Σε εκτενή ανάλυσή της στην Israel Hayom η Σιρίτ Αβιτάν Κοέν αναφέρει ότι παρά το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε σε συνεντεύξεις του με ξένα μέσα ενημέρωσης πως «Η Τουρκία δεν είναι εχθρικό κράτος», το Ισραήλ παρακολουθεί με έκδηλη ανησυχία τις τεκτονικές αλλαγές στη Μέση Ανατολή. Με την παράλληλη αποδυνάμωση του ιρανικού άξονα, στο προσκήνιο αναδύεται η αναδιοργάνωση του σουνιτικού μπλοκ, στο οποίο ηγείται η Τουρκία με την ενίσχυση του Κατάρ.
Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, βλέποντας το Ισραήλ ως υπολογίσιμη περιφερειακή δύναμη, καταβάλλει προσπάθειες για να αποτρέψει την μετατροπλή του σε κεντρικό εμπορικό κόμβο μεταξύ Ανατολής και Δύσης. Την ίδια στιγμή, διευρύνει την τουρκική επιρροή σε θερμές ζώνες της περιοχής, παρέχοντας καταφύγιο σε στελέχη της Χαμάς και επιδιώκοντας να εδραιώσει τη θέση του στη Συρία. Αν και δεν πρόκειται για μια συμβατική πολεμική σύρραξη, οι κινήσεις, η ρητορική και οι σχεδιασμοί της Άγκυρας κρατούν το Τελ Αβίβ σε διαρκή επιφυλακή, ενώ ελλοχεύει ο κίνδυνος να προκληθούν τριβές στις προσπάθειες ομαλοποίησης των σχέσεων του Ισραήλ με τη Σαουδική Αραβία.
Το «στρατηγικό κενό» και η προσπάθεια ανασύνταξης του Ιράν
Την ίδια ώρα, η Τεχεράνη επιχειρεί να εκμεταλλευτεί κάθε περιθώριο για να ανακτήσει το χαμένο έδαφος. Ο καθηγητής Κόμπι Μάικλ, ανώτερος συνεργάτης στο Ινστιτούτο Misgav για την Εθνική Ασφάλεια και τη Σιωνιστική Στρατηγική και ανώτερος ερευνητής στο Ινστιτούτο Μελετών Εθνικής Ασφάλειας, περιέγραψε την κατάσταση μιλώντας στην εφημερίδα Israel Hayom, επισημαίνοντας πως το Ισραήλ βρίσκεται σε ένα ιδιότυπο αδιέξοδο.
«Το Ισραήλ έχει βρεθεί σε μια πραγματικότητα στην οποία δεν μπορεί να μεταφράσει τα στρατιωτικά του επιτεύγματα σε ένα στρατηγικό αποτέλεσμα, δηλαδή στη διαμόρφωση μιας νέας περιφερειακής αρχιτεκτονικής», δήλωσε ο Μάικλ. «Το κενό δημιουργήθηκε από τους Αμερικανούς που εισήλθαν σε διαπραγματεύσεις με τους Ιρανούς, ενώ παρεξηγούσαν πλήρως ποιοι είναι οι Ιρανοί. Ήταν σαφές ότι δεν υπήρχε ρεαλιστική πιθανότητα να γεφυρωθούν τα χάσματα μεταξύ των δύο πλευρών και ότι οι Ιρανοί απλώς χρησιμοποιούσαν τον χρόνο για να ανοικοδομήσουν τις δυνατότητές τους, επειδή δεν έχουν εγκαταλείψει τον άξονα ως στρατηγική έννοια ή τον στόχο τους να εξαλείψουν το Ισραήλ».
Αναφερόμενος στη σημασία των περιφερειακών συμμάχων της Τεχεράνης, ο ίδιος πρόσθεσε: «Η Χεζμπολάχ είναι το πετράδι αυτού του άξονα. Γι’ αυτό οι Ιρανοί απαίτησαν η κατάπαυση του πυρός με τις ΗΠΑ να συνδεθεί με μια κατάπαυση του πυρός στον Λίβανο, προκειμένου να διατηρηθεί η Χεζμπολάχ ως το σημαντικότερο στρατηγικό τους πλεονέκτημα. Αυτό στέλνει επίσης ένα μήνυμα σε όλους τους άλλους συμμάχους που έχουν αποδυναμωθεί σοβαρά στη Συρία, το Ιράκ, τη Γάζα και την Υεμένη: το Ιράν θα σπεύσει να τους βοηθήσει, όπως ακριβώς κάνει και για τη Χεζμπολάχ. Επομένως, είναι ήδη δυνατό να προσδιοριστεί με σαφήνεια η επιθυμία τους να ανοικοδομήσουν τον δακτύλιο της φωτιάς γύρω μας. Όσο υπάρχει αυτό το καθεστώς, δεν υπάρχει καμία πιθανότητα το Ιράν να αλλάξει τους τρόπους του».
Ο ρόλος του ΝΑΤΟ και το οθωμανικό όραμα της Άγκυρας
Όσον αφορά τις διεθνείς ισορροπίες, ο Κόμπι Μάικλ εκτιμά ότι το Ισραήλ οφείλει να είναι έτοιμο για άμεση δράση, ακόμη κι αν χρειαστεί να αναλάβει το κόστος μιας πιθανής διαφωνίας με την αμερικανική ηγεσία, σε περίπτωση που δεχθεί νέα επίθεση από το ιρανικό καθεστώς.
