανώσουν τους αγώνες κρατούνται μυστικές, ενώ οι συμφωνίες κάτω από το τραπέζι για το που θα κατευθυνθούν οι ψήφοι παραμένουν απόρρητες. Λίγες φορές βλέπουν το φως της δημοσιότητας σκάνδαλα όπως η ανάθεση στο Σολτ Λέικ των χειμερινών Ολυμπιακών Αγώνων το 2002 ή των θερινών του Τόκιο το 2020 που λόγω covid έγιναν ένα χρόνο αργότερα. Κι αυτά δεν θα έβγαιναν στη δημοσιότητα εάν η απληστία κάποιων… αθανάτων τους έκανε… απρόσεκτους, ή ασυνεπείς στις υποσχέσεις που είχαν δώσει και πιθανότατα στα χρήματα που είχαν πάρει.
Σε αντίθεση με τους «εθελοντές» της ΔΟΕ, οι 45.000 εθελοντές των αγώνων στο Παρίσι δεν πρόκειται να πάρουν αποζημίωση. Κι όχι μόνο αυτό. Όσοι δεν μένουν στη πόλη του φωτός θα υποχρεωθούν για να ζήσουν τη διοργάνωση να πληρώσουν υψηλές τιμές σε ξενοδοχεία που φυσικά λόγω της ζήτησης ανέβασαν τις ήδη ακριβές τιμές τους!
Η ΔΟΕ έχει πετύχει εξαιτίας των πολλών υποψηφιοτήτων για τη διοργάνωση των αγώνων να μην έχει συμμετοχή στις ζημιές της εκάστοτε πόλης, ενώ παράλληλα επιβάλλει τους όρους της για όλα. Από τις εγκαταστάσεις, μέχρι τις εταιρείες που θα συνεργαστούν με τους διοργανωτές. Όσοι είχαν ανάμειξη το 2004 στη διοργάνωση της Αθήνας ξέρουν καλύτερα απ’ όλους.
Δεν είναι λοιπόν περίεργο που στην Τελετή Ενάρξως της Παρασκευής ο Τόμας Μπαχ δεν πτοήθηκε από το βροχή ή τις ακρότητες που υπήρξαν στο καλλιτεχνικό πρόγραμμα. Το χαμόγελό του ζωγράφιζε διαρκώς το πρόσωπό του. Λογικό. Η συγκεκριμένη δουλειά έχει τελειώσει, η επόμενη επίσης και πάμε για… άλλα.
