Η μάχη για τη ζωή των παιδιών σε όλο τον κόσμο βρίσκεται σε κρίσιμο σταυροδρόμι. Παρά τις δεκαετίες προόδου στη μείωση της παιδικής θνησιμότητας, οι περικοπές στη διεθνή βοήθεια απειλούν να ανακόψουν, αν όχι να αναστρέψουν, τα κεκτημένα. Ο ΟΗΕ, μέσω της ετήσιας έκθεσής του, προειδοποιεί πως η αδράνεια μπορεί να κοστίσει εκατομμύρια ζωές, με τις πλέον ευάλωτες χώρες να βρίσκονται αντιμέτωπες με ελλείψεις σε βασικές ιατρικές υπηρεσίες, εμβολιασμούς και προγράμματα πρόληψης.
Ειδικότερα, η ετήσια έκθεση, που εκπονείται από τη UNICEF, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) και την Παγκόσμια Τράπεζα, δεν αναφέρεται ονομαστικά στις ΗΠΑ, ωστόσο, δίνεται στη δημοσιότητα μερικές εβδομάδες αφού η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ έκανε γνωστό πως προχωρά στην κατάργηση των περισσότερων από τα προγράμματα της αμερικανικής υπηρεσίας διεθνούς αναπτυξιακής βοήθειας, της USAID, που διέθετε ετήσιο προϋπολογισμό 42,8 δισεκατομμυρίων δολαρίων.
«Η παγκόσμια υγειονομική κοινότητα ουδέποτε ήταν πιο ανήσυχη», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο η Φούζια Σαφίκ, αξιωματούχος αρμόδια για ζητήματα υγείας στη UNICEF.
«Χωρίς τις σωστές πολιτικές επιλογές και επαρκείς επενδύσεις, διατρέχουμε κίνδυνο»
Είναι χαρακτηριστικό πως το 2023, η θνησιμότητα των παιδιών κάτω των 5 ετών συνέχισε να μειώνεται, με 4,8 εκατομμύρια θανάτους, συμπεριλαμβανομένων 2,3 εκατ. νεογέννητων ηλικίας μικρότερης του ένα μήνα, σύμφωνα με την έκθεση. «Μετά τη μείωσή του για πρώτη φορά το 2022 κάτω από το φράγμα των 5 εκατ., το νέο ιστορικό χαμηλό σηματοδοτεί μείωση κατά 52% από το 2000. Αλλά ακόμη κι έτσι, πρόκειται για φοβερό αριθμό», επέμεινε η κυρία Σαφίκ.
Άλλωστε, από το 2015, η πρόοδος άρχισε να σημειώνει πτώση, μια τάση που επιδεινώθηκε καθώς για χρόνια κατευθύνονταν σημαντικοί πόροι στην αντιμετώπιση της πανδημίας του COVID-19. Και αυτό ίσως να είναι μόνο η αρχή. «Χωρίς τις σωστές πολιτικές επιλογές και επαρκείς επενδύσεις, διατρέχουμε κίνδυνο να δούμε την αντιστροφή προόδων που κατακτήθηκαν με σκληρούς αγώνες», προειδοποίησε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, η Κάθριν Ράσελ και συνέχισε: «Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να γίνει αυτό».
Οι συνέπειες
Όπως εξηγούν οι οργανισμοί στην έκθεσή τους, οι συνέπειες των περικοπών της χρηματοδότησης πρόκειται να είναι βαρύτερες εκεί όπου οι δείκτες θνησιμότητας ήταν ήδη οι υψηλότεροι: στην υποσαχάρια Αφρική και στη νότια Ασία.
«Για να το πούμε απλά, αν δεν συνεχιστεί η υποστήριξη ζωτικών υπηρεσιών, πολλές χώρες μπορούν να περιμένουν αναζωπύρωση των θανάτων νεογέννητων και παιδιών», επισημαίνει η έκθεση. Μάλιστα, ορισμένες συνέπειες έχουν ήδη αρχίσει να γίνονται αισθητές: ελλείψεις ιατρικού προσωπικού, κλείσιμο κλινικών, προβλήματα σε προγράμματα εμβολιασμού, έλλειψη φαρμάκων, ειδικά κατά της ελονοσίας.
Ενδεικτική της κατάστασης που διαμορφώνεται είναι η περίπτωση της Αιθιοπίας, όπου η νόσος αυτή μαίνεται το τρέχον διάστημα, τονίζει η Φούζια Σαφίκ του Ταμείου των Ηνωμένων Εθνών για την Παιδική Ηλικία. «Όμως η χώρα είναι αντιμέτωπη με έλλειψη διαγωνιστικών τεστ, δεν διαθέτει κουνουπιέρες περασμένες με εντομοκτόνα ούτε μέσα για εκστρατείες εξάλειψης των κουνουπιών», εξήγησε.
Μια άλλη έκθεση από τις ίδιες υπηρεσίες εκφράζει παράλληλα ανησυχία για τη στασιμότητα στον «ρυθμό θνησιγένειας», δηλαδή τους θανάτους μωρών μετά την 28η εβδομάδα κύησης, πριν ή κατά τη διάρκεια του τοκετού, οι οποίοι ανήλθαν σε 1,9 εκατομμύρια το 2023. «Κάθε μέρα, πάνω από 5.000 υφίστανται τη σπαρακτική εμπειρία της γέννησης μωρού που είναι νεκρό», τονίζεται στο έγγραφο.
Με συστηματική ιατρική παρακολούθηση και θεραπεία κατά την κύηση θα μπορούσε να αποφευχθεί μεγάλος αριθμός αυτών των θανάτων, όπως και παιδιών που γεννήθηκαν πρόωρα και είναι εξαιρετικά ευάλωτα. Οι θάνατοι πολύ μικρών παιδιών θα μπορούσαν να περιοριστούν ευρύτερα με τον αγώνα εναντίον ιάσιμων ασθενειών όπως η πνευμονία ή η διάρροια. «Από τον αγώνα εναντίον της ελονοσίας ως την πρόληψη των θνησιγενειών, περνώντας από την παροχή φροντίδας για τα μικρότερα παιδιά, μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά για εκατομμύρια οικογένειες», διαβεβαίωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεέσους.
