Αλλαγές στον τρόπο είσπραξης και διάθεσης του τέλους ταφής απορριμμάτων δρομολογεί η κυβέρνηση, σε μία προσπάθεια να δώσει λύση στο αδιέξοδο που έχει δημιουργηθεί κι έχει προκαλέσει αντιπαραθέσεις και ποικίλες αντιδράσεις στην Τοπική Αυτοδιοίκηση. Αλλωστε η ΚΕΔΕ και 164 δήμοι έχουν καταθέσει στο ΣτΕ αίτηση ακύρωσης της επιβολής του τέλους ταφής, μιλώντας για ένα άδικο και αντισυνταγματικό μέτρο.
- Από τον Βασίλη Παπακωνσταντόπουλο
Οπως ανακοίνωσαν χθες τα υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Εσωτερικών, το τέλος ταφής δεν καταργείται, αλλά γίνεται ανταποδοτικό προς τους ΟΤΑ, επιστρέφοντας το 85% των πόρων που συλλέγονται στην Τοπική Αυτοδιοίκηση για έργα διαχείρισης της ανακύκλωσης, ενώ το υπόλοιπο 15% θα διατεθεί για έργα αποκατάστασης των χώρων ανεξέλεγκτης διάθεσης απορριμμάτων. Προκειμένου να διασφαλιστεί η είσπραξη του τέλους, απεμπλέκονται ο ΕΔΣΝΑ και οι ΦοΣΔΑ από τη διαδικασία είσπραξης και απόδοσης του τέλους. Με επικείμενη νομοθετική ρύθμιση το τέλος θα αποδίδεται πλέον στον Ελληνικό Οργανισμό Ανακύκλωσης, απευθείας μέσω των δημοτικών τελών.
Για το 2025 το τέλος που θα εισπραχθεί θα αφορά το β’ εξάμηνο του 2023 και το α’ εξάμηνο του 2024, που εκκρεμούν. Για το 2026, αντίστοιχα, το τέλος που θα εισπραχθεί θα αφορά το β’ εξάμηνο του 2024 και το α’ εξάμηνο του 2025. Αναλόγως θα εισπράττονται τα τέλη και των επόμενων ετών. Για τους ΟΤΑ της Περιφέρειας Αττικής, τα 34,7 εκατ. που έχουν καταβάλει δύο φορές για το τέλος ταφής του 2022 συμψηφίζονται με οφειλές τους προς τον ΕΔΣΝΑ του β’ εξαμήνου του 2023 και α’ εξαμήνου του 2024. Συνεπώς, η επιβάρυνση εντός του 2025 θα είναι περιορισμένη.
Δαπάνες
Προκειμένου να μη δημιουργηθεί έλλειμμα στον ΕΟΑΝ, λόγω της μη απόδοσης του τέλους ταφής για το 2022 από τον ΕΔΣΝΑ, 34,7 εκατ. θα καταβληθούν σε αυτόν από το αποθεματικό του κρατικού Προϋπολογισμού. Επιπλέον, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες των ΟΤΑ για το 2025 και εφεξής οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι αυξάνονται κατά επιπλέον 70 εκατ. ευρώ.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι πόροι του τέλους ταφής θα διατεθούν, έπειτα από διαβούλευση με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, κατά περίπου 85% σε εξοπλισμό και υποδομές για την ενίσχυση της επαναχρησιμοποίησης, της χωριστής συλλογής και της ανακύκλωσης, η οποία θα μειώσει το τέλος ταφής που πληρώνουν οι δήμοι. Οι υποδομές και ο εξοπλισμός ρητά θα συμπεριλαμβάνονται στα ολιστικά σχέδια ανακύκλωσης που συντάσσονται από κάθε ΦοΔΣΑ, με στόχο την αύξηση της ανακύκλωσης στη χώρα. Δυνητικοί δικαιούχοι και χρήστες του εξοπλισμού θα είναι οι δήμοι και οι ΦοΔΣΑ. Μέρος των πόρων αυτών θα καλύψει, με παροχή υπηρεσίας, τις ανάγκες χωριστής συλλογής των ρευμάτων ανακύκλωσης σε μικρούς νησιωτικούς και ορεινούς δήμους κάτω των 10.000 κατοίκων.
Το υπόλοιπο 15% θα αξιοποιηθεί για κλείσιμο και αποκαταστάσεις ΧΥΤΑ, ΧΑΔΑ και λοιπών χώρων από ανεξέλεγκτη διάθεση αποβλήτων. Παράλληλα, με πόρους που έχουν συγκεντρωθεί από το τέλος πλαστικής σακούλας, το ΥΠΕΝ θα παρουσιάσει στο επόμενο διάστημα πρόγραμμα επιβράβευσης δήμων που επιτυγχάνουν συγκεκριμένους στόχους ανακύκλωσης και μειωμένης ταφής.
Οπως επισημαίνουν τα τρία υπουργεία, το τέλος ταφής ισχύει σε 23 χώρες της Ε.Ε. και είναι κατ’ εξοχήν αναγκαίο στην Ελλάδα, καθώς η συνολική ανακύκλωση το 2022, συμπεριλαμβανομένης της κομποστοποίησης, ανέρχεται μόλις σε ποσοστό 17,3% επί των παραγόμενων αστικών αποβλήτων, έναντι υποχρέωσης για ποσοστό 50%.
Πηγή: Εφημερίδα Δημοκρατία