Από την πλευρά του, ο Συνταγματάρχης ε.α. καθηγητής Γκάμπι Σιμπόνι, Διευθύνων Σύμβουλος του Ινστιτούτου Στρατηγικής και Ασφάλειας της Ιερουσαλήμ, ανέλυσε τη σύνδεση ανάμεσα στη υποχώρηση του Ιράν και την ενίσχυση της Τουρκίας. «Ένα αδύναμο Ιράν ταιριάζει στην Τουρκία, αλλά ένα νέο Ιράν όχι», δήλωσε ο Σιμπόνι, συμπληρώνοντας ότι «η αποδυνάμωση του Ιράν είναι αδιαμφισβήτητη και το καθεστώς ζει με δανεικό χρόνο. Το αν αυτή η τάση θα συνεχιστεί εξαρτάται από τις ενέργειες που θα αναλάβουν οι Αμερικανοί. Εάν η επίθεση επεκταθεί σε ολόκληρη την οικονομική υποδομή του Ιράν, οι Ιρανοί θα αντιμετωπίσουν δεκαετίες ανοικοδόμησης. Πρέπει να θυμόμαστε ότι το Ιράν μπορεί να επιβιώσει μόνο με ψωμί για έναν ακόμη αιώνα, ενώ παράλληλα θα συνεχίζει να επιδιώκει τον στόχο της καταστροφής του εβραϊκού κράτους. Θα κάνουν ό,τι περνάει από το χέρι τους για να ανοικοδομήσουν τον δακτύλιο της φωτιάς. Η επιθυμία υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν θα έχουν την ικανότητα».
Σχετικά με τις επιδιώξεις της τουρκικής πλευράς, ο Σιμπόνι υπογράμμισε: «Ο ριζοσπαστικός σουνιτικός άξονας με επικεφαλής την Τουρκία και το Κατάρ κερδίζει δύναμη. Το όραμα του Ερντογάν είναι να αποκαταστήσει την επιρροή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας σε όλη τη Μέση Ανατολή. Διατηρεί μια τεράστια στρατιωτική βάση στη Σομαλία και προσπαθεί να αμφισβητήσει τον εμπορικό διάδρομο από την Ινδία μέσω του Ισραήλ προς τον υπόλοιπο κόσμο. Στη θέση του, θέλει να δημιουργήσει μια εναλλακτική διαδρομή μέσω Τουρκίας, Πακιστάν και Συρίας. Η Τουρκία προσπαθεί επίσης να λειτουργήσει εντός του Ισραήλ, συμπεριλαμβανομένων των εκλογών, μέσω εκστρατειών επιρροής και δραστηριοτήτων στην Ιερή Λεκάνη της Ιερουσαλήμ. Χρηματοδοτεί και κατασκευάζει τζαμιά σε μια προσπάθεια να αμφισβητήσει την ισραηλινή παρουσία».
Στρατηγική στροφή προς την αμυντική ανεξαρτησία
Μπροστά σε αυτές τις πολυσύνθετες προκλήσεις, οι Ισραηλινοί αναλυτές προκρίνουν τη σταδιακή απεξάρτηση της χώρας από την αποκλειστική στρατιωτική βοήθεια των ΗΠΑ. Ο Γκάμπι Σιμπόνι σημείωσε ότι «πρέπει επίσης να αρχίσουμε να μειώνουμε την εξάρτησή μας από τα αμερικανικά πυρομαχικά και να αναπτύξουμε επιχειρηματικές συνεργασίες με επιπλέον χώρες, όπως η Νότια Κορέα, η Ινδία και η Ιαπωνία, για να προωθήσουμε την αμυντική μας βιομηχανία».
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Κόμπι Μάικλ τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της εγχώριας παραγωγής και σύναψης εναλλακτικών συμμαχιών με κράτη όπως η Σερβία, η Ουγγαρία και η Ινδία. Παράλληλα, εκτίμησε ότι η Άγκυρα δεν επιζητά μια απευθείας στρατιωτική σύγκρουση: «Η Τουρκία δεν επιδιώκει πόλεμο εναντίον του Ισραήλ, αλλά επιδιώκει να το απομονώσει και να το αποδυναμώσει», αξιοποιώντας την παρουσία της σε όλα τα μέτωπα, από τη Λιβύη και τη Συρία έως τις ναυτικές ζώνες της Ελλάδας και της Κύπρου, αλλά και τις σχέσεις της με το Πακιστάν.
Καταλήγοντας, οι ειδικοί υπογραμμίζουν ότι το Ισραήλ πρέπει να προσαρμόσει τους αμυντικούς του σχεδιασμούς, ενισχύοντας ιδιαίτερα το Ναυτικό του απέναντι στις ισχυρές ναυτικές δυνατότητες της Τουρκίας, χωρίς ωστόσο να μετατοπίζεται ο κύριος αντικειμενικός στόχος, που παραμένει η αντιμετώπιση και η αντικατάσταση του ιρανικού καθεστώτος.
Δείτε επίσης:
- FDD: Ο Ερντογάν ονειρεύεται την προσάρτηση αραβικών χωρών
- Κατάθεση – κόλαφος Τούρκου καθηγητή στο Κογκρέσο: Η «Γαλάζια Πατρίδα» απειλεί τη σταθερότητα
- FDD: Το πυραυλικό οπλοστάσιο της Άγκυρας πρέπει να ανησυχεί ΗΠΑ και Ευρώπη
- ΜακΓκρέγκορ: «Δωροδοκούμε τον Ερντογάν για να μείνει έξω από τον πόλεμο με το Ισραήλ»
