Δεδομένα για την εξωνοσοκομειακή συνταγογράφηση αντιβιοτικών στην Ελλάδα την περίοδο 2018–2024 παρουσίασαν το Υπουργείο Υγείας και το Ινστιτούτο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ). Τα στοιχεία προέρχονται από το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ και αποτυπώνουν την εικόνα της χρήσης αντιβιοτικών στη χώρα.
Η Ελλάδα παραμένει διαχρονικά στην πρώτη θέση στην κατανάλωση αντιβιοτικών στην Ευρώπη, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC). Όπως ανέφερε ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, τα δεδομένα εξετάζουν την πορεία πριν και μετά την εφαρμογή της υποχρεωτικής συνταγογράφησης αντιβιοτικών, που θεσπίστηκε τον Σεπτέμβριο του 2020, εν μέσω της πανδημίας COVID-19.
Υποχρεωτική συνταγογράφηση και επιπτώσεις
Η εφαρμογή του μέτρου, σύμφωνα με την ανάλυση, επηρέασε την καταγραφή και τον έλεγχο της κατανάλωσης, ωστόσο η πανδημία αποτελεί παράγοντα που δυσχεραίνει τη σύγκριση των δεδομένων μεταξύ των ετών.
Σύμφωνα με τα ευρήματα του ΠΙΣ:
- Περίπου 40% των συσκευασιών αντιβιοτικών πριν την εφαρμογή του μέτρου δεν συνταγογραφούνταν επίσημα.
- Περίπου 45% του πληθυσμού λαμβάνει τουλάχιστον μία συνταγή αντιβιοτικού κάθε χρόνο.
- Η χρήση κινολονών υπερβαίνει τις συστάσεις του ΠΟΥ.
- Η Ελλάδα υπολείπεται κατά 20–25% στις συστάσεις για χρήση αντιβιοτικών πρώτης γραμμής, γεγονός που δείχνει αυξημένη χρήση ισχυρότερων σκευασμάτων.
Ηλικιακά και γεωγραφικά δεδομένα
Η συνταγογράφηση εμφανίζεται αυξημένη στα παιδιά, ενώ στους άνδρες αυξάνεται με την ηλικία, κυρίως μετά τα 55 έτη. Και στα δύο φύλα καταγράφεται κορύφωση στις ηλικίες 80–85 ετών. Στις γυναίκες παρατηρείται υψηλότερη χρήση στις ηλικίες 20–45 ετών, πιθανώς λόγω λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος.
Το 2024, που θεωρείται το πρώτο πλήρως «κανονικό» έτος μετά την πανδημία, καταγράφεται αυξημένη χρήση αμοξυκιλλίνης με κλαβουλανικό οξύ, καθώς και ορισμένων κεφαλοσπορινών.
Λόγοι συνταγογράφησης και ειδικότητες
Σύμφωνα με την ανάλυση:
- Οι λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού αποτελούν τον συχνότερο λόγο (20–21%).
- Ακολουθούν οι λοιμώξεις του ουροποιητικού (15%) και οι ωτίτιδες (5%).
Ανά ειδικότητα, μεγαλύτερη συνταγογράφηση καταγράφεται από παθολόγους και γενικούς ιατρούς (35%), παιδίατρους (12,5%), οδοντιάτρους (7–8%), καθώς και ουρολόγους και γυναικολόγους.
Ωστόσο, μόλις το 9% των συνταγών φαίνεται να ευθυγραμμίζεται πλήρως με τα θεραπευτικά πρωτόκολλα, στοιχείο που, σύμφωνα με τους ερευνητές, απαιτεί περαιτέρω διερεύνηση.
Γεωγραφικές διαφοροποιήσεις
Υψηλότερη κατανάλωση αντιβιοτικών καταγράφεται σε νησιωτικές και τουριστικές περιοχές όπως Λευκάδα, Ζάκυνθος, Κέρκυρα, Κυκλάδες, Ηράκλειο και Χανιά, ενώ χαμηλότερα ποσοστά εμφανίζουν περιοχές όπως η Ευρυτανία και η Φωκίδα.
Η συνολική ανάλυση δείχνει ότι, παρά τη βελτίωση της επιτήρησης μέσω της υποχρεωτικής συνταγογράφησης, η Ελλάδα εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλή κατανάλωση αντιβιοτικών και αποκλίσεις από τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται περαιτέρω ανάλυση και στοχευμένες παρεμβάσεις, ενώ προαναγγέλλεται και σχετικό επιστημονικό συνέδριο για το ζήτημα το επόμενο διάστημα.
Δείτε επίσης:
