Νέα στοιχεία για την κοινωνία του προϊστορικού Αιγαίου αναμένεται να αποκαλύψει η εν εξελίξει αρχαιολογική έρευνα της «Οικίας των Θρανίων», του σημαντικού δημόσιου κτιρίου με την πλούσια τοιχογραφική διακόσμηση, το οποίο βρίσκεται στο νότιο όριο της προϊστορικής πόλης του Ακρωτηρίου Θήρας, δίπλα στην Ξεστή 3.
Στους εσωτερικούς χώρους της «Οικίας των Θρανίων», η αρχαιολογική σκαπάνη έφερε στο φως, κάτω από τις επιχώσεις καταστροφής και κάτω από το αποτύπωμα ξύλινης κατασκευής, μια αναπάντεχη πληθώρα μοναδικών ευρημάτων που ενδέχεται να ήταν αναρτημένα σε αυτήν.
Ιδιαιτέρως σημαντικό είναι το ενεπίγραφο θραύσμα ομοιώματος τρίτωνα, το οποίο βρέθηκε στον Χώρο 1. Η επιγραφή, αποτελουμένη από συλλαβογράμματα της Γραμμικής Α γραφής και ένα ιδεόγραμμα, είναι γραμμένη με μελάνι και πιθανολογείται ότι σχετίζεται με τη χρήση του κτιρίου. Στον ίδιο χώρο αποκαλύφθηκαν, επίσης, τέσσερα νευρωτά αγγεία που είχαν μερικώς αποκαλυφθεί σε προηγούμενες ανασκαφικές περιόδους, καθώς και μπρούντζινα αντικείμενα, όπως δύο μεγάλοι διπλοί πελέκεις από πολύ λεπτό μπρούτζινο έλασμα, αλλά και άλλοι μικρογραφικοί πυρήνες κεράτων, μικροσκοπικές ψήφοι ενός ή περισσότερων περιδεραίων. Επίσης, ομοιώματα τρίτωνος και ναυτίλου από φαγεντιανή, μία ψήφος από ορεία κρύσταλλο σε σχήμα οκτώσχημης ασπίδας, με κατάλοιπα ερυθρού νήματος στην οπή αναρτήσεως. Τέλος, στις επιχώσεις των θυραίων ανοιγμάτων του Χώρου 1 βρέθηκαν ρόδακες, πιθανώς επιθήματα σε ξύλινα στοιχεία. Χαλαρό στρώμα θαλάσσιας άμμου με μικρά βοτσαλάκια, χαλίκια και χώμα πάνω στο δάπεδο του Χώρου 1 αποδόθηκαν σε αποθέσεις παλιρροϊκού κύματος (τσουνάμι) που προηγήθηκε της ηφαιστειακής εκρήξεως.
Στον Χώρο 2, περιμετρικά της νότιας και δυτικής παρειάς του Αποθέτη των Κεράτων, αποκαλύφθηκαν οι υποδοχές έξι τουλάχιστον ξύλινων πασσάλων, στις οποίες έγινε έγχυση γύψου για δημιουργία εκμαγείων. Από τα ανασκαφικά δεδομένα συνάγεται ότι οι πάσσαλοι δημιουργούσαν ένα είδος εσχάρας, πάνω στην οποία γινόταν η απόθεση των κεράτων. Στη βάση της εσχάρας, ανάμεικτα με κέρατα, βρέθηκαν λίθινα εργαλεία και σκεύη, όπως 43 μικρά ανοιχτά αγγεία και 2 κλειστά, καθώς και κατάλοιπα υφασμάτων και απανθρακωμένοι καρποί. Από τη χρονολόγηση ορισμένων αγγείων στην Υστεροκυκλαδική 1α Περίοδο επιβεβαιώνεται ότι το κτίριο ήταν σε χρήση και λειτουργία μέχρι την τελική καταστροφή της πόλης. Δυτικά του Αποθέτη των Κεράτων αποκαλύφθηκε ένα ακόμη ζεύγος πήλινων κιβωτιδίων· στο εσωτερικό του μικρότερου κιβωτίου είχε βυθιστεί ένα ξύλινο κουτί, μέσα στο οποίο φυλασσόταν μαρμάρινο πρωτοκυκλαδικό ειδώλιο γυναικείας μορφής της παραλλαγής Σπεδού σε ύπτια θέση, ελλιπές κατά τον λαιμό με το κεφάλι και κατά τα σκέλη από τα γόνατα και κάτω.
Επιχρισμένα με ερυθρό χρώμα
Τα εσωτερικά τοιχώματα τόσο των πήλινων κιβωτιδίων όσο και του ξύλινου κουτιού είναι επιχρισμένα με ζωηρό ερυθρό χρώμα. Στο ΝΔ τμήμα του Χώρου 2, κάτω από θρυμματισμένες πλάκες δαπέδου, θραύσματα λίθινων εργαλείων και θαλάσσια βότσαλα, ήρθαν στο φως δύο συστάδες μικκύλων πρωτοκυκλαδικών αγγείων. Τη μία αποτελούσαν 16 αγγεία τοποθετημένα γύρω από ξύλινο αντικείμενο, του οποίου η μορφή ελπίζεται να διαπιστωθεί μετά την ανάσυρση του γύψινου εκμαγείου του αποτυπώματός του. Τη δεύτερη συστάδα αποτελούσαν 131 μικκύλα αγγεία μέσα σε αβαθή κοιλότητα πάνω στο δάπεδο. Το μικρό μέγεθος των αγγείων αυτών, η χονδροειδής κατασκευή τους, το πλήθος, αλλά και η παντελής απουσία παράλληλων σε κτερίσματα πρωτοκυκλαδικών τάφων υποδηλώνουν ότι πρόκειται για σκεύη που παράγονταν μαζικά για συγκεκριμένο σκοπό. Η συγκέντρωσή τους στις ανωτέρω περιοχές, με τον έντονο συμβολισμό, συνηγορεί υπέρ της ερμηνείας τους ως σκευών πόσης κατά τη διαδικασία μαζικών τελετουργικών πράξεων.
Οι ανασκαφές τελούν υπό την αιγίδα της Αρχαιολογικής Εταιρείας, υπό τη διεύθυνση του ομότιμου καθηγητή Χρίστου Ντούμα, και πραγματοποιούνται υπό την εποπτεία της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κυκλάδων και με τη χρηματοδότηση της εταιρίας Kaspersky.
Δείτε επίσης: Τρία χρόνια επιτυχιών για το Ίδρυμα «Στ. Νιάρχος»
