Ανησυχητικές διαστάσεις λαμβάνει η κλιμακούμενη αντιπαράθεση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ, καθώς κορυφαίοι Τούρκοι πολιτικοί αναλυτές, δημοσιογράφοι και πρώην κυβερνητικοί αξιωματούχοι υιοθετούν μια ιδιαίτερα επιθετική ρητορική απέναντι στο εβραϊκό κράτος.
Στο επίκεντρο του δημόσιου διαλόγου βρίσκονται οι ραγδαίες εξελίξεις στη Συρία, η συνεχιζόμενη απομάκρυνση της Άγκυρας από το εξοπλιστικό πρόγραμμα των F-35, αλλά και οι αμφιβολίες που εκφράζονται πλέον ανοιχτά για το κατά πόσο το ΝΑΤΟ θα παρείχε κάλυψη στην Τουρκία σε περίπτωση μιας μελλοντικής στρατιωτικής σύγκρουσης με το Ισραήλ. Οι τοποθετήσεις αυτές σε τουρκικά και αραβόφωνα μέσα ενημέρωσης αποτυπώνουν ένα αυξανόμενο κλίμα προβληματισμού για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο και τη Μέση Ανατολή.
Κατηγορίες για προσπάθεια διαμελισμού της Συρίας
Στο πλαίσιο αυτό, ο πρώην σύμβουλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, Γιασίν Ακτάι, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι η ισραηλινή στρατηγική στη Συρία δεν αποσκοπεί στην ασφάλεια, αλλά στη διατήρηση της αστάθειας και στον κατακερματισμό της χώρας. Μιλώντας στην αραβόφωνη εκπομπή Madar al-Ghad, ο Ακτάι ισχυρίστηκε ότι το Τελ Αβίβ δεν επιθυμεί την ύπαρξη ενός σταθερού και ενωμένου συριακού κράτους στα βόρεια σύνορά του, επιδιώκοντας αντίθετα τη δημιουργία ξεχωριστών κέντρων εξουσίας μέσω των τοπικών εθνοτικών και θρησκευτικών ισορροπιών.
Κάνοντας ειδική αναφορά στους Δρούζους της νότιας Συρίας και στις κουρδικές δυνάμεις ανατολικά του Ευφράτη, κατηγόρησε το Ισραήλ ότι ενισχύει τις ομάδες αυτές για να αποτρέψει την επανένωση της επικράτειας.
Η ρητορική του Ακτάι κινήθηκε σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους, υποστηρίζοντας πως το Ισραήλ θεωρεί ότι η διαρκής αποσταθεροποίηση των γειτονικών κρατών λειτουργεί υπέρ της δικής του ασφάλειας, συμπληρώνοντας χαρακτηριστικά πως «πιστεύει ότι όταν όλα γύρω του καίγονται, το ίδιο θα παραμείνει ασφαλές». Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι ισραηλινές επιχειρήσεις σε Συρία, Λίβανο και Γάζα αποτελούν μια στρατηγική που μακροπρόθεσμα θα αποδειχθεί επιζήμια για το ίδιο το Ισραήλ, με τις δηλώσεις του πάντως να αποτυπώνουν προσωπικές του εκτιμήσεις και όχι επίσημη θέση της τουρκικής κυβέρνησης.
Το ισραηλινό λόμπι και τα εμπόδια στα F-35
Την ίδια ώρα, σε τηλεοπτικές εκπομπές στην Τουρκία επανήλθε στο προσκήνιο το ζήτημα της επιστροφής της Άγκυρας στο πρόγραμμα των F-35. Παρά τα σενάρια περί μεταφοράς ή πώλησης των S-400 σε τρίτες χώρες, όπως το Κατάρ ή τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Τούρκοι σχολιαστές απέδωσαν το αδιέξοδο σε άλλους παράγοντες. Η παρουσιάστρια Σιμγκέ Φιστίκογλου ισχυρίστηκε ότι «η Τουρκία δεν θα μπορέσει να αποκτήσει F-35 όσο υπάρχει το ισραηλινό λόμπι». Ωστόσο, κατά τη διάρκεια της συζήτησης δεν παρουσιάστηκαν αποδεικτικά στοιχεία που να τεκμηριώνουν ότι η ισραηλινή πλευρά αποτελεί τον καθοριστικό παράγοντα, καθώς η αμερικανική στάση επηρεάζεται από ένα ευρύτερο πλέγμα παραγόντων που περιλαμβάνει τις αποφάσεις του Κογκρέσου και τις συνολικές αμερικανοτουρκικές σχέσεις.
Τα σενάρια για το ΝΑΤΟ και οι αμφισβητήσεις των συμμάχων
Παράλληλα, ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσε η συζήτηση γύρω από το υποθετικό σενάριο μιας άμεσης στρατιωτικής αντιπαράθεσης μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ. Αφορμή αποτέλεσαν δηλώσεις που αποδόθηκαν στον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος απέφυγε να απαντήσει ευθέως για το αν θα ενεργοποιούνταν η ρήτρα συλλογικής άμυνας της Συμμαχίας, εκφράζοντας απλώς την εκτίμηση ότι ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δεν θα επέτρεπε την ανεξέλεγκτη κλιμάκωση μιας τέτοιας κρίσης. Η απάντηση αυτή ερμηνεύθηκε από Τούρκους αναλυτές ως ένδειξη ότι η Συμμαχία ενδέχεται να μην προσέφερε αυτόματη στρατιωτική υποστήριξη στην Τουρκία.
Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώθηκαν προτάσεις για επανεξέταση της τουρκικής στρατηγικής εξάρτησης από τη Δύση, τη συμμετοχή στα προγράμματα του ΝΑΤΟ και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, με τη χαρακτηριστική αναφορά που ακούστηκε να είναι ότι «ήρθε η ώρα να αναγνωρίσουμε ποιοι είναι πραγματικά οι φίλοι και ποιοι οι αντίπαλοί μας».
Δείτε επίσης:
- Ισραηλινός υπουργός προειδοποιεί για άμεση στρατιωτική σύγκρουση με την Τουρκία
- Israel Hayom: Το Ισραήλ απέναντι στο σουνιτικό μπλοκ της Τουρκίας
- FDD: Ο Ερντογάν ονειρεύεται την προσάρτηση αραβικών χωρών
- Κατάθεση – κόλαφος Τούρκου καθηγητή στο Κογκρέσο: Η «Γαλάζια Πατρίδα» απειλεί τη σταθερότητα
- FDD: Το πυραυλικό οπλοστάσιο της Άγκυρας πρέπει να ανησυχεί ΗΠΑ και Ευρώπη
- ΜακΓκρέγκορ: «Δωροδοκούμε τον Ερντογάν για να μείνει έξω από τον πόλεμο με το Ισραήλ»
