Από την περασμένη Δευτέρα η χώρα βρίσκεται σε καθεστώς αυξημένων μέτρων για την ευλογιά των αιγοπροβάτων, με την κατάσταση να θεωρείται ιδιαίτερα κρίσιμη σε περιοχές όπως η Θεσσαλία που έχουν μπει στο «κόκκινο». Στα κεντρικά σημεία έχουν στηθεί περισσότεροι σταθμοί απολύμανσης, ενώ η παρουσία των κτηνιάτρων στο πεδίο και των ελεγκτικών αρχών είναι πιο έντονη από ποτέ, καθώς στόχος είναι η απαρέγκλιτη τήρηση των κανόνων που έχουν θεσπιστεί για να περιοριστεί η νόσος.
Την ίδια στιγμή, ο κλάδος των τυροκόμων κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Η παραγωγή γάλακτος εμφανίζει μείωση, καθώς καθημερινά παραδίδονται λιγότερες ποσότητες. Μόνο από τη Θεσσαλία, έχει ήδη χαθεί το 5% του ζωικού κεφαλαίου, δηλαδή περίπου 94.000 αιγοπρόβατα από την πρώτη ημέρα εκδήλωσης της νόσου. Οι αριθμοί προκαλούν ανησυχία για τις επιπτώσεις τόσο στη γαλακτοπαραγωγή όσο και στην αγορά κρέατος, με τις αυξήσεις στις τιμές να θεωρούνται αναπόφευκτες αν συνεχιστεί αυτή η κατάσταση.
Σε αναμονή οι αποφάσεις για lockdown
Στο υπουργείο παρακολουθούν στενά την εξέλιξη της νόσου και έχουν προγραμματίσει να αξιολογήσουν την απόδοση των μέτρων έως τα τέλη της εβδομάδας. Εφόσον τα δεδομένα δεν δείξουν σημάδια βελτίωσης, τότε θα πρέπει να ληφθεί η δύσκολη απόφαση ενός lockdown, προκειμένου να ανακοπεί ο ρυθμός εξάπλωσης της ευλογιάς.
Οι αρμόδιοι θα κληθούν να αποφασίσουν τη μορφή που θα λάβει το μέτρο. Ένα μερικό lockdown, δηλαδή ο περιορισμός των ζώων μόνο στις πληγείσες περιοχές, δεν θεωρείται αποτελεσματικό, καθώς στην πράξη ισχύει ήδη: οι μετακινήσεις των ζώων απαγορεύονται και τα σφαγεία παραμένουν κλειστά για αιγοπρόβατα.
Πιο ρεαλιστικό φαντάζει το σενάριο ενός γενικού lockdown για όλη τη χώρα, στα πρότυπα της πανώλης που στο παρελθόν είχε εκριζωθεί με αυτόν τον τρόπο. Στην περίπτωση αυτή, τα ζώα δεν θα μετακινούνται καθόλου από τις μονάδες εκτροφής, τα σφαγεία θα κλείσουν πανελλαδικά για σφαγές αιγοπροβάτων, ενώ δεν θα μεταφέρεται γάλα.
Ωστόσο, μια πιο ήπια εκδοχή αυτού του μέτρου, που θεωρείται πιθανή, προβλέπει την απαγόρευση σφαγών αλλά την ταυτόχρονη μεταφορά γάλακτος με αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Ένα τέτοιο πλαίσιο θα έδινε λύση και στις λεγόμενες transit μετακινήσεις, καθώς ζώα από άλλες ευρωπαϊκές χώρες διακινούνται μέσω Ελλάδας σε τρίτες χώρες, κάτι που θεωρείται πιθανή αιτία διασποράς της νόσου.
Τα κρίσιμα ζητήματα για την ευλογιά
Εάν αποφασιστεί lockdown, θα πρέπει να εξασφαλιστεί η ασφαλής μετακίνηση των κοπαδιών των μετακινούμενων κτηνοτρόφων από τα ορεινά προς τα πεδινά, διαδικασία που πρέπει να ολοκληρωθεί έως τα μέσα Οκτωβρίου. Παράλληλα, θα χρειαστεί κρατική μέριμνα για τη χορήγηση ζωοτροφών, καθώς οι μονάδες που θα μπουν σε καραντίνα δεν θα έχουν πρόσβαση σε βοσκοτόπια.
Όλα αυτά σημαίνουν πρόσθετο κόστος και μεγάλη αναστάτωση στον πρωτογενή τομέα. Η εφαρμογή ενός καθολικού lockdown είναι βέβαιο ότι θα επιφέρει αυξήσεις στις τιμές γάλακτος και κρέατος, ενώ η αλυσίδα εφοδιασμού θα δοκιμαστεί σκληρά.
Η επόμενη μέρα μετά την ευλογιά
Ανεξάρτητα από το πώς θα εξελιχθεί η μάχη με την ευλογιά, η υπόθεση φέρνει στην επιφάνεια το ζήτημα της θωράκισης της ελληνικής κτηνοτροφίας απέναντι στις ζωονόσους. Η φέτα, το εμβληματικό ελληνικό προϊόν που κυριαρχεί στις διεθνείς αγορές και αποτελεί κορυφαία εξαγώγιμη δύναμη στην Ε.Ε., δεν μπορεί να τεθεί σε κίνδυνο.
Γι’ αυτό και πολλοί ειδικοί θεωρούν πως η θεσμοθέτηση του κτηνιάτρου εκτροφής, που ψηφίστηκε πρόσφατα, είναι ένα βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αν και δεν πρόλαβε ακόμη να εφαρμοστεί. Ο συγκεκριμένος θεσμός θα επιτρέπει την καθημερινή παρακολούθηση κάθε μονάδας, με καταγραφή σε πραγματικό χρόνο του αριθμού των ζώων, της υγείας τους και των απωλειών. Το έργο αυτό θα συνδυαστεί με το ηλεκτρονικό μητρώο του ζωικού κεφαλαίου, ώστε οι ελεγκτικοί μηχανισμοί να διαθέτουν πλήρη εικόνα και να λαμβάνουν άμεσα αποφάσεις.
Η σημερινή κρίση υπενθυμίζει με δραματικό τρόπο ότι η πρόληψη είναι το κλειδί. Η διασφάλιση της υγείας των κοπαδιών, η αυστηρή επιτήρηση και η άμεση αντίδραση σε περιπτώσεις εξάπλωσης ασθενειών δεν αποτελούν μόνο αγροτική πολιτική αλλά και εθνική ανάγκη. Το στοίχημα για την επόμενη μέρα είναι αν η χώρα θα καταφέρει να βγει από αυτή την κρίση με ισχυρότερες δομές, ώστε να μην απειληθεί ξανά το πιο σημαντικό κεφάλαιο της κτηνοτροφίας: η αξιοπιστία των ελληνικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.
Δείτε επίσης:
